2,4-Dinitrofenol gibi ayırıcı olan maddeler mitokondri iç zarının protonlara olan permeabilitesini arttırarak proton gradiyentini azaltırlar. Böylece gerekli olan membran potansiyeli oluşamaz. 2,4- Dinitrofenol, proton farkı oluşturmaksızın elektron transportunun hızlı bir şekilde devam etmesine ancak ATP üretilmesine engel olur. Elektronlar NADH+H’tan oksijene taşınır, ancak ATP sentezi olmaz, dolayısıyla ATP/ADP oranı düşer. Elektron transportu ile üretilen enerji ATP’ye dönüşemediği için ısı olarak salınır. Kahverengi yağ dokusunda bulunan termogenin (Uncoupler-1 = UCP-1) fizyolojik bir ayrıcı olup iç mitokondri membranında bulunur. Elektron transport zincirinin çeşitli kompleksleri aracılığıyla mitokondri matriksinden zarlar arası boşluğa pompalanan protonlar, kompleks-5’e uğramadan termogenin aracılığıyla mitokondri matriksine geri döner ve bu esnada ısı açığa çıkar.

Oksidatif fosforilasyonda inhibitörler

I-ATP Sentaz İnhibitörleri

  1. Oligomisin, Venturosidin; Protonların ATP sentaz kompleksinin F0 kanalından akışının inhibisyonu
  2. Aurovertin F1 inhibisyonu

II-Adenin Nükleotit Translokaz İnhibitörleri

  1. Atraktilozit, Bongkreikasit; ADP/ATP nükleotit translokaz inhibisyonu

III-İyonoforlar

  1. Valinomisin Potasyum iyonoforu
  2. Nigerisidin Potasyum ve hidrojen iyonoforu
  3. Gramisidin Sodyum, potasyum ve hidrojen iyonoforu

IV-Eşleşmeyi Ayıranlar; İki membran arasındaki proton gradientini ortadan kaldırarak etki ederler

  1. 2,4-dinitrofenol
  2. Yüksek doz aspirin
  3. Klorkarbonilsiyanit fenilhidrazon
  4. Dikumarol
  5. Termogenin
  6. Tiroksin
  7. Halotan ve Eter