Çift amilin ve kalsitonin reseptör agonistleri (DACRA‘lar) “Dual amylin and calcitonin receptor agonists” , obezite ve tip 2 diyabet için tedaviler olarak geliştirilmekte olan amilin reseptörü ve kalsitonin reseptöründe agonist olarak etki eden bir ilaç sınıfıdır .
Örnekler arasında cagrilintide bulunur.
Pramlintid ise direk sadece amilin analoğudur.

1-Pramlintid (Klasik Amilin Analoğu)
Pramlintid, amilin sisteminin klinik kullanıma giren ilk sentetik analoğudur.
- Klinik: Hem Tip 1 hem de Tip 2 diyabette kullanılır.
- Zorluklar: Yarı ömrü çok kısadır ve öğünlerden hemen önce günde 3 kez enjekte edilmesi gerekir. Bu durum hasta uyumunu zorlaştırır.
2-DACRA ve Cagrilintid (Yeni Nesil)
DACRA (Dual Amylin and Calcitonin Receptor Agonist): Bu moleküller, hem Amilin reseptörlerini hem de Kalsitonin reseptörlerini aynı anda uyarır.
Cagrilintid (Uzun Etkili DACRA)
Şu an klinik çalışmalarda (özellikle CagriSema kombinasyonuyla) devrim yaratan ajandır:
- Mekanizma: Saf bir amilin analoğu olmanın ötesinde, DACRA etkisiyle beyindeki iştah merkezlerini daha güçlü ve uzun süreli uyarır.
- Farkı: Haftada bir kez enjeksiyonla uygulanır.
- Kilo Kaybı: Tek başına bile ciddi kilo kaybı sağlar; ancak Semaglutid (GLP-1 analoğu) ile birleştiğinde (CagriSema), bariatrik cerrahi sonuçlarına yaklaşan kilo kaybı oranları (yaklaşık %25) saptanmıştır.
Karşılaştırma Tablosu
| Özellik | Pramlintid | Cagrilintid (DACRA) |
| Sınıf | Amilin Analoğu | DACRA (Dual Agonist) |
| Kullanım Sıklığı | Günde 3 kez (Yemek öncesi) | Haftada 1 kez |
| Temel Endikasyon | Post-prandiyal glisemi kontrolü | Obezite ve Tip 2 Diyabet yönetimi |
| Kilo Kaybı Etkisi | Hafif / Orta | Çok Güçlü |
| Böbrek/KC Atılımı | Böbrek odaklı | Peptit katabolizması |
Dual Amylin and Calcitonin Receptor Agonists (DACRA’lar)
DACRA (Dual Amylin and Calcitonin Receptor Agonists); amylin + kalsitonin reseptörlerini birlikte aktive eden yeni nesil metabolik ilaçlardır.
Başlıca ajan; Cagrilintide
Etki Mekanizması
1-Amylin etkisi
- Gastrik boşalma ↓
- Glukagon ↓
- Tokluk hissi ↑
2-Kalsitonin reseptör etkisi
- Santral iştah baskılanması ↑
- Enerji dengesi regülasyonu
Net sonuç:
İştah ↓ + kalori alımı ↓ + kilo kaybı ↑
Fizyolojik temel
Amylin, pankreas β-hücrelerinden insülinle birlikte salgılanır
Görevleri:
- Postprandial glukoz kontrolü
- Gastrik boşalma kontrolü
- Tokluk sinyali
Klinik kullanım
Ana endikasyon, Obezitedir. Diğer kullanımı, Tip 2 DM (kombinasyon tedavisi)
Kombinasyon tedavisi
DACRA + GLP-1 agonisti
Örnek: Cagrilintide + Semaglutide
Sonuç: çok güçlü kilo kaybı
Yan etkiler
- Bulantı (en sık)
- Kusma
- İştahsızlık
- Kabızlık
Diğer ilaçlarla karşılaştırma
| Grup | Etki |
|---|---|
| GLP-1 agonistleri | İnsülin ↑, iştah ↓ |
| SGLT2 inhibitörleri | Glukoz atılımı ↑ |
| ***DACRA | Tokluk + iştah baskısı çok güçlü |
Amylin = tokluk hormonu
DACRA = güçlü kilo verdirir
GLP-1 ile kombinasyon = en etkili
“Amylin + calcitonin = iştah kapanır”
“Cagrilintide = DACRA”