Aşağıdaki yapılardan hangisi membran ile çevrili değildir?
A) Golgi kompleksi
B) Lizozom
C) Peroksizom
D) Proteozom
E) Salgı vezikülü
Cevap D) Proteozom’dur.
| Seçenek | Yapı | Zar ile çevrili mi? | Açıklama |
|---|
| A) | Golgi kompleksi | Evet | Tek katlı zarla çevrili, madde paketleme ve taşıma organelidir. |
| B) | Lizozom | Evet | Asidik hidrolaz içeren, zarla çevrili yıkım organelidir. |
| C) | Peroksizom | Evet | Oksidatif enzimler içeren zarla çevrili organeldir. |
| D) | Proteozom | Hayır | Zarsız protein kompleksidir, ATP bağımlı çalışır. |
| E) | Salgı vezikülü | Evet | Genellikle Golgi’den türeyen, zarla çevrili taşıma yapısıdır. |
Yukarıdaki seçenekler arasında proteozom membran ile çevrili değildir. Diğer seçeneklerin hepsi (Golgi kompleksi, lizozom, peroksizom ve salgı vezikülü) ökaryotik hücrelerde zara bağlı organellerdir. Proteozomlar, protein yıkımından sorumlu, zarsız, büyük protein kompleksleridir.
Bu soruda, hücrede yer alan yapılardan hangisinin membran ile çevrili olmadığı soruluyor.
Yapıları İnceleyelim:
A) Golgi kompleksi; Zarla çevrili organellerdendir. İşlevi: Proteinlerin işlenmesi ve paketlenmesi. Membran var.
B) Lizozom; Zarla çevrili, sindirim enzimleri içeren organeldir. Membran var.
C) Peroksizom; Tek katlı membranla çevrili, oksidatif enzimler içerir. Membran var.
D) Proteozom; Zarla çevrili değildir. Hücre içinde sitoplazmada serbest halde bulunur. Protein yıkımında görev alır (özellikle ubikuitin aracılı parçalama). Protein yapılı bir komplekstir, membran içermez.
E) Salgı vezikülü; Golgi’den çıkan ve zarla çevrili küçük keseciklerdir. Hücre dışına salgı taşırlar. Membran var.
Doğru Cevap: D) Proteozom
Çünkü tek zarlı ya da çift zarlı bir yapı değildir; membransız bir proteolitik komplekstir.