Hepadnavirüsler, çift sarmallı DNA virüslerinden oluşan Hepadnaviridae ailesinin üyeleridir. Bu virüs ailesinin en bilinen üyesi Hepatit B virüsüdür (HBV). Aşağıda Hepadnavirüslerin özelliklerini, yaşam döngüsünü, neden olduğu hastalıkları ve klinik detaylarını bulabilirsiniz:
Hepadnavirüsler Genel Özellikler
| Özellik | Detay |
| Aile | Hepadnaviridae |
| Cins | Orthohepadnavirus (insan HBV burada yer alır) |
| Konaklar | İnsan, ördek, sincap, balıklar (konak özgüllüğü yüksek) |
| Genom | Kısmen çift sarmallı, dairesel DNA (~3.2 kb) |
| Zarf | Zarflı virüs (lipid kılıf taşır) |
| Replikasyon | Ters transkripsiyon içerir (sınıf VII, dsDNA-RT) |
| Önemli Genler | S (yüzey), C (core), P (polimeraz), X (regülatör) |
| İçerdiği Enzim | Ters transkriptaz |
Yaşam Döngüsü (Ters Transkripsiyonlu DNA Virüsü)
- Giriş: HBV, hepatosit yüzeyindeki NTCP reseptörüne bağlanarak hücreye girer.
- Genom çekirdeğe gider → kısmen çift sarmallı DNA → tam çift sarmallı DNA’ya (cccDNA) dönüştürülür.
- cccDNA, çekirdekte minik bir kromozom gibi davranır → viral mRNA’ların transkripsiyonu yapılır.
- Viral protein sentezi ve RNA genomunun üretimi sitoplazmada olur.
- RNA, viral polimeraz ile ters transkripsiyona uğrayarak tekrar DNA’ya çevrilir → virüs genomu oluşur.
- Yeni virionlar monte edilerek zarlı bir yapı ile hücre dışına salgılanır.
Hepatit B Hastalığı
| Özellik | Detaylar |
| Enfeksiyon Yolu | Kan, cinsel temas, perinatal |
| İnkübasyon Süresi | 1-6 ay (ortalama 75 gün) |
| Klinik | Ateş, sarılık, karın ağrısı, halsizlik |
| Kronikleşme Riski | <%5 erişkinde, %90 yenidoğanda |
| Ekstrahepatik Bulgular | PAN, membranöz GN, kriyoglobulinemi |
Tanı ve Seroloji
| Belirteç | Anlamı |
| HBsAg | Enfeksiyon var (akut/kronik) |
| Anti-HBs | İmmünite (aşı ya da geçirilmiş enfeksiyon sonrası) |
| Anti-HBc IgM | Akut enfeksiyon göstergesi |
| Anti-HBc IgG | Geçirilmiş enfeksiyon veya kronik faz |
| HBeAg | Aktif çoğalma, bulaşıcılık yüksek |
| HBV DNA | Viremiyi ve çoğalma düzeyini doğrudan gösterir |
Tedavi
| Durum | Tedavi Seçenekleri |
| Akut Hepatit B | Genellikle destek tedavisi (antiviral verilmez) |
| Kronik HBV | Tenofovir, Entekavir, Lamivudin (DNA polimeraz inhibitörleri) |
| Gebelikte taşıyıcılık | Tenofovir (gebelikte güvenli) |
| Aşı | Rekombinant HBsAg içerir, 0-1-6. aylar; doğumda da uygulanır |
HBV ve Kanser
- HBV, hepatoselüler karsinom (HCC) gelişiminde majör risk faktörüdür.
- Entegre olmuş HBV DNA’sı ve HBx proteini, hücresel genleri etkileyerek onkogeneze katkı sağlar.
Aşı ve Önleme
- HBV aşısı (rekombinant HBsAg): 3 doz (0, 1, 6. ay)
- İmmün profilaksi: Doğumda hepatit B immünglobulini + aşı
- Kan transfüzyonu, diyaliz, sağlık çalışanlarında önlem zorunlu