Vaka Senaryosu:
45 yaşında erkek hasta, son 10 gündür yaygın kaşıntı, eritamatöz papüller ve geceleri artan rahatsız edici cilt iritasyonu şikayetleriyle dermatoloji polikliniğine başvurur.
Hikâyesinde, eski bir apartmanın bodrum katında yaşadığı ve yakın zamanda evde fare problemi yaşandığı öğrenilir. Evin duvarlarında fare delikleri bulunduğu, birkaç gün önce ise fare ilaçlaması yapıldığı ve fare ölüleri görüldüğü belirtilir. Kaşıntılar, özellikle geceleri gövde ve üst ekstremitelerde belirginleşmiştir. Aile bireylerinde benzer şikayet yoktur.
Fizik muayene: Gövdede, kol ve bacaklarda 2-5 mm çaplı eritamatöz-papüler lezyonlar, ekskoriyasyonlar mevcut. Tünel görünümü ya da sirküler mantar lezyonu yok.
Soru:
Bu hastada gözlenen dermatolojik bulguların en olası etkeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Sarcoptes scabiei
B) Ornithonyssus bacoti
C) Laelaps echidnina
D) Cimex lectularius
E) Pulex irritans
Doğru Cevap: B) Ornithonyssus bacoti
Açıklama:
- Ornithonyssus bacoti (Tropikal sıçan akarı):
- En yaygın kemirgen akar dermatiti etkenidir.
- Konak dışı kalınca insanı ısırabilir.
- Özellikle fare ölümleri sonrası görülür.
- Geceleri aktif, yaygın kaşıntı ve papül yapar.
- Laelaps echidnina (Dikenli sıçan akarı):
- Farelerin üzerinde yaşar, genelde insanı ısırmaz.
- Nadiren insanlara ulaşır.
- Klinik olarak benzer ama daha az sıklıkla dermatit yapar.
- İnsan enfestasyonu istisnadır.
Ayırıcı Tanı Tablosu:
| Özellik | O. bacoti | L. echidnina |
| Ana konak | Fareler | Fareler |
| İnsan ısırması | Sık | Nadir |
| İnsanlarda dermatit | Yaygın | Ender |
| Aktivite zamanı | Gece | Gece |
| Klinik tablo | Yaygın papüler kaşıntı | Hafif dermatit / nadir |
| İnsidans | Yüksek | Düşük |