En sık nedeni: Karbonmonoksit zehirlenmesidir.
CO, hemoglobine oksijenden 200-250 kat daha yüksek afinitesi ile bağlanır.
Oksijen taşıyan yerleri işgal eder → karboksihemoglobin oluşur.
Bu da oksijen taşınmasını engeller → doku hipoksisi gelişir.
Oksijen satürasyonu normal gibi görünse bile, fonksiyonel anemi vardır.
CO zehirlenmesinde klasik semptom: baş ağrısı, baş dönmesi, bilinç değişikliği.
Deri rengi: Kiraz kırmızısı (nadiren görülür ama tipiktir).
Tedavi: %100 oksijen veya hiperbarik oksijen tedavisi.
25 yaşında bir erkek hasta, kapalı bir ortamda kömür sobasıyla ısınırken baygın halde bulunarak acil servise getiriliyor. Bilinci bulanık, baş ağrısı, bulantı ve halsizlik mevcut. Yapılan arter kan gazı ölçümünde PaO₂ ve SaO₂ normal sınırlarda, ancak ciddi hipoksi bulguları saptanıyor. Bu hastada hipokseminin tipi ve muhtemel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Hipoksik hipoksi – Alveoler hipoventilasyon
B) Anemik hipoksi – Karbonmonoksit zehirlenmesi
C) Dolaşım (iskemik) hipoksi – Şok
D) Histotoksik hipoksi – Siyanür zehirlenmesi
E) Anemik hipoksi – Methemoglobinemi
Doğru Yanıt: B) Anemik hipoksi – Karbonmonoksit zehirlenmesi
1. Soru 35 yaşında bir kadın hasta, şiddetli baş ağrısı, bulantı ve halsizlik şikayetleriyle başvuruyor. Evinde uzun süre kömür sobası yaktığı öğreniliyor. Pulse oksimetre %98 satürasyon gösteriyor. Arteriyel kan gazında PaO₂ normal. Bu hastada görülen hipoksi tipi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Histotoksik hipoksi
B) Hipoksik hipoksi
C) Anemik hipoksi
D) Dolaşım hipoksisi
E) Hücresel hipoksi
Doğru Cevap: C) Anemik hipoksi
Açıklama: Karbonmonoksit zehirlenmesi, hemoglobinin oksijen taşıma kapasitesini azaltır → anemik hipoksi gelişir. PaO₂ ve satürasyon yalancı olarak normal çıkabilir.
2. Soru Aşağıdakilerden hangisi anemik hipoksiye neden olmaz?
A) Karbonmonoksit zehirlenmesi
B) Methemoglobinemi
C) Siyanür zehirlenmesi
D) Şiddetli hemolitik anemi
E) Demir eksikliği anemisi
Doğru Cevap: C) Siyanür zehirlenmesi
Açıklama: Siyanür, hücresel düzeyde oksijen kullanımını engelleyerek histotoksik hipoksi yapar. Diğer şıklar anemik hipoksi nedenidir.
3. Soru Karbonmonoksit zehirlenmesinde aşağıdaki parametrelerden hangisi genellikle normal bulunur?
A) Karboksihemoglobin düzeyi
B) Arteriyel oksijen içeriği (CaO₂)
C) PaO₂ (arteriyel oksijen basıncı)
D) Doku oksijenizasyonu
E) Hücresel ATP üretimi
Doğru Cevap: C) PaO₂
Açıklama: CO, hemoglobine bağlanarak oksijen taşınmasını engeller ama plazmada çözünmüş oksijen miktarı (PaO₂) değişmez.
4. Soru Aşağıdaki hipoksi türlerinden hangisinde oksijen satürasyonu ölçümü (pulse oksimetre ile) yanıltıcı olabilir?
A) Hipoksik hipoksi
B) Dolaşım hipoksisi
C) Anemik hipoksi (CO zehirlenmesi)
D) Histotoksik hipoksi
E) Tümünde doğru ölçüm yapılır
Doğru Cevap: C) Anemik hipoksi (CO zehirlenmesi)
Açıklama: Pulse oksimetre, CO’yu ayıramaz ve karboksihemoglobini de oksijen bağlı gibi algılar → satürasyon yanıltıcı şekilde yüksek görünür.
5. Soru Methemoglobinemide hipoksi oluşmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Oksijenin alveollere ulaşamaması
B) Hemoglobinin bulunmaması
C) Hemoglobindeki demirin +3 (Fe³⁺) formda olması
D) Doku perfüzyonunun azalması
E) Oksijenin mitokondride kullanılamaması
Doğru Cevap: C) Hemoglobindeki demirin +3 (Fe³⁺) formda olması
Açıklama: Methemoglobin, Fe³⁺ içerir ve bu form oksijen bağlayamaz → anemik hipoksiye neden olur.