Farklı EEG frekans bantlarının (delta, teta, alfa, beta, gama) kendine özgü tipik amplitüd aralıkları vardır, ancak bunlar kişinin yaşına, uyanıklık düzeyine ve genel sağlık durumuna göre değişebilir.
Genel olarak:
Delta (0.5-4 Hz): Genellikle en yüksek amplitüdlere sahip dalgalardır (20-200 µV), özellikle derin uykuda.
Teta (4-8 Hz): Orta derecede yüksek amplitüdler (5-100 µV).
Alfa (8-13 Hz): Orta amplitüdler (20-100 µV), özellikle gözler kapalıyken oksipital bölgelerde belirgindir.
Beta (13-30 Hz): Genellikle düşük amplitüdlü dalgalardır (5-20 µV).
Gama (>30 Hz): Çok düşük amplitüdler (genellikle <10 µV) ve kaydetmesi zordur.
EEG yorumunda amplitüd, frekans, morfoloji, süreklilik ve yerleşim gibi diğer EEG özellikleri ile birlikte değerlendirilir.
EEG Dalgalarının Tipik Frekans ve Amplitüd Değerleri
| Bant | Frekans (Hz) | Tipik Amplitüd (µV) | Fizyolojik Durum | Yerleşim |
| Delta | 0.5–4 Hz | 20–200 µV | Derin uyku, bebeklerde normal, erişkinde patolojik olabilir | Frontal, santral |
| Teta | 4–8 Hz | 5–100 µV | Uyuşukluk, hafif uyku, meditasyon | Temporal, santral |
| Alfa | 8–13 Hz | 20–100 µV | Gözler kapalı, uyanık fakat dinlenmede | Oksipital, parietal |
| Beta | 13–30 Hz | 5–20 µV | Uyanıklık, dikkat, ilaç etkisi (örn. benzodiazepin) | Frontal, santral |
| Gama | >30 Hz | <10 µV | Yüksek bilişsel aktivite, bilinçli farkındalık | Genellikle yaygın, ölçümü zordur |
Ek Bilgiler:
- Delta dalgaları, özellikle N3 (derin NREM uykusu) evresinde baskındır.
- Teta dalgaları, çocuklarda daha belirgindir, erişkinde bazı uyku evrelerinde görülür.
- Alfa dalgaları, gözler kapalıyken oksipitalde belirginleşir; göz açılmasıyla baskılanır (alfa blok).
- Beta aktivite, genelde düşük amplitüdlüdür; dikkat, anksiyete, bazı ilaçlarla artabilir.
- Gama aktivitesi, normal EEG’de zor izlenir; yüksek çözünürlüklü tekniklerle incelenir.
EEG Amplitüdü Neyi Gösterir?
- Amplitüd, kortikal nöronların senkron aktivitesini yansıtır.
- Yüksek amplitüd → daha senkronize (örneğin delta dalgaları)
- Düşük amplitüd → daha desenkronize (örneğin beta, gama)
Klinik Durumlara Göre EEG Paternleri
| Durum | Tipik EEG Paterni | Frekans | Amplitüd | Notlar |
| Epilepsi (genel) | Sıklıkla spike-and-wave veya keskin dalgalar | 3–5 Hz (absans); >14 Hz (myoklonik) | Genellikle yüksek (50–200 µV) | Paroksismal, ani başlangıçlı ve senkron |
| Absans epilepsi | 3 Hz spike-and-wave deşarjı | ~3 Hz | 100–200 µV | Genellikle çocuklarda, tipik absans nöbetleriyle uyumlu |
| Temporal lob epilepsisi | Keskin dalga, yavaş spike, teta aktivitesi | 4–7 Hz teta + keskin | Değişken | Özellikle temporal bölgede lateralize |
| Status epileptikus | Sürekli spike, polispike veya keskin-slow | Hızlı (10–30 Hz) | Değişken, genelde ↑ | Klinik nöbet olmaksızın EEG’de süreğen epileptiform aktivite olabilir (nonkonvülsif status) |
| Deliryum | Genelleşmiş yavaşlama | 4–7 Hz (teta); bazen <4 Hz (delta) | Orta-yüksek | Akut bilinç değişikliklerinde yaygın yavaşlama |
| Koma | Delta aktivite veya burst-suppression | <4 Hz veya hiç yok | Değişken | Derin koma: düz izopotansiyel EEG; ilaçlı: burst-suppression |
| Metabolik ensefalopati | Triphasic wave (3 fazlı dalga) | 1.5–2.5 Hz | Orta | Karaciğer yetmezliği, üremi, hiponatremi gibi durumlarda görülür |
| Alzheimer Hastalığı | Yaygın alfa azalması, teta artışı | 6–8 Hz dominant hale gelir | Hafif | Alzheimer ilerledikçe beta azalır, teta-delta artar |
| Parkinson | Hafif yavaşlama, düşük voltaj | 6–8 Hz | Düşük (<20 µV) | Genellikle ileri evrede belirginleşir |
| Benzodiazepin etkisi | Artmış beta aktivite | 20–30 Hz | Düşük | Sedatif ilaç kullananlarda hızlı, düşük voltaj aktivite baskın |
| Hepatik ensefalopati | Triphasic waves | 1.5–2.5 Hz | Orta-yüksek | Bilinç değişikliğiyle birlikte karakteristik |
EEG’de Özel Dalgaların Klinik Anlamları
| EEG Dalgası | Klinik Anlam |
| Spike | Epileptik aktivitenin göstergesidir (çok kısa, sivri) |
| Sharp wave (keskin dalga) | Patolojik; epileptiform aktiviteyi destekler |
| Spike-and-wave | Absans epilepsi için tipiktir |
| Polyspike | Juvenil myoklonik epilepside sık |
| Triphasic waves | En çok karaciğer yetmezliğine bağlı ensefalopatide görülür |
| Burst-suppression | Derin koma, anestezi ya da beyin ölümü sürecinde olabilir |
Özet Klinik Hatırlatmalar
- Absans epilepsi → “3 Hz spike-and-wave” kalıbı en tanı koydurucudur.
- Hepatik ensefalopati → “Triphasic wave” + yavaşlama
- Deliryum → Yaygın teta/delta yavaşlaması, ancak epileptiform aktivite yoktur.
- Status epileptikus → Klinik nöbet olmasa bile sürekli epileptiform patern olabilir.