TRACHEA (soluk borusu)
Soluk borusu (Gr. tracheia arteria = pürüzlü atardamar), yaklaşık 10 – 15 cm uzunluğunda; 20 – 25 mm çapında (lümen çapı 12 mm) bir boru olup, gırtlaktan ana bronşlara kadar uzanır.
Trachea, yukarda krikoid kıkırdağın altında C 6 düzeyinden başlar, aşağıda göğüs boşluğunda angulus sternidüzeyinde (T 4 – T 5 arası) sağ-sol iki ana bronşa (bronchus principalis) ayrılarak sonlanır.
Yapısında U şeklinde 16-20 kıkırdak bulunur; bunlar birbirlerine ligg. anularia ile bağlanır.
Arka duvarı (paries membranaceus) kıkırdaktan yoksundur.
Pars cervicalis : Trachea nın boyun bölümü olup 5-6 cm’ dir.
Pars thoracica : Trachea nın göğüs bölümü olup 6-8 cm’ dir.
Bifurcatio tracheae / trachealis : Trachea’nın ana bronşlara ayrıldığı çatal.
Carina trachealis : Trachea bifurkasyonunun iç yüzünde, orta hatta, gemi omurgası şeklindeki çıkıntı yer. Lat. carina= gemi omurgası).Keser dişlerden 25 cm, nares’ten 30 cm uzakta bulunur.
Bronchus principalis dexter / eparterial bronş (sağ ana bronş) : Sol ana bronşa göre daha geniş, daha kısa ve daha dik seyirlidir (orta düzlemle yaptığı açı 25 ° kadardır).Sağ ana bronş yaklaşık 2,5 cm uzunluğunda, 1,5 cm çapındadır. Hilum pulmonis’ten akciğer dokusuna giren sağ ana bronş üç lober dala (sekonder bronş, bronchus lobaris superior/medius/inferior dexter) ayrılır. Her bir lober bronş da segmental bronşlara ayrılır. Her akciğerde 10 segmental bronş vardır.
Bronchi segmentales : Lober bronşların dallanmaları (tersiyer bronş)olup, akciğerdeki farklı segmentlere (ör. segmen- tum apicale, segmentum basale mediale vb.) gider.
Bronchiolus: Bronchi segmentales’den sonraki bölünme aşaması olup duvarlarında kıkırdak yoktur. Lobulus’u havalandıran bronchiolus, burada 4-7 adet terminal bronkiolus’a ayrılır.
Bronchiolus terminalis : Duvarlarında kıkırdak yoktur; akciğerde havalandırdığı bölüm ACINUS PULMONARIS / PULMON denir.
Bronchiolus respiratorius : Duvarlarında kıkırdak yoktur; alveolus’lara sahip olduğu için gaz değişimi gerçekleştirme imkanına sahiptir.
Ductus alveolaris : Duvarlarında düz kas ve alveolus’lar bulunur. Gaz değişimi yapılan bölünmelerden biridir. Bu aşamadan sonra saccus alveolaris‘ler gelir.
Bronchus principalis sinister / hyparterial bronş (sol ana bronş) : Sağ ana bronşa göre daha dar, daha uzun ve daha horizontal seyirlidir (orta düzlemle yaptığı açı 40 ° kadardır).Sol ana bronş, yaklaşık 5 cm uzunluğunda, 1 cm çapındadır. Hilum pulmonis’ten akciğer dokusuna giren sol ana bronş iki lober dala (brochus lobaris superior/inferior sinister) ayrılır.
Bronchus principalis sinister’ in temel dallanması da, yukarıda belirtilen hiyerarşi şeklindedir.