28 yaşında erkek hasta, 4 gündür süren ateş, titreme, baş ağrısı, ve makülopapüler döküntü şikayetleriyle acil servise başvurur. Döküntü başlangıçta gövdede ortaya çıkmış, daha sonra ekstremitelere yayılmıştır. Ek olarak hastanın gövde ve bacaklarında kaşıntılı, küçük kırmızı papüller fark edilmiştir. Hastanın verdiği bilgiye göre son haftalarda taşındığı eski bir binada yaşıyor ve evde sıkça fare gördüğünü, zaman zaman da geceleri kaşıntıyla uyandığını belirtmektedir. Fizik muayenede: 38.8°C ateş, Vücutta yaygın makülopapüler döküntü ve Gövdede ve uyluklarda birkaç papüloveziküler lezyon gözleniyor Laboratuvar testlerinde lökositoz ve hafif transaminaz yüksekliği mevcuttur.
Soru: Bu hastanın en olası tanısı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Riketsiyal çiçek hastalığı (Rickettsialpox)
B) Fare ısırığı ateşi
C) Leptospirozis
D) Tifüs
E) Lyme hastalığı
Doğru Cevap: A) Riketsiyal çiçek hastalığı (Rickettsialpox)
Açıklama:
- Rickettsialpox, Rickettsia akari adlı riketsiyal ajan tarafından oluşturulan bir hastalıktır.
- Liponyssoides sanguineus ****************** isimli akar türü (önceden Allodermanyssus sanguineus), ev farelerinden insana geçişte vektör görevi görür.
- Klinik olarak:
- Ateş
- Baş ağrısı
- Kaşıntılı vezikül veya papül tarzı deri lezyonları (çiçek benzeri)
- Makülopapüler döküntü görülür.
- Genellikle kent içi fare istilası olan yerlerde bildirilir.
- Klinik seyri genellikle hafif, kendi kendini sınırlayıcıdır.
- Doksisiklin tedavide etkilidir.
——————————
Liponyssoides sanguineus (önceki adıyla Allodermanyssus sanguineus), ev faresini (Mus musculus) istila eden bir akar türüdür. Bu akar, sadece kemirgenler için bir parazit olmakla kalmaz, aynı zamanda insan sağlığı için de önem taşır.
İnsan Sağlığına Etkileri
Kemirgen Akar Dermatitine Neden Olması: İnsanlara doğrudan saldırarak ciltte kemirgen akar dermatitine yol açabilir. Bu durum, akar ısırıklarına bağlı olarak kaşıntılı, kırmızı döküntüler veya lezyonlarla karakterizedir. Bu akarlar genellikle fare popülasyonları azaldığında veya öldüğünde (örneğin haşere kontrolü sonrası) yeni bir kan kaynağı arayışıyla insanlara yönelebilirler.
Riketsiyal Çiçek Hastalığı (Rickettsialpox) Vektörü: Liponyssoides sanguineus, Rickettsia akari bakterisini taşımasıyla bilinir. Rickettsia akari, riketsiyal çiçek hastalığına neden olan bakteridir. Bu, hastalığın bulaşma zincirinde önemli bir vektör olduğu anlamına gelir. Enfekte akarların insanları ısırmasıyla Rickettsia akari bakterisi insana geçer ve hastalığa neden olur.
Riketsiyal Çiçek Hastalığı genellikle şu belirtilerle seyreder: Isırık yerinde bir eskar (siyah, kabuklu lezyon) oluşumu.Birkaç gün sonra ateş, baş ağrısı, kas ağrıları gibi grip benzeri semptomlar.Vücutta yaygın veziküler (su toplamış) döküntü, suçiçeği veya çiçek hastalığını andırabilir.
Önemi ve Kontrol
Liponyssoides sanguineus‘un varlığı, özellikle fare popülasyonlarının yoğun olduğu kentsel alanlarda halk sağlığı için bir risk oluşturabilir.
Enfeksiyonun önlenmesi, kemirgen kontrolü ve evlerde fare popülasyonlarının yönetilmesiyle yakından ilişkilidir. Farelerin ortadan kaldırılması akarların insanlara geçme riskini artırabileceğinden, bu süreç dikkatli yönetilmelidir.
Bu akar türü, epidemiyolojik çalışmalarda ve hastalık sürveyansında dikkate alınması gereken bir vektördür.