Hemorajik ateş Hantavirüs renal sendrom, epidemik nefropati, Kore hemorajik ateşi gibi isimlerle de isimlendirilen, grip benzeri semptomlarla başlayıp şok, kanama ve renal yetmezliğe kadar ilerleyebilen klinik bir tablodur.
Hantavirüs ülkemizde bazı bölgelerde görülebilen zoonotik bir enfeksiyondur. Hantavirüs, Bunyaviridae ailesinde yer alan segmenter yapıda RNA virüsüdür ve Hantavirüsün coğrafi olarak farklı dağılım gösteren çok sayıda alt tipi bulunmaktadır. Hantavirüsların doğadaki başlıca rezervuarı fare ve sıçan gibi çeşitli kemirgenlerdir. Virus bu kemiricilerin idrar veya dışkısıyla çevreye atılır. İnsanlara bulaşma gıdalara bulaşmış virusun ağız yoluyla alınması veya çevreye bulaşmış virüs içeren tozların solunum yoluyla alınmasıyla olur. Virüsü taşıyan kemirgenin insanı ısırması sonucu da hastalık bulaşabilmektedir. Kemirgenle temas olasılığı yüksek olan çiftçiler, hayvancılıkla uğraşanlar, liman işçileri gibi meslek grupları enfeksiyon açısından risk grubunda yer alır.
Hemorajik ateş Hantavirüs renal sendrom, epidemik nefropati, Kore hemorajik ateşi gibi isimlerle de isimlendirilen, grip benzeri semptomlarla başlayıp şok, kanama ve renal yetmezliğe kadar ilerleyebilen klinik bir tablodur. Hemorajik ateş renal sendromun bazı formları hafif seyirli olup epidemik nefropati olarak isimlendirilir ve bu forma sıklıkla Puumala virüs neden olur. Hafif seyirli bu formu İskandinav ülkeleri, eski Sovyetler Birliğinin Batı bölgelerinde ve Avrupa kıtasında görülür. Ağır seyirli formuna Hantaan, Seul ve Dobrava virüsleri neden olur ve bu formu Kore ve Balkan ülkelerinde görülür
Ülkemizde Hantavirüse bağlı klinik olgular ilk olarak 2009 yılında Bartın ilinde görülen salgın esnasında bildirilmiştir. Bu salgında 25 Hantavirüs renal sendromlu olgunun 12’sinde tanı doğrulanmış olup, hastaneye yatan olgularda mortalite oranı %8 olarak bildirilmiştir
Hastalığın inkübasyon süresi 2 haftadır. Hafif formu sıklıkla asemptomatiktir. Semptomatik formunda ani başlayan yüksek ateş, baş ağrısı, karın ağrısı,sırt ve orbitada ağrı görülebilir. Hastalığın ilk 3 veya 4. gününde subkonjuktival hemoraji, yumuşak damak ve gövdede peteşi görülebilir
Yüzde diffüz kızarıklık güneş yanığını andırır ve olguların büyük kısmında görülebilir. Olgularda rölatif bradikardi, geçici hafif hipotansiyon görülebilirken çok az bir kısmında şok da görülebilir. Sıklıkla 4. günden sonra renal yetmezlik gelişir. Olgularda döküntü hafiflerken poliüri gelişebilir ve birkaç haftadan sonra düzelir. Proteinüri, hematüri, pyüri, ödem, elektrolit ve asit-baz dengesi bozuklukları ve diyalizi gerektiren böbrek fonksiyon bozuklukları görülebilir. Santral sinir sisteminde hastalarda mental, nadiren de nöbet ve ciddi nörolojik bulgular görülebilir. Pekçok sistemi içeren ciddi komplikasyonlar görülebilir. Bu komplikasyonlar içerisinde; meningoensefalit, jeneralize nöbet, GuillainBarre sendromu, mesane paralizisi bildirilmiştir [
Hantavirüs renal sendrom olgularında tanı serolojik testler (ELISA veya IFA) veya polimeraz zincir reaksiyonu ile konur. Sunduğumuz olguda tanı ELISA ile Hantavirüs IgM ve IgG pozitifliği ile konmuştur
Ateş, kanama eğilimi olan ve böbrek yetmezliği gelişen olgularda Hantavirüs renal sendromdan şüphelenmek gerekir. Olgularda lökositoz, trombositopeni, albuminüri, hematüri, transaminaz değerlerinde hafif yükseklik, kreatin fosfokinaz değerinde artış görülebilir. Trombositopeni düzeyi mortaliteyle ilişkilidir
Hantavirüs hemorajik ateş renal sendrom olgularında ölüm diüretik fazda sekonder volüm kaybı, elektrolit bozuklukları ve sekonder enfeksiyonlara bağlı olarak gelişebilir. İyilişme sıklıkla 3-6 hafta arasında olur bazen 6 aya kadar uzayabilir. Genel olarak mortalite oranı %6-15arasında değişir, çoğunlukla ağır formlarında görülür. Rezidüel renal disfonksiyon Balkanlarda görülen şiddetli formları dışında nadiren görülür. Tedavisi hemodiyaliz ve destek tedavisinden oluşur. Antiviral ilaç olarak intravenöz ribavirin uygulanabilir. Özellikle diüretik fazda hemodiyalizi de içeren destek tedavisi hayati öneme sahiptir [
Hantavirüs enfeksiyonunda prognozu etkileyen faktörler; virüs tipi, genetik faktörler, demografik özellikler, humoral immun yanıtın yeterliliği, klinik ve laboratuar bulgularıdır. Mortalite oranı enfeksiyonun geliştiği Hantavirüs tipine göre farklılık gösterir. Örneğin Puumala tipinde mortalite oranı düşükken, Dobrava tipinde mortalite oranı %15’in üzerindedir. Mortalite oranı ileri yaş hastalarda, santral sinir sistemi hemorajisi olanlarda, sekonder enfeksiyonu olanlarda ve yaygın damar içi pıhtılaşma (DİK) gelişenlerde enfeksiyonu olanlarda yüksektir Başlangıçta klinik bulguların ağır seyretmemesi bu hastaların başlangıçta KKKA gibi ön tanılarla gözden kaçmasına neden olabilir. Hastalık ağır kanama ve nefrite yol açarak mortal seyredebildiğinden, özellikle endemik bölgelerde hastalarda kemirgen temas öyküsü olmasa bile ateş, böbrek fonksiyon testleri ve transaminaz değerlerinde yükseklik saptanan olgularda Hantavirüs enfeksiyonu ayırıcı tanıda akla gelmelidir.