Teduglutid: İlaç etken maddesidir.
Antidiyareik ilaç: Evet, özellikle kısa bağırsak sendromu (KBS) gibi durumlarda aşırı sıvı kaybını ve ishali azaltmaya yardımcı olduğu için bu kategoride değerlendirilebilir.
Glukagon-like-peptid-2 (GLP-2) analoğudur: Bu ifade doğrudur. Teduglutid, doğal olarak vücutta üretilen bir inkretin hormonu olan GLP-2’nin sentetik bir analoğudur. GLP-2, bağırsaklardan besin emilimini ve mukozal bütünlüğü etkileyen önemli bir peptittir.
Sıvı absorbsiyonunu arttırmak için kullanılır: Bu da doğrudur. Teduglutid, GLP-2 reseptörlerine bağlanarak bağırsak mukoza hücrelerinin büyümesini ve farklılaşmasını teşvik eder. Bu, bağırsak yüzey alanını artırabilir ve bağırsak bariyer fonksiyonunu iyileştirebilir, dolayısıyla su ve besin maddelerinin emilimini artırır.
Teduglutid’in temel kullanım alanı:
Teduglutid’in başlıca endikasyonu, kısa bağırsak sendromu (KBS) olan yetişkin ve bazı pediyatrik hastalarda bağırsak yetmezliği nedeniyle parenteral (damardan) beslenme veya sıvı desteği ihtiyacını azaltmaktır. KBS’de ince bağırsağın büyük bir kısmı ameliyatla çıkarıldığı veya işlevini yitirdiği için besin ve sıvı emilimi ciddi şekilde bozulur. Teduglutid, kalan bağırsak segmentinin emilim kapasitesini artırarak bu hastaların yaşam kalitesini iyileştirmeyi ve parenteral destek ihtiyacını azaltmayı hedefler.
Özetle, teduglutid, GLP-2 analogu olarak bağırsak fonksiyonunu optimize eden ve özellikle kısa bağırsak sendromu hastalarında sıvı ve besin emilimini artıran bir ilaçtır.
Teduglutid
- Teduglutid, sentetik bir glukagon-like peptide-2 (GLP-2) analoğudur.
- GLP-2, bağırsak mukozasında hücre büyümesini ve bütünlüğü destekleyen bir peptiddir.
- Teduglutid, özellikle kısa bağırsak sendromu gibi durumlarda bağırsak emilimini artırmak, intestinal adaptasyonu desteklemek amacıyla kullanılır.
Kullanım Alanları:
- Kısa bağırsak sendromu (Short Bowel Syndrome, SBS)
- Uzun süreli parenteral beslenme gereksinimini azaltmak için
- Sıvı ve besin emilimini artırarak antidiyareik etki sağlar (diyareyi azaltır).
Etki Mekanizması:
- Bağırsak mukozasında epitel hücre proliferasyonunu uyarır
- Bağırsak duvar kalınlığını artırır
- Sıvı, elektrolit ve besin emilimini artırır
- Bağırsakta kan akımını ve bariyer fonksiyonunu iyileştirir
Yan Etkiler:
- Karın ağrısı
- Şişkinlik
- Mide bulantısı
- Bağırsak tıkanıklığı riski (özellikle daralmış bağırsaklarda dikkat)
Özet:
| Özellik | Teduglutid |
|---|---|
| Sınıfı | GLP-2 analoğu |
| Kullanım | Kısa bağırsak sendromu, sıvı emilimini artırmak |
| Etki | Bağırsakta büyümeyi ve emilimi artırır, antidiyareik etki yapar |
———————–
1) Farmakovijilans: İlacın piyasaya çıktıktan sonraki yan tesirlerini belirtir. FAZ 4 te bakılır.
2) Gen tedavisi anti-neoplastik ilaçlar için araştırılmaktadır.
3) İlaçların %50 iyonize olduğu pH değerine pKa denir.
