Aşağıdaki klinik bulgulardan hangisinin klasik Guillain-Barré sendromunda görülmesi en az olasıdır?
- Kraniyal sinir tutulumu
- Otonomik disfonksiyon
- İlerleyici simetrik motor güçsüzlük
- Derin tendon reflekslerinin alınamaması
- Seviye veren duyu kusuru
Klasik Guillain-Barré Sendromu (GBS); Guillain-Barré sendromu, periferik sinir sisteminin akut, otoimmün bir hastalığıdır. Genellikle bir enfeksiyonu (örneğin, Campylobacter jejuni, Zika virüsü, grip virüsü) takiben ortaya çıkar ve vücudun kendi bağışıklık sistemi sinir kılıfına (miyeline) veya doğrudan sinir aksonlarına saldırır.
Klasik GBS’nin Temel Klinik Bulguları:
İlerleyici simetrik motor güçsüzlük (c): GBS’nin en belirgin özelliğidir. Genellikle bacaklardan başlar ve yukarı doğru (asendan) yayılır. Güçsüzlük genellikle simetriktir ve günler ila haftalar içinde zirveye ulaşır.
Derin tendon reflekslerinin alınamaması (arefleksi) veya azalması (hiporefleksi) (d): Güçsüzlükle birlikte veya ondan önce ortaya çıkabilir ve GBS’nin tanısal bir bulgusudur. Sinir iletimindeki bozukluk nedeniyle refleks yayı etkilenir.
Duyu kusurları: Motor güçsüzlük kadar belirgin olmasa da, GBS’de duyu semptomları da yaygındır. Bunlar genellikle uyuşma, karıncalanma (parestezi) ve ağrı şeklinde kendini gösterir. Ancak bu duyu kusurları genellikle “eldiven-çorap tarzı” veya yaygın, dağınık bir dağılıma sahiptir.
Kraniyal sinir tutulumu (a): Özellikle fasiyal sinir (yüz felci) olmak üzere, kraniyal sinirler de etkilenebilir. Yutma güçlüğü (disfaji) ve konuşma güçlüğü (dizartri) gibi bulgular da görülebilir.
Otonomik disfonksiyon (b): Kalp hızı ve kan basıncı dalgalanmaları, idrar retansiyonu, bağırsak hareketlerinde bozukluklar ve terleme anormallikleri gibi otonom sinir sistemini etkileyen bulgular da GBS’de görülebilir. Bu durumlar hayatı tehdit edici olabilir.
Seviye Veren Duyu Kusuru Neden En Az Olası?
“Seviye veren duyu kusuru”, genellikle omurilik lezyonlarında (örneğin, omurilik basısı, transvers miyelit) görülen bir bulgudur. Bu durumda, vücudun belirli bir seviyesinin altında (örneğin, göbek hizasından aşağıda) tüm duyu modalitelerinde (dokunma, ağrı, ısı, vibrasyon, pozisyon) kayıp veya azalma gözlenir. Bu, omurilikteki sinir yollarının kesintiye uğramasıyla ilişkilidir.
Guillain-Barré sendromu ise periferik sinir sistemini etkileyen bir hastalıktır. Yani, omuriliği değil, omurilikten çıkan sinirleri ve onların dallarını etkiler. Bu nedenle, GBS’de görülen duyu kusurları genellikle yaygın, simetrik ve distal bölgelerde (el ve ayaklar) daha belirgin olup, omurilik lezyonlarına özgü “seviye veren” bir patern göstermezler.
Bu yüzden, klasik GBS’de seviye veren duyu kusuru görülmesi en az olası klinik bulgudur.
Doğru cevap: e) Seviye veren duyu kusuru
Guillain-Barré sendromu (GBS), akut/subakut başlangıçlı, genellikle enfeksiyon sonrası gelişen otoimmün polinöropatidir. Sinirlerin miyelin kılıfı hedef alınır (çoğunlukla akut inflamatuvar demiyelinizan poliradikülonöropati – AIDP formu).
Seçeneklerin analizi:
a) Kraniyal sinir tutulumu; Sıklıkla fasiyal sinir (VII. kraniyal sinir) tutulur.GBS’nin %50’ye yakın olgusunda görülür. Olası ve sık.
b) Otonomik disfonksiyon; Taşikardi, bradikardi, kan basıncı dalgalanmaları, üriner retansiyon gibi semptomlarla görülebilir. Olası ve önemli.
c) İlerleyici simetrik motor güçsüzlük; Hastalığın en tipik bulgularından biridir. Temel klinik bulgu.
d)Derin tendon reflekslerinin alınamaması; Hiporefleksi/arefleksi, tanı kriterlerinden biridir. Klasik bulgu.
e)Seviye veren duyu kusuru; Bu tür duyu kaybı omurilik lezyonlarına özgüdür (örneğin spinal kord tümörü, transvers miyelit).
GBS’de beklenmez, bu bulgu varsa tanı gözden geçirilmelidir.
Sonuç: Guillain-Barré sendromunda seviye veren duyu kusuru en az olası bulgudur. Varlığı spinal kord patolojisini düşündürür.
Doğru cevap: e) Seviye veren duyu kusuru