Behçet hastalığı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Hastalığın temel histopatolojik özelliği vaskülit veya nötrofilik vasküler reaksiyondur
B) Tanısında paterji testi kullanılabilir
C) Oral aftöz lezyonlar genellikle multipl, ağrılı, eritemli halo ile çevrili ve keskin sınırlı olup skatris bırakmadan iyileşirler
D) Oküler tutulum morbiditenin majör nedenidir.
E) Kolşisin tedavisi hafif izole oral/mukokutanöz lezyonlarda ilk seçenektir
Doğru Cevap E
Verilen seçenekler arasında Behçet hastalığı ile ilgili yanlış olan ifade E seçeneğidir.
Behçet Hastalığı ve İfadelerin Analizi:
A) Hastalığın temel histopatolojik özelliği vaskülit veya nötrofilik vasküler reaksiyondur.
- Doğru. Behçet hastalığı, sistemik bir vaskülittir. Yani, vücudun hem arter hem de ven gibi çeşitli büyüklükteki kan damarlarında iltihaplanmaya neden olan bir durumdur. Histopatolojik incelemelerde, özellikle küçük damarlarda, nötrofilik infiltrasyon ve vasküler hasar sıklıkla gözlenir.
B) Tanısında paterji testi kullanılabilir.
- Doğru. Paterji testi, Behçet hastalığı tanısında yardımcı olabilecek, ancak tanı koydurucu olmayan bir cilt aşırı duyarlılık testidir. Ciltte steril bir iğne batırılması veya hafif travma sonrası 24-48 saat içinde papül veya püstül gelişmesi durumunda test pozitif kabul edilir. Hastalığın immünolojik hiperreaktivitesini yansıtır.
C) Oral aftöz lezyonlar genellikle multipl, ağrılı, eritemli halo ile çevrili ve keskin sınırlı olup skatris bırakmadan iyileşirler.
- Yanlış. Oral aftöz ülserler, Behçet hastalığının en yaygın ve genellikle ilk ortaya çıkan belirtisidir. Bu lezyonların çoğu, belirttiğiniz gibi multipl, ağrılı, eritemli bir halo ile çevrili ve keskin sınırlıdır. Ancak, büyük (major) aftlar ve nadiren küçük (minör) aftlar iyileşirken skatris (iz) bırakabilirler. Genellikle iz bırakmadan iyileşmesi küçük aftlar için geçerli olsa da, özellikle daha derin veya geniş lezyonlar iz bırakabilir. Bu ifade, “skatris bırakmadan iyileşirler” kısmıyla genelleme yaptığı için yanlış kabul edilebilir.
D) Oküler tutulum morbiditenin majör nedenidir.
- Doğru. Behçet hastalığındaki göz tutulumu (üveit, retinit, vaskülit vb.), özellikle tekrarlayan ataklarla birlikte ilerleyici ve şiddetli olabilir. Tedavi edilmezse veya kontrol altına alınamazsa ciddi görme kaybına ve hatta körlüğe yol açabilir. Bu nedenle, göz tutulumu Behçet hastalığındaki en önemli morbidite (hastalık yükü) ve sakatlık nedenlerinden biridir.
Kolşisin tedavisi hafif izole oral/mukokutanöz lezyonlarda ilk seçenektir
Bu ifade yanlıştır.
Behçet Hastalığı – Doğru ve Yanlış Açıklamalar
Doğru İfadeler:
| Şık | Açıklama |
| A) | ✅ Doğru – Behçet hastalığının temel histopatolojisi nötrofilik vaskülit ve vasküler inflamasyondur. |
| B) | ✅ Doğru – Paterji testi, tanıda yardımcıdır. Deri travmasına yanıt olarak 24-48 saat içinde püstül oluşması tipiktir. |
| C) | ✅ Doğru – Oral aftlar genellikle multipl, ağrılı, kırmızı halo ile çevrili, sınırları net ve skar bırakmaz. |
| D) | ✅ Doğru – Oküler tutulum (özellikle üveit), ciddi morbidite nedenidir ve görme kaybına yol açabilir. |
Yanlış İfade – E):
- Kolşisin, eritama nodozum benzeri cilt lezyonları ve artrit tedavisinde etkilidir.
- Ancak tek başına oral aftlar (hafif mukozal tutulum) varsa, ilk basamak genellikle:
- Topikal kortikosteroidler
- Antiseptik ağız gargaraları
- Lidokainli ağız solüsyonları gibi lokal tedavilerdir.
➡️ Kolşisin, daha çok tekrarlayıcı genital ülserler, artrit, ya da daha yaygın mukokutanöz tutulumlarda kullanılır.
Behçet Hastalığı Tedavi Yaklaşımı (Basitleştirilmiş):
| Tutulum | İlk Tercih Tedavi |
| Hafif oral/genital aft | Topikal steroidler, antiseptikler |
| Cilt lezyonları, artrit | Kolşisin, NSAİİ |
| Göz, büyük damar, nörolojik tutulum | Sistemik kortikosteroid + immünsüpresif (AZA, TNF-α blokeri) |
| Paterji testi pozitifliği | Tanıya yardımcı, tedavi etki etmez |