Kugel arteri, sağ koroner arter (RCA) ve/veya sol sirkumfleks arter (LCX) dalları arasında anastomoz bağlantısından oluşan koroner arter vasküler yatağının nadir bir anatomik varyantı olarak tanımlanır.
Arteria anastomotica auricularis magna olarak da bilinir.
A. coronaria sinistra
Truncus pulmonalis’in arkasında, sol (yada arka) sinus aortae’den çıkar. 0.5-2 cm lik bir kütük şeklindedir. Sağ koroner arterden daha kalındır. Sol ventrikül’ün ve sol atriyum’un büyük bölümünü, sağ ventrikül’ün küçük bir bölümünü, interventriküler septum’un 2/3 ön parçasını ve crus dextrum ile crus sinistrum’u besler.
Arter, truncus pulmonalis ile auricula sinistra arasından geçip, sulcus coronarius’ta iki uç dalına ayrılır.
Dalları
1-r. interventricularis anterior; v. cardiaca magna ile birlikte sulcus interventricularis anterior’da seyreder. Septum inter ventriculare’nin ön bölümünü besler. Incisura apicis cordis’te, r. interventricularis posterior ile anastomoz yapar. Klinikte, LAD (left anterior descending artery) adı ile bilinir.
2-r. circumflexus; sulcus coronarius’ta sola doğru seyreder ve dallarını verir. Önemli dalları; r. marginalis sinister (kalbin sol kenarında seyreder), r. nodi sinuatrialis (bazen) ve r. nodi atrioventricularis (bazen).
Ramus atrialis anastomoticus (Kugel’in anastomotik arteri); r. circumflexus’tan ayrılır ve interatriyal septum’dan geçip, sağ koroner arterle anastomoz yapar
———————————-
Arteria Coronaria Sinistra ve Dalları
Valvae aortae’nın yapısındaki sol kapakçık ile damar duvarı arasında kalan sol sinus aortae (sinüs Valsalvae)’dan başlar. Genellikle arteria coronaria dextra’dan daha kalındır. Myocardium’un büyük kısmını besler. Sağ dominansı olan kalpler dışında sol ventrikülün ve sol atriumun hemen hemen tümünü kanlandırır
Arteria coronaria sinistra’nın deliği bazen kapakçık kenarının altında kalabilir. Bazen de iki delikle başlayabilir. Bu durumda ramus interventricularis anterior ve ramus circumflexus, pars ascendens aortae’dan doğrudan ayrılırlar
Arteria coronaria sinistra auricula sinistra’nın altında kişiden kişiye değişken uzunlukta bir yol izledikten sonra ramus interventricularis anterior ve ramus circumflexus olmak üzere iki dala ayrılır
Bu iki dalı vermeden önce izlediği yolda genellikle dal vermez ve burada subepikardial yağ dokusu içine gömülüdür. Bu ilk bölümünde nadiren sinu-atrial nodülü besleyen ramus nodi sinuatrialis’i verir
Başlangıç deliği ile ilk dalları arasındaki uzaklık birkaç milimetre ile birkaç santimetre arasında değişir
Ramus interventricularis anterior, truncus pulmonalis’in başlangıç kısmı ile auricula sinistra arasından ayrılıp biraz sola doğru ilerler. Sonra da sulcus interventricularis anterior’u izleyerek kalbin tepesine uzanır. Bu arter arteria coronaria sinistra’nın devamı olarak da kabul edilir. Ramus interventricularis anterior’un başlangıç kısmından ramus coni arteriosi ayrılır.
Yukarıda da anlatıldığı gibi, bu arter conus arteriosus üzerinde Vieussens halkasının oluşumuna katılır
Ramus interventricularis anterior, sulcus interventricularis anterior’da ilerlerken her iki ventrikülün sternokostal yüzlerini besleyen dallar ve septum interventriculare’nin 2/3 ön kısmında dağılan rami interventriculares septales isimli dalları verir. Bu dallar dik açı ile ramus interventricularis anterior’dan ayrılır
Ramus interventricularis anterior, popülasyonun 1/3’ünde kalbin tepesine ulaştığı zaman sonlanır.
Ancak daha sıklıkla apex cordis’i dolaşarak sulcus interventricularis posterior’a gelir ve bu oluğun ortalarına kadar çıkar. Burada arteria coronaria dextra’nın ramus interventricularis posterior’una ait küçük dallar ile karşılaşır
Ramus lateralis de ramus interventricularis anterior’dan ayrılır ve sol ventrikülün arka duvarında dağılır
Ramus circumflexus, arteria coronaria sinistra’nın sulcus coronarius içinde sola doğru uzanan ve daha küçük olan dalıdır. Bazen sağ sinus aortae’dan başlar. Çoğunlukla auricula sinistra bu arterin üzerine biner.
Sulcus interventricularis posterior’un başlangıcına kadar uzanır. Kalplerin yaklaşık olarak 1/3’ünde sulcus interventricularis posterior içine ya da hemen yakınına dal gönderir. Ön ve arka ventriküler dallar olarak sol ventrikül üzerinde dağılır. Ön dalların sayısı bir 1-5 adet arasında değişir, ancak çoğunlukla 2-3 adettir. Arka dallar daha küçük ve daha az sayıdadır
Ramus marginalis sinister, ramus circumflexus’tan kalbin sol kenarında ayrılır ve bu kenar üzerinde dallanır. Bu dallar ulaştıkları sol ventrikül bölümlerini ve özellikle apex cordis’i besler
Ramus posterior ventriculi sinistri sol ventrikülün arka yüzünde dağılan dalıdır. Sol ventrikülün diafragmatik yüzü kısmen ramus interventricularis posterior ile de beslenir. Ancak bu arterin yokluğunda ya da küçük olduğu durumda ramus circumflexus’un interventriküler olarak ilerleyen devamı ile beslenir (1, 2).
Ramus circumflexus ön, lateral ve arka atrial dalları ile sol atrium’un da beslenmesini sağlar. Ramus atrialis intermedius sol atrium’un arka yüzünde dağılan dalıdır
Ramus nodi sinuatrialis %35 oranında ramus circumflexus’un ön segmentinden ayrılır ve sol atriumun arka yüzünde yukarı doğru ilerleyerek sinu-atrial düğüme gelir
Ramus nodi atrioventricularis ise %20 oranında ve genellikle sol dominans kalplerde yani ramus circumflexus’un sulcus interventricularis posterior’da dağıldığı durumlarda kalbin crux’u yakınında ayrılarak atrioventriküler nodülü besler
Ramus atrialis anastomoticus (Kugel’in anastomotik arteri), ramus circumflexus’un ön bölümünden başlayan devamlı bir dal olarak tanımlanır. Septum interatriale’yi ventrikül sınırına yakın bir yerden geçerek arteria coronaria dextra ile anastomoz yapar