4) Doz / EAA (Eğri altında kalan alan) = Klerens
5) MEK (Minimum Etki Konsatrasyonu) değiştirenler: Hastanın yaşı ve İlacın alınma zamanı
6) Riyanodin Reseptörü (RYR1)>Halotan/Süksinilkolin>Malign Hipertermi (Tedavi: Dantrolen)
7) G6PD eksikliği olanlarda Hemolitik Anemi yapan ilaçlar: Sülfonamid, Kloramfenikol, Klorokin,
Nalidiksik Asit, Kinin, Nitrofurontain, Kinolon, Dapson, İzoniazid, Primakin
8) Serin/Treonin Kinaz reseptörlerinin kullananlar: Aktivin, İnhibin, TGF-Beta
9) Hücre içi enzimatik aktivite gösteren reseptöre sahip tek madde = NO
10) Equlizumab: C5 antikoru (PNH ve HÜS ilacı) Orphan(yetim) ilaç
11) Atropin + Neostigmin = Nöromuskuler ilaçların etkisini geri çevirmek için kullanılır.
12) Kolinerjik etki ile birlikte çizgili kas fasikülasyonu yapan ilaç = Fizostigmin
13) Fizostigmin oral %100 absorbe edilir.
14) Atropin düşük dozda vagusa gelen presinaptik M1 reseptörlerini bloke ederek asetilkolin salgısını arttırır ve bradikardi yapar.
15) Ekrin ve apokrin salgıları azaltan ilaçlar: Atropin, Alfa-Bloker (Fentolamin)
16) Fentolamin + Adrenalin = Beta Agonist etki = Vazodilatasyon
17) Beta bloker + Adrenalin = Alfa Agonist etki = Vazokonstrüksyon
18) Endokannabinoidler (Anandamid): Postsinaptik üretilip presinaptik uyarı yapar.
19) Hangi benzodiazepin antiepileptik amaçlı kullanılmaz? Klordiazepoksit
20) Hangi ilaç insomnia tedavisinde kullanılmaz? Buspiron
21) Süksinilkoline bağlı kardiyak aritmiyi önlemek için hastaya antikolinerjik (Atropin veyaGliokopirolat) verilir.
22) Süksinilkolin kalpteki M2 reseptörlerini uyarmasına bağlı bradikardi yapar. Fakat yüksek dozda ganglionları ve adrenal medullayı uyararak HT ve taşikardi yapabilir.
23) Akamprozat: GABA analoğu, Alkol arzusunu azaltır. Alkol bağımlılığında 1. Sırada
24) Parkinsonda levopodaya bağlı gelişen, ilacın etkisinde dalgalanmalarla oluşan sendrom = On-Off Sendromu (En Son Ortaya Çıkar)
25)Kariprazin = En yeni atipik antipsikotik, D3 reseptörlerine parsiyel agonist etkisi vardır.
26) Trisiklik Antidepresan Zehirlenme Bulguları:
a. Muskarinik Reseptör Blokajına Bağlı (Ağız Kuruluğu, Konstipasyon, Midriyazis)
b. Alfa Reseptör Blokajına Bağlı (Postural Hipotansiyon),
c. H1 Reseptör Blokajına Bağlı (Sedasyon),
d. Diğer (Ventriküler Aritmi, Konfüzyon, Halisünasyon)
e. TEDAVİ: Lidokain,Sodyum Bikarbonat,Fizostigmin
27) Etomidat = By-pass ameliyatlarında tercih edilen (1.) anestezik.
28) Astım, KOAH’lı hastaya hangi lokal anestezik verilmez? Prilokain
29)Metadon= Morfin ve opiat bağımlılığı ilacı. Torsades de Pointes yapar, Oral aktiftir.
30) Tramadol= Sentetik Kodein analoğu, Diğer opiyatlar gibi antiinflamatuvar etki YAPMAZ.
31) Karma etkili opiyatlar: Nalbufin (Mü antagonisti ve Kappa agonisti) Buprenorfin (Mü parsiyel agonisti, Kappa antagonisti)
32) Dopamin reseptörlerini bloke eden Haloperidol veya Klorpromazin bağımlılık yapıcı maddelerin pozitif pekiştirici etkilerini ortadan kaldırır.
33) Histaminin H4 reseptörleri eozinofil ve nötrofillerde yaygındır.
34) Histamin cilt içine verildiğinde ödem, ürtiker, kızarıklık ile birlikte olan Lewis Üçlü Yanıtı’na neden olur.
