Granülomatöz Amebik Ensefalit (GAE) ve Diğer Serbest Yaşayan Amip Ensefalitlerinin Karşılaştırılması
Not: Güncel terminolojide:
- GAE (Granülomatöz Amebik Ensefalit) en sık Acanthamoeba spp. için kullanılır.
- BAE (Balamuthia Amebic Encephalitis) → Balamuthia mandrillaris
- SAE (Sappinia Amebic Encephalitis) → Sappinia pedata (eski adı Sappinia diploidea)
- Naegleria fowleri ise GAE yapmaz; Primer Amebik Meningoensefalit (PAM) oluşturur.
Karşılaştırma Tablosu
| Özellik | Acanthamoeba spp. (GAE) | Balamuthia mandrillaris (BAE) | Sappinia pedata (SAE) | Naegleria fowleri (PAM) |
|---|---|---|---|---|
| Hastalık adı | Granülomatöz Amebik Ensefalit (GAE) | Balamuthia Amebik Ensefaliti (BAE) | Sappinia Amebik Ensefaliti (SAE) | Primer Amebik Meningoensefalit (PAM) |
| Hastalık seyri | Subakut-kronik | Subakut-kronik | Subakut | Akut-fulminan |
| Hastalık süresi | Haftalar-aylar | Haftalar-aylar | Günler-haftalar | 3–7 gün |
| Mortalite | %90–98 | >%95 | Çok az olgu; daha düşük olabilir | >%95 |
| Konak | İmmünsüprese > immünkompetan | Hem immünkompetan hem immünsüprese | Genellikle immünkompetan | Genellikle sağlıklı çocuk-genç erişkin |
| Yaşam alanı | Toprak, tatlı su, klima, kontakt lens | Toprak, toz | Toprak, hayvan dışkısı | Ilık tatlı su |
| Bulaş yolu | Solunum yolu, deri ülserleri | Solunum, deri | Muhtemelen nazal | Burundan su aspirasyonu |
| MSS’ye ulaşım | Hematojen | Hematojen | Muhtemelen hematojen | Olfaktör sinir |
| Menenjit | Hafif | Hafif | Hafif | Çok belirgin |
| Ensefalit | Şiddetli | Şiddetli | Şiddetli | Şiddetli |
| Granülom | Var | Var | Var olabilir | Yok |
| Nekroz | Orta | Belirgin | Orta | Yaygın hemorajik nekroz |
| Vaskülit | Var | Çok belirgin | Bildirilmiş | Hafif |
| Deri lezyonu | Nadir | Sık | Yok | Yok |
| Keratit | Sık | Yok | Yok | Yok |
| BOS | Lenfositik pleositoz | Lenfositik pleositoz | Lenfositik | Nötrofilik |
| BOS glukoz | Düşük/normal | Düşük | Düşük | Çok düşük |
| BOS protein | Yüksek | Yüksek | Yüksek | Çok yüksek |
| BOS’ta trofozoit | Nadir | Çok nadir | Nadir | Sık |
| PCR | Evet | Evet | Evet | Evet |
| Altın standart | Beyin biyopsisi | Beyin biyopsisi | PCR/Biyopsi | BOS mikroskopisi + PCR |
| Görüntüleme | Çoklu halka lezyon | Çoklu halka lezyon | Fokal lezyon | Diffüz ödem |
| Cerrahi | Bazen | Bazen | Gerektiğinde | Nadiren |
| Tedavi | Miltefosin bazlı kombine | Miltefosin bazlı kombine | Kombine tedavi | Amfoterisin B + Miltefosin |
| Sağkalım | Çok düşük | Çok düşük | Bildirilen olgularda daha iyi | Çok düşük |