OTONOM SİNİR SİSTEMİ
Presinaptik sempatik nöronların gittiği tek organ– Glandula suprarenalis
Medulla spinalis‛te sempatik sisteme ait nöronların segmentleri (presinaptik sempatik nöronların bulunduğusegmentler) – T1-L2 (Rexed‛in lamina VII‛sindeki nuc. intermediolateralis), parasempatik nöronlar medulla spinalis‛te S2-4segmentlerinde bulunurlar
Sempatik sistemin prevertebral ganglionları
– Ganglion coeliacum,
– Ganglion mesentericum superius,
– Ganglion mesentericuminferius,
– Ganglion aorticorenale
Ganglion cervicale superius‛un lezyonunda hastada görülen bulgular
✓ Ganglion cervicale superius lezyonunda sempatik liflerin hasar görmesi sonucunda ipsilateral olarak Horner sendromubelirtileri görülür
– Horner sendromu: Genellikle ganglion cervicale superius veya buradan çıkan postsinaptik liflerin lezyonunda başve boyun bölgesinin sempatik innervasyonu bozulur. Bunun sonucunda miyozis (m. dilatator pupillae işlev kaybı),pseudopitozis (m. tarsalis superior işlev kaybı), enoftalmos (m. orbitalis işlev kaybı), yüzde anhidrozis (terleme kaybı) ve yüzde kızarıklık (vazodilatasyona bağlı) görülür.
Kafa içi yapılara sempatik etkiyi götüren sinir– N. caroticus internus (gang. cervicale superius‛tan çıkar)
Ganglion cervicothoracicum‛u (gang. stellatum) oluşturan paravertebral ganglionlar– C7, C8, T1
Parasempatik çekirdeği olan kranyal sinirler– III, VII, IX, X
Beyin sapındaki parasempatik çekirdekler
– Nuclei accessorii nervi oculomotorii (Edinger- Westphal- III),
– Nuc. salivatorius superior (üst bölümüne nuc. lacrimalis denir) (VII),
– Nuc. salivatorius inferior (IX),
– Nuc. posterior (dorsalis) nervi vagi (X)
Parasempatik ganglionlar
– Gang. ciliare (III),
– Gang. pterygopalatinum (VII – n. petrosus major),
– Gang. submandibulare (VII – chorda tympani),
– Gang. oticum (IX – n. petrosus minor),
– Ganglia terminales ve murales (X ve S2-4)
N. oculomotorius‛un parasempatik etkisi– Akomodasyon (m. sphincter pupillae ve m. ciliaris) ve ışık refleksi (m. sphincter pupillae)
N. facialis‛in parasempatik etkisi– Lakrimasyon, burun, yutak ve damak bezlerinde sekresyon (n. petrosus major), gl. submandibularis ve gl. sublingualis‛etükürük sekresyonu (chorda tympani)
N. glossopharyngeus‛un parasempatik etkisi– Gl. parotidea‛ya tükürük sekresyonu (n. petrosus minor)
Parasempatik uyarısı n. vagus‛la gelen organlar– Toraks organları, pankreas, karaciğer, safra kesesi, özofagus, mide, ince bağırsak, flexura coli sinistra‛ya kadar olankalın bağırsak bölümü
Parasempatik uyarısı S2-S4‛ten gelenler– Colon descendens, colon sigmoideum, rectum, canalis analis, pelvik ve genital organlar
Defekasyon, miksiyon ve ereksiyonun spinal merkezi– S2-S4 (parasempatik)
Ejakulasyonun spinal merkezi– L1-L2 (sempatik)