35) Hangi 5HT reseptörü hiperpolarizasyon yapar? 5HT1
36) Migrenin akut tedavisi ve profilaksisinde kullanılabilen Flunarizin hangi tip kalsiyum kanalını bloke eder? T-Tipi kalsiyum kanalı
37) Ekallantid: Rekombinant plazma kallikrein inhibitörü. Herediter anjioödem ve kardiyovasküler cerrahilerde kanamaları azaltmak için İV kullanılır.
38) Migren gelişiminde trigeminal sinir ucundan salınan CGRP’nin rolü olduğuna dair kanıtlar mevcut.
39) Nörokinin1 (NK1) reseptör blokeri Aprepitant CYP3A4 ü inhibe ettiği için, bu enzimle metabolize ilaçların yan etkisi artar.
40) Dinoprost / Karboprost: PGF2alfa preparatlarıdır. Tıbbi abortus oluşturmak, doğumu stimule etmek, postpartum hemorajiyi önlemek için kullanılır.
41) Platelet Aktive Edici Faktör (PAF): Fosfolipaz A2 enzimi ile fosfotidilkolinden sentezlenir. Bronkokonstrüksiyon ve agregan etki yapar.
42) COX inhibe olduğunda trombositler nukleusları olmadığı için yeni COX sentezleyemezler. Bu yüzden antiagregan etkisi 8-10 gün sürer.
43) İndometazin psikiyatrik ve nörolojik hastalığı olanlarda dikkatli kullanılmalıdır.
44) PPİ’lar mide lümeninde parçalanmaması için barsak kaplamalı kapsül veya tablet şeklindedir.
45) Helikobakter Pilori tedavisi 4.tedavi: PPI + Doksisiklin + Metranidazol + Kolloid Bizmut Bileşikleri
46) Linaklotid: Barsak epitelinde bulunan guanilat siklaz 2 C’yi aktive ederek cGMP’yi, klorürden zengin sekresyonu (CFTR) ve barsak hareketlerini arttırır. (NO’ya benzer)
47) Dokuzat Sodyum: Yüzey gerilimini azaltıp feçesi yumuşatır. Dışkıdaki su miktarını ve transit süresini değiştirmeyen tek laksatiftir.
48) Teduglutid: Antidiyareik ilaç. Glukagon-like-peptid-2 (GLP-2) analoğudur. Sıvı absorbsiyonunu arttırmak için kullanılır.
49) Roflumilast: Fosfodiesteraz 4 enzimini selektif inhibe ederek antiinflamatuvar etki yapar. KOAH’ta oral yoldan kullanılır.
50) Aldosteron antagonistlerinin diüretik etki için tübül lümenine girmelerine gerek yoktur.
51) Triamteren / Amilorid: Toplayıcı tübüllerin apikal membranında epitel sodyum kanallarını inhibe ederler.
52) ACE inhibitörlerinden Fosinopril ve Trandalapril: Böbrek ve safra yoluyla dengeli bir eliminasyona uğrar.
53) Aliskiren: Renin salgısını arttırır fakat renin aktivitesini azaltır.
54) Sotalol: Torsades de pointes yapar.
55)Amlodipin: En uzun etkili kalsiyum kanal blokeridir.(36 saat)
56)Klevidipin: En kısa yarı ömürlü kalsiyum kanal blokeridir.
57) Levosimendan: İntrasellüler kalsiyumu arttırmadan miyokardın (troponin sisteminin) kalsiyum duyarlılığını arttırır. KKY’de mortaliteyi azaltır.
58) Nikorandil: Nitrat ve ATP duyarlı potasyum kanal aktivatörlerinin etkisini birlikte yapan dual etkili antianjinal ilaçtır.
59) TREC: Na kanalını bloke etme süresi (1C grubu antiaritmiklerin Trec süresi uzun, 1B grubu antiaritmiklerin kısa)
60) Flekainid: 1C grubu antiaritmiktir.MI öyküsü olanlarda kontraendikedir.
61) Safra asidi bağlayan reçineler: Trigliserid artışı yapar, Hipertrigliseridemide verilmez
62) Ezetimib: Diyette kolesterol olmasa da kolesterol emilimini engeller. (endojen kolesterolün emilimini engeller.
