Glandula suprarenalis
Böbreküstü bezi; Karın arka duvarında, retroperitoneal olarak, her böbreğin superomedial bölümüne oturmuş, sağ-sol çift, iç salgılı bezdir. Böbrek ve böbreküstü bezi, ortak bir fasyal kılıf (fascia renalis) ile sarılmış olmasına karşın, böbrek ile böbreküstü bezi arasında fasyal bir bölme mevcut değildir. Her bir böbreküstü bezi, 4-5 gr ağırlığında, 5x3x1 cm boyutlarındadır. Sağ böbreküstü bezi trianguler şekilde olmasına karşın, sol böbreküstü bezi semilunar şekildedir. Kapsülün derininde, iki farklı embriyolojik kaynaktan gelişen cortex ve medulla yer alır. Cortex, mesodermal; medulla neuroektodermal orijinlidir.
Capsula : Fascia renalis’in derininde yer alır.
Facies anterior: Ön yüz
Facies posterior: Arka yüz
Facies medialis / renalis :
Margo superior: Ön ve arka yüzlerin, yukarıda birleştikleri kenar.
Margo medialis : Ön kenar.
Hilum : Öne yöneltili olup, sağda v.cava inferiora, solda v.renalis’e dökülen ve v.suprarenalis olarak devam eden v.centralis buradan çıkar.
Cortex : Böbreküstü bezinin mesodermal orijinli dış bölümü.
Zona glomerulosa : Cortex’in % 15’i’ ni işgal eden dış katmanı. Su ve elektrolit dengesinin korunmasında rol oynayan mineralokortikoidleri (aldosteron) salgılar.
Zona fasciculata : Cortex’in % 75’ini işgal eder. Karbonhidrat dengesi ve immün mekanizmalarda, rol oynayan glukokor- tikoidleri (kortizol, kortikosteron) salgılar.
Zona reticularis: Cortex’in % 5 – 10’unu işgal eden iç bölümü. Küçük miktarlarda seks hormonları (andojenler, östrojen ve progesteron) üretir.
Medulla : Böbreküstü bezinin neuroektodermal / crista neuralis orijinli iç bölümü. Medulla, az miktarda bağ dokusu ile desteklenmiş epitel hücreleri (kromaffin hücreler) ile fenestre kapillerlerden (sinuzoidler) oluşur. Embriyolojik olarak değişikliğe uğramış, postganglioneı* sempatik nöronlar olan kromaffin hücreler, katekolamin (epinefrin ve norepinefrin) salgılarlar. Epinefrin ve norepinefrin, medulla’ya ulaşan, preganglioner sempatik lifler tarafından getirilen uyarılarla, venöz sinuzoidlerin içine salınır.