Diabetes mellitus tedavisinde Amilin analogu “Pramlintid” ve DACRA (Dual amylin and calcitonin receptor agonists) “Cagrilintid

Çift amilin ve kalsitonin reseptör agonistleri (DACRA‘lar) “Dual amylin and calcitonin receptor agonists” , obezite ve tip 2 diyabet için tedaviler olarak geliştirilmekte olan amilin reseptörü ve kalsitonin reseptöründe agonist olarak etki eden bir ilaç sınıfıdır .

Örnekler arasında cagrilintide bulunur.

Pramlintid ise direk sadece amilin analoğudur.

1-Pramlintid (Klasik Amilin Analoğu)

Pramlintid, amilin sisteminin klinik kullanıma giren ilk sentetik analoğudur.

  • Klinik: Hem Tip 1 hem de Tip 2 diyabette kullanılır.
  • Zorluklar: Yarı ömrü çok kısadır ve öğünlerden hemen önce günde 3 kez enjekte edilmesi gerekir. Bu durum hasta uyumunu zorlaştırır.

2-DACRA ve Cagrilintid (Yeni Nesil)

DACRA (Dual Amylin and Calcitonin Receptor Agonist): Bu moleküller, hem Amilin reseptörlerini hem de Kalsitonin reseptörlerini aynı anda uyarır.

Cagrilintid (Uzun Etkili DACRA)

Şu an klinik çalışmalarda (özellikle CagriSema kombinasyonuyla) devrim yaratan ajandır:

  • Mekanizma: Saf bir amilin analoğu olmanın ötesinde, DACRA etkisiyle beyindeki iştah merkezlerini daha güçlü ve uzun süreli uyarır.
  • Farkı: Haftada bir kez enjeksiyonla uygulanır.
  • Kilo Kaybı: Tek başına bile ciddi kilo kaybı sağlar; ancak Semaglutid (GLP-1 analoğu) ile birleştiğinde (CagriSema), bariatrik cerrahi sonuçlarına yaklaşan kilo kaybı oranları (yaklaşık %25) saptanmıştır.

Karşılaştırma Tablosu

ÖzellikPramlintidCagrilintid (DACRA)
SınıfAmilin AnaloğuDACRA (Dual Agonist)
Kullanım SıklığıGünde 3 kez (Yemek öncesi)Haftada 1 kez
Temel EndikasyonPost-prandiyal glisemi kontrolüObezite ve Tip 2 Diyabet yönetimi
Kilo Kaybı EtkisiHafif / OrtaÇok Güçlü
Böbrek/KC AtılımıBöbrek odaklıPeptit katabolizması
Dual Amylin and Calcitonin Receptor Agonists (DACRA’lar)
https://images.openai.com/static-rsc-4/Gq_2TJWgTxbG_S3y2rZlwM_Jsa7Kbs9srGLtghmHNhWFBhlbPIFGw-itpjreVKZ1y6mi4KyLGGFzpJbRJd14U15UMYBaWyXFZHYmz4FW8dCZKXZdUjtoUvz-Q9so79q1dvEhV-0HRVs_V12tRSuTquf-9M9HFGpNZndl3mhJoipJPlC2gye7afCIA6ifpbUx?purpose=fullsize
https://images.openai.com/static-rsc-4/dosiR00QtbhSAKIeNUdioY69v-m_dRA05Q1QuX65NZ9W9OTu42_0dGjKoE3SeM12cIbdy3lG02o2W0zEfcjneMBD2eCPkiFIQAgoazzTgDJ9P-ZW97aii-NUFRUyE3i-zZzVJZf2sj7CiV6bj_dPTO82oDPTADfvEs3gTY-uzEA53ahq3IEvxPMiVyvb3RDs?purpose=fullsize
https://images.openai.com/static-rsc-4/ZI_VX-Sc1B8VqV6C2M0PSVZh1KzEaWQtV06c_ByzK365Hz_G7bLrmBI9tDPdYU9t97Wwfm9ANIcoRkaK2H6q0wjCxGmK18p7AZFc1T75OcQ_FhqgRnJqtA3YLG0JTdB4MWKW69f8SXYQuO24pbdYq2sT_ih11oCWkyP_4l930YIuQTy0zMD5K_qejqNAYRN2?purpose=fullsize

DACRA (Dual Amylin and Calcitonin Receptor Agonists); amylin + kalsitonin reseptörlerini birlikte aktive eden yeni nesil metabolik ilaçlardır.

Başlıca ajan; Cagrilintide

Etki Mekanizması

1-Amylin etkisi

  • Gastrik boşalma ↓
  • Glukagon ↓
  • Tokluk hissi ↑

2-Kalsitonin reseptör etkisi

  • Santral iştah baskılanması ↑
  • Enerji dengesi regülasyonu

Net sonuç:

İştah ↓ + kalori alımı ↓ + kilo kaybı ↑

Fizyolojik temel

Amylin, pankreas β-hücrelerinden insülinle birlikte salgılanır

Görevleri:

  • Postprandial glukoz kontrolü
  • Gastrik boşalma kontrolü
  • Tokluk sinyali

Klinik kullanım

Ana endikasyon, Obezitedir. Diğer kullanımı, Tip 2 DM (kombinasyon tedavisi)

Kombinasyon tedavisi

DACRA + GLP-1 agonisti

Örnek: Cagrilintide + Semaglutide

Sonuç: çok güçlü kilo kaybı

Yan etkiler

  • Bulantı (en sık)
  • Kusma
  • İştahsızlık
  • Kabızlık

Diğer ilaçlarla karşılaştırma

GrupEtki
GLP-1 agonistleriİnsülin ↑, iştah ↓
SGLT2 inhibitörleriGlukoz atılımı ↑
***DACRATokluk + iştah baskısı çok güçlü

Amylin = tokluk hormonu
DACRA = güçlü kilo verdirir
GLP-1 ile kombinasyon = en etkili

“Amylin + calcitonin = iştah kapanır”
“Cagrilintide = DACRA”