63) Repaglinid ve Mitiglinid (meglitinid analoğu), Nateglinid (D-fenilalanin derivesidir). ATP duyarlı potasyum kanallarını kapatarak hücre membranını depolarize ederler.
64) Abirateron: 17 hidroksilaz ve 17-20 liyaz enzimini inhibe eder. Refrakter prostat kanserinde medikal son çaredir.
65) Hidrokortizon (kortizol) ve kortizonun antiinflamatuvar aktiviteleri ile su ve tuz tutma miktarları eşittir.
66) Sinakalset: Kalsiyum-sensör mimetik (kalsimimetik) etki yapar. Osteoporoz ilacı değildir, sekonder hiperparatiroidi ve paratiroid kanserinde oral yoldan kullanılır.
67) Siproteron: Progesteron benzeri etki ile FSH ve LH sekresyonunu baskılar.
68)Mekasermin: Büyüme hormonu eksikliği olan çocuklarda GH reseptörlerinde mutasyon nedeniyle büyüme hormonuna yanıt olmayabilir. Bu durumda IGF-1 (mekasermin) veya IGF-1 + IGF-1 bağlayıcı protein preparatı (mekasermin rinfabat) subkutan yoldan kullanılır.
69) Dalbavansin: Teikoplanin derivesidir, MRSA veya vankomisine orta düzeyde dirençli S.Aureus enfeksiyonunda kullanılır. Yarı ömrü 6-11 gündür. (haftada 1 kullanılır.)
70) Daptomisin: MRSA ve VRE tedeavisinde kullanılır, pulmoner sürfarktan tarafından antagonize edildiği için pnömoni gibi alt solunum yolu enfeksiyonlarında kullanılmaz.
71) Doksisiklin ve Minosiklin dışındaki tetrasiklinlerin absorpsiyonları besinler tarafından azaltılır.
72) Alimünyum ve magnezyum içeren antasitler, sukralfat, demir, çinko ve kalsiyum içeren ilaçlar
veya besinler Kinolonların emilimini azaltır.
73) Balantidum coli: Tedavide ilk tercih Doksisiklindir. Metronidazol de kullanılabilir. Domuzdan geçer.
74) Cryptosporidium parvum: Tedavide ilk tercih parenteral Paramomisindir. Azitromisin ve Nitazoksanid de kullanılabilir.
75) Hangisi nükleozid yapıda revers transkriptaz inhibitörü değildir?
a. Nükleotid yapılılar: Tenofovir
b. Nonnükleozid yapılılar: Delavirdin, Efavirenz, Nevirapin, Etravirin, Rilpivirin
76) HIV ilaçlarından giriş inhibitörleri:
a. Enfuvirtid (gp41’e bağlanarak füzyonu inhibe eder)
b. Maravirok (CCR5 kemokin reseptörlerini bloke ederek HIV’in CD4+ hücrelerine füzyonunu inhibe eder.
77) İntegraz inhibitörleri (Raltegravir / Elvitegravir / Dolutegravir): İntegraz enzimini inhibe ederek HIV’in replikasyonunu önler.
78) Aldeslökin: IL-2 preparatıdır. Renal hücreli kanserde kullanılır. Kapiller sızma reaksiyonu gibi yan tesirleri vardır.
79) Vemurafenif ve Dabrafenif: BRAF kinaz enzim inhibitörleridir. Metastatik melanom tedavisinde yararlıdırlar.
80) Sirolimus(Rapamisin) / Everolimus: FK506 bağımlı protein 12 ye bağlanarak rapamisin (mTor: memeli target of rapamisin) moleküllerini ve memeli protein kinazı inhibe ederler. Koroner stentlerde restenozu engellemek amacıyla kullanılır.
81) Rituksimab: CD20 antikoru (şimerik) Kullanımından önce ve sonra hepatit B testleri yapılmalıdır.
82) Denosumab: Osteoklastlarda RANKL molekülüne bağlanan insan kaynaklı antikordur. Postmenapozal osteoporoz tedavisinde kullanılır.
83) Prusya Mavisi: Radyoaktif sezyum (terorist saldırı) ve talyum zehirlenmesinde yararlıdır.