Fitz-Hugh-Curtis sendromu, karaciğer kapsülü iltihabını içeren pelvik inflamatuar hastalığın (PID) nadir görülen bir komplikasyonudur ve sağ üst kadran (RUQ) ağrısı klinik sendromuyla birlikte görülen yapışıklıkların oluşumuna yol açar .
Fitz-Hugh-Curtis sendromu veya perihepatit, ilk olarak 1920 yılında gonokok enfeksiyonlarından muzdarip hastalarda karaciğer kapsülü ile karın duvarı arasında yapışıklıklar bulan Carlos Stajano tarafından tanımlanmıştır.
Durum, 1930’larda sendromu daha fazla inceleyen iki doktor Thomas Fitz-Hugh Jr. ve Arthur Hale Curtis’in adını almıştır. RUQ karın ağrısıyla gelen kadın hastalarda klasik “keman teli yapışıklıklarını” fark etmişlerdir . Hem Fitz-Hugh hem de Curtis, safra kesesi patolojisi konusunda endişe duyan RUQ “right upper quadran” klinik sendromu olan hastalarda laparotomi sırasında bu yapışıklıkları düzenli olarak bulmuşlardır; ancak bu hastalarda karın patolojisi bulunmamış ancak genellikle rezidüel gonokokal tubal değişiklikler kaydedilmiştir.
Patofizyoloji
Fitz-Hugh–Curtis sendromu neredeyse yalnızca kadınlarda görülür, ancak erkeklerde nadiren görülebilir. Chlamydia trachomatis (Chlamydia) veya Neisseria gonorrhoeae’nin (Bel soğukluğu) neden olduğu pelvik inflamatuar hastalığın (PID) komplikasyonudur, ancak Bacteroides , Gardnerella , E. coli ve Streptococcus gibi diğer bakterilerin de zaman zaman Fitz-Hugh–Curtis sendromuna neden olduğu bulunmuştur. Fitz-Hugh–Curtis sendromu başlangıçta yalnızca Bel soğukluğuna bağlı PID’nin bir komplikasyonu olarak incelenmişti, ancak yapılan çalışmalar artık Chlamydia’nın en yaygın nedensel patojen olduğunu göstermiştir. Fitz-Hugh–Curtis sendromu PID’li hastaların %5-15’inde görülür.
PID patojenleri, fallop tüpleri yoluyla yükselen bir enfeksiyona bağlı olarak kendiliğinden , lenf yoluyla veya hematojen olarak yayılır. Daha sonra iltihaplanma , karaciğeri çevreleyen ince bir bağ dokusu tabakası olan Glisson kapsülünde skar dokusunun oluşmasına neden olur . Bu iltihaplanma ve skar dokusu daha sonra karakteristik RUQ ağrısına yol açar.
Başlıca semptom ve bulgular arasında, nefes alma, öksürme veya gülme ile kötüleşen akut başlangıçlı RUQ karın ağrısı bulunur ve bu ağrı sağ omuza da yansıyabilir . Genellikle sağ üst karın bölgesinde palpasyonda hassasiyet ve karaciğeri koruyan alt kaburgaların perküsyonunda hassasiyet de vardır. Hastalar ayrıca ateş, halsizlik, sırt ağrısı, pelvik ağrı, dispareuni , vajinal akıntı ve dizüri bildirebilirler .
Hastalar çoğunlukla doğurganlık çağındaki kadınlardır. Fitz-Hugh–Curtis sendromunun gelişimi için bir dizi risk faktörü vardır, bunlar arasında birden fazla cinsel partnere sahip olmak, cinsel yolla bulaşan hastalık öyküsü, PID öyküsü, rahim içi araç kullanımı, vajinal duş kullanımı ve 25 yaşın altında olmak yer alır.
Ayırıcı tanı
Fitz-Hugh–Curtis sendromunun belirtileri ve semptomları, çok sayıda diğer abdominal ve pelvik patolojiyle büyük ölçüde örtüşmektedir. Uygulayıcıların kapsamlı bir öykü ve fizik muayene yapması önemlidir çünkü Fitz-Hugh–Curtis sendromunun semptomlarının ayırıcı tanıları arasında kolesistit, apandisit, hepatit, gebelik, piyelonefrit, renal kolik, zatürre, pulmoner emboli ve plörezi gibi plöretik nedenler ve daha birçokları yer almaktadır.
Tanı
Fitz-Hugh-Curtis sendromunun tanısı için ilk değerlendirme, gebelik testi ile gebelik veya dış gebelik olasılığının dışlanmasıyla başlar; bu, teratojenleri önlemek için endike ise antibiyotik tedavisinin yönlendirilmesine de yardımcı olabilir.
Radyografik çalışmalar genellikle diğer torasik, abdominal ve pelvik patolojileri ekarte etmek için endikedir. Göğüs ve abdominal radyografiler, pulmoner patolojileri ekarte etmek ve intestinal perforasyon durumunda diyaframın altında serbest hava olup olmadığını değerlendirmek için endike olabilir. Abdominal ve pelvik ultrasonlar, safra kesesi taşı, kolesistit ve abdominal/pelvik apseler gibi RUQ ağrısının yaygın nedenlerini ekarte etmek için kritik öneme sahiptir. Apandisit için klinik şüphe yüksekse bilgisayarlı tomografi (BT) taraması yapılmalıdır. Fitz-Hugh-Curtis sendromu vakalarında BT taraması, inflamasyona bağlı olarak karaciğer kapsülüne artan kan akışını gösterebilir.
Karaciğer fonksiyon testleri (KFT’ler) genellikle bu hastalarda ilk değerlendirmenin bir parçası olarak elde edilir, çünkü Fitz-Hugh-Curtis sendromu karaciğere doğrudan hasar vermez, KFT’ler normal veya sadece hafif yüksek olacaktır.
Şüphe yüksekse diğer endişe verici patolojiler elendikten sonra, Fitz-Hugh–Curtis sendromu için yapılan çalışma, servikal sürüntü örneğinden nükleik asit amplifikasyon testleri (NAAT’ler) ile cinsel yolla bulaşan hastalıklar (Klamidya ve Bel soğukluğu) için test yapılmasını içerir. Endike ise, üretra, rektal ve/veya faringeal sürüntüler de elde edilebilir.
Fitz-Hugh–Curtis sendromunun tanısı için altın standart, nadiren gerekmesine rağmen, karakteristik “keman teli yapışıklıklarının” doğrudan görüntülenmesiyle birlikte karaciğer kapsülü skarlaşması ve iltihabının olduğu laparoskopidir . 57-kDa klamidya ısı şoku proteininin antikor testi, diğer tüm testlerin tanısal olmadığı ve klinik şüphenin yüksek kaldığı durumlarda yapılabilir.
Tedavi
Fitz-Hugh-Curtis sendromunun tedavisinin temelini, nedensel organizmayı hedef alan antibiyotikler oluşturur. CDC, tedavi edilmeyen hastalıkta kısırlık ve ektopik gebelik riskinin yüksek olması nedeniyle tedavi için düşük bir eşik önermektedir. Antibiyotik tedavisi, Klamidya, Bel soğukluğu, diğer gram negatifler ve anaeroblar dahil olmak üzere en yaygın patojenleri kapsamalıdır. Mevcut kılavuzlar , Klamidya ve Bel soğukluğu vakaların büyük çoğunluğunu oluşturduğundan seftriakson ve azitromisini önermektedir, komplike PID tedavisi seftriakson, doksisiklin ve metronidazol kombinasyonunu içerir . Dirençli ağrı vakalarında, yapışıklıkların lizisi için laparoskopi düşünülebilir.