İştahı baskılayan peptitler (anaroksijenik): Leptin, İnsülin, Alfa-MSH, Kortikotropin salıcı hormon (CRH), C ART (kokain-amfetamin regulatedtranskript), Kolesistokinin

İştahı baskılayan peptitler (anaroksijenik):

1-Leptin

2-İnsülin

3-Alfa-MSH

4-Kortikotropin salıcı hormon (CRH)

5-C ART (kokain-amfetamin regulated transkript)

6-Kolesistokinin

Paylaştığınız bu liste, vücudun enerji dengesini ve tokluk sinyallerini yöneten anoreksijenik (iştah baskılayan) sistemin temel taşlarını özetlemektedir. Bu peptitler, özellikle hipotalamustaki arkuat nükleusta bulunan merkezleri etkileyerek yemek yeme isteğini durdururlar.

İşte bu peptitlerin çalışma mekanizmalarına dair önemli detaylar:

Anoreksijenik Peptitlerin Görevleri

• Leptin: Adipoz (yağ) dokudan salgılanır; vücuttaki yağ depoları hakkında beyne bilgi vererek uzun vadeli iştah kontrolü sağlar.
• İnsülin: Pankreastan salgılanır; kan glukoz seviyesine paralel olarak beyne tokluk sinyali gönderir.
• Alfa-MSH ($\alpha$-MSH): Hipotalamustaki POMC nöronlarından salgılanır ve iştahı en güçlü baskılayan moleküllerden biridir.
• Kortikotropin Salıcı Hormon (CRH): Stres yanıtı sırasında hipotalamustan salgılanır ve iştahı akut olarak baskılayıcı etkisi vardır.
• CART (Kokain-Amfetamin Regulated Transkript): Hipotalamusta $\alpha$-MSH ile birlikte sentezlenir ve enerji harcanmasını artırırken iştahı azaltır.
• Kolesistokinin (CCK): Yemek sonrası ince bağırsaktan salgılanır; mide boşalmasını yavaşlatır ve vagus siniri üzerinden beyne “doygunluk” sinyali iletir.

İştah Kontrol Merkezi: Hipotalamus

Bu peptitler hipotalamusun iki ana nöron grubu üzerinde zıt etkiler oluşturur:

1. POMC/CART Nöronları: Bu peptitler (Leptin, İnsülin vb.) tarafından uyarılır ve iştahı kapatır.
2. NPY/AgRP Nöronları: İştahı artıran (oreksijenik) merkezdir; anoreksijenik peptitler bu merkezi baskılar.

Özet Karşılaştırma

Sınavlar için küçük bir ipucu: Bu listenin tam tersi olan ve iştahı artıran en önemli (oreksijenik) peptit mide boşken salgılanan Grelin‘dir.