Gut tedavisinde kullanılan aşağıdaki ilaçlardan hangisi ürik asit transporter-1 (URAT-1) ve organik anyonik
transporter-4’ü (OAT-4) inhibe ederek böbreklerden ürik asidin geri emilimini azaltır?
A) Rasburicase
B) Febuksostat
C) Anakinra
D) Kanakinumab
E) Lesinurad***********
Lesinurad, kronik gut hastalığının tedavisinde kullanılan, ürikozürik (idrarla ürik asit atılımını artıran) etkili bir ilaçtır. Özellikle tek başına ksantin oksidaz inhibitörleri (allopurinol veya febuksostat gibi) ile hedef serum ürik asit düzeyine ulaşılamayan hastalarda kombinasyon tedavisi olarak onaylanmıştır.
Etki Mekanizması
Vücutta ürik asit dengesi böbrekler tarafından yönetilir; ürik asidin büyük bir kısmı tübüler sistemde geri emilir.
- URAT1 İnhibisyonu: Lesinurad, böbrek proksimal tübüllerinde bulunan URAT1 (ürik asit taşıyıcısı) ve OAT4 taşıyıcı proteinlerini inhibe eder.
- Ürik Asit Atılımı: Bu taşıyıcıların baskılanması, ürik asidin kana geri emilimini engeller ve idrarla atılımını (ürikozüri) artırarak serum ürik asit düzeylerini düşürür.
Temel Bilgiler ve Kullanım Kısıtlamaları
- Kombinasyon Zorunluluğu: Lesinuradın monoterapi (tek başına) olarak kullanılması önerilmez. Bunun sebebi, tek başına kullanıldığında idrarda ani ve yüksek miktarda ürik asit artışına bağlı olarak akut ürik asit nefropatisi (böbrek taşı oluşumu ve böbrek yetmezliği) riskinin yüksek olmasıdır. Bu nedenle mutlaka allopurinol veya febuksostat ile birlikte kullanılmalıdır.
- Böbrek Fonksiyonları: Kreatinin klerensi 45 mL/dk’nın altında olan hastalarda kullanımı kontrendikedir.
- Hidrasyon: Tedavi sırasında böbrek taşı oluşumunu engellemek için hastaların bol sıvı tüketmeleri (günde en az 2 litre) hayati önem taşır.
Klinik Gözlem
Lesinurad kullanımı sırasında özellikle tedavinin başlangıcında, serum ürik asit seviyelerindeki hızlı düşüşe bağlı olarak “gut atağı alevlenmesi” görülebilir. Bu nedenle, tedavi başlangıcında profilaktik (koruyucu) olarak düşük doz kolşisin veya NSAİİ kullanımı genellikle önerilir.
Not: Lesinurad, pazara sunulduktan sonraki süreçte güvenlik profili (renal advers etkiler) ve pazar stratejileri nedeniyle bazı ülkelerde üretimden kaldırılmış veya sınırlı endikasyonlara çekilmiştir.