Epidemik tekrarlayan ateşin (hummanın) etkeni Borrelia recurrentis‘tir.
Endemik dönek ateşin en sık görülen etkeni Borrelia duttonii‘dır, daha ender olarak Borrelia persica, Borrelia harmsii, Borrelia venezuelensis, Borrelia mazzotti, Borrelia hispanica da etken olarak saptanır.
Borrelia türleri birbirlerinden morfolojik olarak ayırt edilemezler; tümü hareketli, gram-negatif, spiral bakterilerdir (spiroketler).
————————-
Borrelia recurrentis ( Bit kaynaklı tekrarlayan ateş )
Borrelia hermsii / Borrelia duttoni / Borrelia parkeri ( Kene kaynaklı tekrarlayan ateş )
———————
1-BİT KAYNAKLI TEKRARLAYAN ATEŞ
Rickettsia prowazekii ve Bartonella quintana ile birlikte Borrelia recurrentis , vücut bitinin ( Pediculus humanus humanus ) vektör olduğu üç patojenden biridir . Bit kaynaklı tekrarlayan ateş, kene kaynaklı türe göre daha şiddetlidir.
Bit kaynaklı tekrarlayan ateş, gelişmekte olan ülkelerde kötü yaşam koşulları, kıtlık ve savaşlar sırasında salgınlar halinde görülür . Şu anda Etiyopya ve Sudan’da yaygındır .
Tedavi ile ölüm oranı %1, tedavi olmaksızın %30-70’tir. Kötü prognoz belirtileri arasında şiddetli sarılık , mental durumda ciddi değişiklik, şiddetli kanama ve EKG’de uzamış QT aralığı bulunur .
Enfekte insanlarla beslenen bitler, bitin bağırsağında çoğalan Borrelia organizmalarını edinir. Enfekte bir bit, enfekte olmayan bir insanla beslendiğinde, kurban biti ezdiğinde veya bitin beslendiği alanı tırmaladığında organizma erişim kazanır. B. recurrentis, mukoza zarları aracılığıyla kişiyi enfekte eder ve ardından kan dolaşımına girer. İnsan olmayan, hayvansal bir rezervuar yoktur.
2-YUMUŞAK KENE KAYNAKLI TEKRARLAYAN ATEŞ
Kene kaynaklı tekrarlayan ateş, öncelikle Afrika, İspanya, Suudi Arabistan, Asya ve Kanada’nın belirli bölgeleri ile Batı Amerika Birleşik Devletleri’nde görülür. Diğer tekrarlayan enfeksiyonlar , kemirgenlerden yayılabilen ve bir kene vektörü tarafından enfeksiyon için bir rezervuar görevi gören diğer Borrelia türlerinden edinilir .
Borrelia crocidurae – Mısır , Mali , Senegal , Tunus’ta görülür; vektörler – Carios erraticus , Ornithodoros sonrai; hayvan konakçı – sivri fare ( Crocidura stampflii )
Yumuşak gövdeli Afrika kenesi Ornithodoros moubata tarafından bulaştırılan Borrelia duttoni , Orta, Doğu ve Güney Afrika’da görülen tekrarlayan ateşten sorumludur.
Borrelia hermsii
Borrelia Hispanika
Borrelia parkeri
Borrelia turicatae
Borrelia persika
B. hermsii ve B. recurrentis çok benzer hastalıklara neden olur. Ancak, B. hermsii ile ilişkili hastalıkta bir veya iki nüks yaygındır ; bu aynı zamanda Amerika Birleşik Devletleri’nde nükseden hastalıkların en yaygın nedenidir. ( B. hermsii’den daha uzun ateşli ve ateşsiz aralıkları ve daha uzun bir kuluçka süresi olan B. recurrentis’in neden olduğu hastalıkta üç veya dört nüks yaygındır .)
3-SERT KENE KAYNAKLI TEKRARLAYAN ATEŞ;
Ixodes keneleri tarafından bulaşan Borrelia miyamotoi , 2011 yılında kene kaynaklı tekrarlayan ateşin nedeni olarak bildirilmiştir.