1-Prokallus: 4-6. günler, Tip 3 kollajen
2-Fibrokartilojenöz kallus: 2. hafta, Tip 2 kollajen
3-Osseöz kallus: 3. hafta Tip 1 kollajen
Kollejen üreten, osteoblast
Remodellingden sorumlu, osteoklasttır.
Kemik kırıkları, hayatın tempolu akışında kazalar ve yaralanmalar sonucu kaçınılmaz olabiliyor. Kemik kırıkları, hem gençler hem de yaşlılar arasında meydana gelebilir ve iyileşme süreci kişinin yaşına, kırığın şiddetine ve diğer bazı faktörlere bağlı olarak değişebilir.
Kırık iyileşmesi kırık olduğu andan itibaren başlar ve 3 aşamadan oluşur:
1-İnflamatuvar (yangı) dönemi
2-Reperasyon (onarım) dönemi
3-Remodelizasyon (yeniden şekillenme) dönemi
Bu üç dönem biri bitmeden diğeri başlayarak devam eder ve en uzun süreni remodelizasyon dönemidir
Kırıkların İyileşmesi için dikkat edilmesi gereken birkaç önemli husus vardır ve bu makalede, kemik kırıklarının sağlıklı bir şekilde iyileşmesine yardımcı olacak bazı önemli ipuçlarını inceleyeceğiz.
Kemik Kırıklarında İlk Aşama: İnflamatuvar (Yangı) Dönemi
Kemik kırıklarında yangı aşaması, kırığın hemen ardından başlayan ve iyileşme sürecinin ilk aşamasıdır. Bu aşama, vücudun kırık bölgesine doğal bir yanıt olarak verdiği iltihaplanma sürecidir. İltihaplanma, kırık bölgesinde kan damarlarının yırtılması ve kanın kırık bölgesine sızması sonucu meydana gelir.
Yangı aşaması, kırık bölgesindeki kemik uçlarının düzgün bir şekilde bir arada kalmasını sağlamak için önemlidir. İltihaplanma, iyileşme sürecini başlatır ve vücudun kırık bölgesine iyileşmeyi destekleyen hücreleri yönlendirmesine yardımcı olur.
Bu aşamada, kırık bölgesinde şu belirtiler görülebilir:
Şişlik: Kırık bölgesinde şişlik meydana gelir. Bu, iltihaplanma sürecinin bir göstergesidir ve vücudun iyileşmeye başladığını gösterir.
Ağrı: Kırık bölgesinde yoğun bir ağrı hissi oluşabilir. Ağrı, kırığın şiddetine ve yerine bağlı olarak değişebilir.
Hassasiyet: Kırık bölgesi dokunmaya veya baskıya karşı hassas olabilir.
Kızarıklık: Kırık bölgesinde ciltte hafif bir kızarıklık oluşabilir.
Doktorlar, kemik kırıklarının yangı aşamasını mümkün olduğunca hızlı bir şekilde kontrol altına almak için uygun tedavi yöntemlerini kullanır. Bunun için kırığı stabilize etmek, şişliği ve ağrıyı azaltmak amacıyla alçı, splint veya bazı durumlarda cerrahi müdahale uygulanabilir.
Kemik Kırıklarında İkinci Aşama: Reperasyon (Onarım) Dönemi
Kemik kırıklarının iyileşme sürecinin bir aşaması olan “Reperasyon dönemi” (onarım dönemi), kırığın meydana geldiği bölgede yeniden doku oluşumu ve kırığın iyileşme sürecinin başlangıcıdır. Bu dönem, kemiklerin kırık bölgesindeki hasarlı dokuyu onarmak için yeniden yapılandırdığı aşamadır.
Reperasyon dönemi boyunca, iki ana süreç gerçekleşir:
Kallus Oluşumu: Kan pıhtılarındaki hücreler, kırık bölgesinde yumuşak bir doku kitlesi olan kallusu oluştururlar. Kallus, kemik uçlarını birbirine bağlayan ve kırığın stabil olmasını sağlayan bir yapıdır. Bu süreçte, kallus kemiklerin iyileşme sürecini başlatır ve kırık bölgesinde yeni doku oluşumunu teşvik eder.
Osteojenez (Yeni Kemik Oluşumu): Reperasyon döneminin ilerleyen safhalarında, kallus zamanla sertleşir ve kırık bölgesinde yeni kemik oluşumu gerçekleşir. Osteoblast adı verilen hücreler, kırık bölgesinde yeni kemik dokusu oluşturarak kemiklerin iyileşmesine katkı sağlar. Bu yeni kemik dokusu, kırığın iyileşmesini sağlamak için önemlidir.
Kemik Kırıklarında Üçüncü Aşama: Remodelizasyon (Yeniden Şekillenme) Dönemi
Kemik kırıklarında “Remodelizasyon dönemi” (yeniden şekillenme dönemi), kırığın iyileşme sürecinin bir sonraki aşamasıdır. Reperasyon döneminden sonra gelir ve kırığın daha fazla sağlamlaşarak tamamen iyileşmesini hedefler. Bu dönemde, kırık bölgesindeki yeni kemik dokusu olgunlaşır ve kemik yapısı kırığın öncesi gibi yeniden şekillenir.
Remodelizasyon döneminin ana özelliği, kallus adı verilen yumuşak doku kitlesinin kemik şeklini ve yapısını yeniden düzenlemeye başlamasıdır. Kallus, kemik uçlarını birbirine bağlayarak kırığın stabil olmasını sağlayan bir yapıdır. Bu aşamada, kallus zamanla sertleşir ve kırık bölgesindeki kemik yapısı iyileşir.
Remodelizasyon süreci, kırığın iyileşmesi için uzun bir süreç olabilir ve bazen aylarca veya hatta yıllarca sürebilir. Bu süre zarfında, kemikler kırık bölgesindeki yeni kemik dokusunu güçlendirerek kırığın orijinal gücüne ve dayanıklılığına kavuşmasını sağlarlar.
Kırık iyileşmesi sürecinde endokondral ossifikasyon ne zaman görülür ?
a-5. gün
b-10. gün****
c-25. gün
d-45. gün
e-60. gün