Sıkışma tarzı idrar inkontinansıyla başvuran yaşlı bir hastada, aşağıdaki ilaçlardan hangisi istemsiz mesane kontraksiyonlarını azaltarak hastanın yakınmalarını düzeltebilir?
A) Oksibutinin
B) Doksazosin
C) Psödoefedrin
D) Östrojen
E) Tamsulosin
Sıkışma tarzı idrar inkontinansı (urge incontinence), istemsiz mesane kas kontraksiyonları nedeniyle oluşur. Bu durumda, mesane kaslarını baskılayıcı ve semptomları azaltıcı ilaçlar tercih edilir.
Seçenekleri değerlendirecek olursak:
A) Oksibutinin: Bu ilaç antimuskarinik etki gösterir ve mesane kaslarını gevşeterek sıkışma ve inkontinansı azaltır. Bu nedenle, sıkışma tarzı inkontinans tedavisinde ilk tercih edilen ilaçlardan biridir.
B) Doksazosin: Alfa-1 adrenerjik reseptör blokörü olup, prostat ve mesane boynunu gevşetebilir. Ancak, genellikle obstrüktif mesane çıkış obstrüksiyonunda kullanılır, sıkışma inkontinansında etkili değildir.
C) Psödoefedrin: Nazal dekonjestan olup, genellikle burun tıkanıklığını tedavi eder; mesane üzerinde etkili değildir.
D) Östrojen: Kadınlarda postmenopozal inkontinansın tedavisinde kullanılabilir, ancak sıkışma tarzı inkontinansın temel nedeni istemsiz mesane kas kontraksiyonlarıdır ve bu durumda etkili değildir.
E) Tamsulosin: Alfa-1A selektif blokör olup, prostat büyümesi tedavisinde kullanılır; mesane kontraksiyonlarını azaltmaz.
—————————-
Yaşlı bir hastada sıkışma tarzı idrar inkontinansı (urge inkontinans), mesanenin istemsiz kasılmaları (detrüsör aşırı aktivitesi) sonucu ortaya çıkan ani ve güçlü idrar yapma isteği ile karakterizedir. Bu durumu düzeltmek için mesane kasılmalarını azaltan ilaçlar kullanılır.
Şimdi seçeneklere bakalım:
A) Oksibutinin: Bu, bir antikolinerjik (muskarinik reseptör antagonisti) ilaçtır. Mesane düz kaslarında bulunan muskarinik reseptörleri bloke ederek istemsiz kasılmaları (detrüsör aşırı aktivitesini) azaltır ve mesane kapasitesini artırır. Sıkışma tipi idrar inkontinansında en sık kullanılan ilaçlardan biridir. Bu nedenle, hastanın yakınmalarını düzeltebilir.
B) Doksazosin: Bu, bir alfa-1 adrenerjik reseptör blokeridir. Genellikle benign prostat hiperplazisi (BPH) olan erkeklerde idrar akışını iyileştirmek için kullanılır, çünkü prostat ve mesane boynundaki düz kasları gevşetir. Ancak, sıkışma tipi idrar inkontinansında direkt olarak istemsiz mesane kontraksiyonlarını azaltma etkisi yoktur.
C) Psödoefedrin: Bu, bir alfa-adrenerjik agonisttir. Mesane boynundaki ve üretral sfinkterdeki kasların kasılmasına neden olarak stres inkontinansında faydalı olabilir (idrar tutmayı artırır). Ancak, istemsiz mesane kontraksiyonlarını azaltmaz.
D) Östrojen: Sistemik veya lokal östrojen tedavisi, özellikle postmenopozal kadınlarda ürogenital atrofiye bağlı semptomları iyileştirebilir ve bazı inkontinans türlerinde destekleyici olabilir. Ancak, doğrudan istemsiz mesane kontraksiyonlarını azaltarak sıkışma tipi inkontinansı tedavi etme birincil etkisi değildir.
E) Tamsulosin: Bu da bir selektif alfa-1A adrenerjik reseptör blokeridir. Doksazosin gibi, esas olarak benign prostat hiperplazisi olan erkeklerde idrar çıkışını kolaylaştırmak için kullanılır. Sıkışma tipi idrar inkontinansının tedavisinde primer olarak kullanılmaz.
Bu durumda, istemsiz mesane kontraksiyonlarını azaltarak sıkışma tarzı idrar inkontinansını düzeltebilecek en uygun ilaç Oksibutinin’dir.
Soru:
Sıkışma tarzı idrar inkontinansı (urge incontinence) olan yaşlı bir hastada, istemsiz mesane kontraksiyonlarını azaltarak yakınmaları düzeltebilecek ilaç hangisidir?
Öncelikle, “sıkışma tarzı idrar inkontinansı” nedir?; Ani ve güçlü bir idrar yapma isteği ile beraber istemsiz idrar kaçırmadır. En sık nedeni: Detrusor aşırı aktivitesi (mesane düz kasının kontrolsüz kasılması)
Tedavi hedefi:
Mesanedeki detrusor kasının aktivitesini baskılamak.
Şıkların analizi:
A) Oksibutinin Antikolinerjik (antimuskarinik) bir ilaçtır. M3 muskarinik reseptörleri üzerinden etki ederek mesane düz kasını gevşetir, Detrusor kası aktivitesini baskılar Sıkışma tarzı inkontinansın birinci basamak tedavisidir. ➡️ Doğru cevap budur.
B) Doksazosin; Alfa-1 bloker; prostat hipertrofisinde kullanılır Mesane boynu ve prostat düz kaslarını gevşetir ama urge inkontinansta etkili değildir
C) Psödoefedrin; Alfa agonist; stres tipi inkontinansta yardımcı olabilir ama sıkışma tipi için uygun değildir Ayrıca üriner retansiyona neden olabilir.
D) Östrojen;Vajinal atrofiye bağlı irritatif semptomları azaltabilir ama direkt detrusor aktivitesine etkisi yoktur
E) Tamsulosin; Doksazosin gibi bir alfa-1 bloker; BPH semptomlarında kullanılır. Mesane kasılmalarını azaltmaz
✅ Doğru cevap:
A) Oksibutinin