Sorbitol dehidrogenaz (SORD) , glikozun şeker alkol formu olan sorbitolü fruktoza dönüştüren karbonhidrat metabolizmasında bulunan bir enzimdir . Aldoz redüktaz ile birlikte , vücudun ATP kullanmadan glikozdan fruktoz üretmesi için bir yol sağlar .
Sorbitol dehidrogenaz, kofaktör olarak NAD + kullanır ; reaksiyonu sorbitol + NAD + → fruktoz + NADH + H + şeklindedir.
Katalizde bir çinko iyonu da rol oynar. Bunu en sık kullanan organlar arasında karaciğer ve seminal vezikül bulunur; bakterilerden insanlara kadar çeşitli organizmalarda bulunur . İkincil bir kullanım, diyet sorbitolünün metabolizmasıdır , ancak sorbitolün bağırsakta ilgili bileşikleri olan glikoz ve fruktoz kadar iyi emilmediği bilinmektedir ve genellikle diyette oldukça küçük miktarlarda bulunur (yapay tatlandırıcı olarak kullanıldığı durumlar hariç).
Retina, lens, böbrek ve sinir hücreleri gibi sorbitol dehidrogenazın düşük veya hiç olmadığı dokularda, hiperglisemi koşulları altında sorbitol birikebilir . Kontrolsüz diyabette, büyük miktarda glikoz bu dokulara girer ve daha sonra aldoz redüktaz tarafından sorbitole dönüştürülür. Daha sonra sorbitol birikir ve artan ozmotik basınç nedeniyle hücreye su çekilir ve doku fonksiyonunu bozar. Diyabette görülen retinopati, katarakt oluşumu, nefropati ve periferik nöropati kısmen bu olgudan kaynaklanmaktadır.
SORD mutasyonları Charcot -Marie-Tooth tip 2 nöropatisini de tetikleyebilir .
SDI-711 (CP-470711, Pfizer) bir sorbitol dehidrojenaz inhibitörüdür (SDI).
Aldoz redüktaz (veya aldehit redüktaz ), insanlarda AKR1B1 geni tarafından kodlanan bir enzimdir . Monosakkaritler de dahil olmak üzere çeşitli aldehit ve karbonillerin indirgenmesini katalize eden sitozolik bir NADPH -bağımlı oksidoredüktazdır ve esas olarak glikoz metabolizmasının poliol yolunun ilk adımı olan glikozun sorbitole indirgenmesini katalize etmesiyle bilinir
Diabetes mellitus, yeni körlük vakalarının önde gelen nedeni olarak tanınmaktadır ve ağrılı nöropati, kalp hastalığı ve böbrek yetmezliği riskinin artmasıyla ilişkilidir. Poliol yoluyla glikoz metabolizmasının uyarılması da dahil olmak üzere diyabetik komplikasyonlara yol açan mekanizmaları açıklamak için birçok teori geliştirilmiştir. Ek olarak, enzim gözde ( kornea , retina , lens ), böbrekte ve miyelin kılıfında bulunur – genellikle diyabetik komplikasyonlarda rol oynayan dokular. Normal glisemik koşullar altında, glikozun yalnızca küçük bir kısmı poliol yoluyla metabolize edilir, çünkü çoğunluk heksokinaz tarafından fosforile edilir ve ortaya çıkan ürün olan glikoz-6-fosfat, glikoliz veya pentoz fosfat metabolizması için bir substrat olarak kullanılır.
Bununla birlikte, diyabetiklerde bulunan kronik hiperglisemiye yanıt olarak , poliol yoluyla glikoz akışı önemli ölçüde artar. Bazı dokularda toplam glikoz kullanımının %33’e kadarı poliol yoluyla olabilir. Diyabetlilerde glikoz konsantrasyonları sıklıkla yükselir ve aldoz redüktazın uzun zamandır birçok organı ilgilendiren diyabetik komplikasyonlardan sorumlu olduğuna inanılmaktadır.
Birçok aldoz redüktaz inhibitörü (ARI) ilaç adayı olarak geliştirilmiştir ancak bazıları Epalrestat gibi birçok ülkede ticari olarak bulunabilmesine rağmen neredeyse hepsi başarısız olmuştur. Alrestatin, Exisulind, Imirestat , Zopolrestat, Tolrestat , Zenarestat , Caficrestat , Fidarestat, Govorestat, Ranirestat, Ponalrestat, Risarestat, Sorbinil ve Berberin ,Poliumoside, Ganoderik asit gibi ek redüktaz inhibitörleri şu anda klinik çalışmalardadır.