Pia mater spinalis, omuriliği çevreleyen en içteki meninks zarı olup, L2 vertebra seviyesinde (genellikle L1-L2 disk seviyesinde) konus medullaris adı verilen omuriliğin konik ucuyla birlikte sonlanır.
Ancak, omurilik kanalında Pia mater’in dışındaki diğer iki meninks zarı olan Arachnoidea mater (örümceksi zar) ve Dura mater (sert zar), omuriliğin sonlandığı seviyeden daha aşağıya doğru uzanır ve genellikle S2 vertebra seviyesinde sonlanır. Bu durum, bel bölgesinde (Lomber ponksiyon için kullanılan alan) omurilik ve pia mater’in zarar görmeden BOS örneği alınabilmesine olanak tanır.
Pia mater spinalis (spinal cord üzerindeki en iç meninks tabakası), L2 vertebra seviyesinde sonlanır.
Pia, medulla spinalis ile birlikte sonlanır ve devamında filum terminale internum şeklinde aşağı uzanır.
Diğer meninks tabakaları: Arachnoidea mater ve Dura mater spinalis,
her ikisi de S2 vertebra seviyesinde sonlanır.
Quiz Sorusu:
Aşağıdakilerden hangisi pia mater spinalis’in sonlandığı vertebra seviyesidir?
A) T12
B) L1
C) L2
D) L4
E) S2
Doğru Cevap: C) L2
1. Aşağıdaki vertebral seviyelerden hangisi lumbal ponksiyon için en uygunudur?
A) T12–L1
B) L1–L2
C) L2–L3
D) L3–L4
E) S1–S2
Doğru Cevap: D) L3–L4
Çünkü medulla spinalis genellikle L1–L2 seviyesinde sonlanır. Daha alttaki seviyeler (L3–L4 veya L4–L5), ponksiyon için güvenlidir.
2. Subaraknoid mesafe, yetişkinlerde hangi vertebra seviyesine kadar uzanır?
A) L2
B) L3
C) L5
D) S2
E) S4
Doğru Cevap: D) S2
Arachnoid mater ve dura mater birlikte S2 seviyesinde biter. Bu nedenle BOS buraya kadar uzanır.
3. Filum terminale internum, hangi meninks tabakasının uzantısıdır?
A) Dura mater
B) Arachnoidea mater
C) Pia mater
D) Subdural tabaka
E) Ligamentum flavum
Doğru Cevap: C) Pia mater
Medulla spinalis’in ucundan çıkan pia uzantısıdır ve S2’ye kadar uzanır.
4. Cauda equina hangi vertebral seviyede başlar?
A) T12
B) L1
C) L2
D) L3
E) S2
Doğru Cevap: C) L2
Medulla spinalis L1–L2’de sonlanır; bu seviyeden itibaren spinal sinir kökleri cauda equina şeklini alır.
5. Lumbal ponksiyonda iğnenin geçtiği sıralama nasıldır?
A) Deri → Dura mater → Arachnoidea → Pia mater
B) Deri → Lig. flavum → Dura → Arachnoidea → Subaraknoid boşluk
C) Deri → Lig. interspinale → Pia mater
D) Deri → Epidural boşluk → Pia mater
E) Deri → Subaraknoid boşluk
Doğru Cevap: B)
Lumbal ponksiyon sırasında, iğne sırayla:
Deri → Subkutan doku → Lig. supraspinale → Lig. interspinale → Lig. flavum → Epidural boşluk → Dura mater → Arachnoidea mater → Subaraknoid boşluk‘tan BOS’a ulaşır.