Lipödem

Lipödemin klinik bulgularında; şişlik, çukur bırakmayan ödem, ekimoz oluşumu (kanın cilt altına sızması), sıkılık, ağırlık, ağrı ve rahatsızlık hissi görülür.

Yağ dağılımına göre 5 tipe ayrılmaktadır. Bazen birden fazla tip birlikte görülebilir.

Tip 1’ de kalça kemiği (pelvis) ve kalçalar

Tip 2’de kalçadan dize kadar

Tip 3’te kalçadan ayak bileğine kadar

Tip 4’te kolar,

Tip 5’te izole olarak alt bacak tutulmuştur.

Uzuvlardaki artmış hacim ve orantısızlık, hassasiyet ve sıkılık hissi hastaların yaşam kalitelerini bozmaktadır. Bu semptomlar özellikle sıcak havalarda, gün sonunda, uzun süreli ayakta durma ve oturma sonrasında artış gösterebilmektedir.

Kronik ve ilerleyici bir hastalık olan lipödemde 4 evre tanımlanmaktadır:

Evre 1: Deri yüzeyi normaldir, yağ dokusu artmıştır ve elle muayenede yumuşaktır. Küçük nodüller içerebilir.

Evre 2: Daha geniş yağ kütlesi bulunmaktadır. Derialtı dokuda nodüler değişiklikler, deride portakal kabuğu görüntüsü mevcuttur.

Evre 3: Bacaklarda veya diz etrafında şekil bozukluğuna yol açan büyük nodüler yağ birikimleri, yağ lobülleri izlenir.

Evre 4: Lipolenfödem tablosu gelişmiştir.

Lipödem günlük hayatta sıklıkla lenfödem ve obezite ile karıştırılmaktadır. Lenfödemin ayırıcı tanısında stemmer bulgusu gözlenir. Obezite ise lipödemden farklı olarak, ekstremitelere kadar gövdede de orantılı yağ birikimi gözlenir ve kolaylıkla gitmeyen kilo problemi vardır.

Lipödem erken tanı ve tedavisi bu hastalık için çok önemlidir, aksi takdirde lipödem kademeli olarak genişleme devam etmekte ve komorbiditelere neden olmaktadır. Şişliklerin cilt kıvrımları arasında bakteriyel ve mantar enfeksiyonları gelişebilmektedir. Lenfödem eklendiği takdirde bu enfeksiyon odakları selülite hatta sepsise neden olabilir.

Lipödeme Eşlik Eden Faydalı Durumlar

1. Yüksek vücut kitle indeksine (VKİ) rağmen diyabetes mellitus gelişme riskinde düşüklük
2. Yüksek VKİ’ye rağmen normal kan basıncı
3. Yüksek VKİ’ye rağmen normal lipid paneli
4. Düşük kardiyovasküler hastalık riski
5. Neşeli ruh hali
6. Genç yüz görünümü
7. Sağlıklı diyet alışkanlığı 

Lipödeme Eşlik Eden Zararlı Durumlar

1. Diyet ve egzersize dirençli yağ birikimi
2. Yürüme bozuklukları ve alt ekstremite eklem sorunları
3. Ağrı
4. Hipermobilite
5. Aort sertliği
6. Obezite
7. Lenfödem
8. Psikososyal sıkıntılar
9. Yorgunluk 

Lipödemde uygulanan standart tedaviler şunlardır;

• Sağlıklı diyet programı uygulama,
• Fiziksel aktivite ve egzersizi arttırma,
• Manuel lenfatik drenaj ve kompleks dekonjestif tedavi,
• Cilt bakımı ve enfeksiyonlardan korunma,
• Bası giysileri kullanma,
• gerekli olgularda cerrahi tedavi ve psikososyal destek olarak sayılabilir.

Her ne kadar lipödemli kadınlarda hipertansiyon ve diyabet, kardiyovasküler hastalık ve hiperlipidemi daha düşük oranlarda bildirilse de; tedavi edilmediğinde ve ilerlediğinde, lipolenfödem, vücut kütlesi ve yükün artmasıyla birlikte, hipertansiyon, diyabet, kalp yetmezliği, eklem sorunları, anksiyete, depresyon ve yeme bozuklukları gibi pek çok fiziksel, metabolik ve psikolojik sorunlara yol açabilir.

Lipödemde Tedavi Süreci

Tedavide ana yöntem komplet dekonjestif terapi (KDT) ve cerrahi girişimlerdir.

Özellikle flebolipödem ve lenfolipödem durumlarında KDT gerekli ve faydalıdır. Lenfödem ve yağ hücrelerinde büyüme arasındaki bağlantıya dayanarak ve hastalığın ileri dönemlerinde lenfolipödeme dönüşmesi dikkate alındığında komplet dekonjestif terapi ve pnömatik kompresyon pompalarının tedavide kullanılması şaşırtıcı değildir.

Cerrahi yaklaşımlar olarak liposakşın ve lazer-asiste lipoliz ana yöntemlerdir.

Cerrahi tedavi olarak lenfatiklere hasar vermeyecek şekilde ince kanüllerle mikro-kanüller liposuction ve lazer-asiste liposakşın önerilmektedir. Cerrahi tedavilerin başarısı için sonrasında KDT ve bası giysilerinin giyilmesi önemlidir.

Lipödem ve obezite, yüzeyde benzer görünse de altında yatan nedenleri ve etkileriyle farklılaşan iki ayrı sağlık sorunudur. Her ikisi de vücutta aşırı yağ birikimiyle karakterize edilse de, nedenleri, etkilediği bölgeler ve tedavi yöntemleri açısından önemli farklılıklar içerir.

Lipödem, özellikle kadınlarda görülen ve genetik faktörlere bağlı olarak gelişen bir durumdur. Yağ birikimleri, özellikle bacaklarda ve kollarda simetrik olarak yoğunlaşırken, eller ve ayaklar bu durumdan etkilenmez.

Ağrı, hassasiyet ve kolay morarma gibi belirgin semptomlara yol açar. Lipödemi benzersiz kılan, diyet ve egzersizin etkisiz kalmasıdır. Yaşam tarzı değişiklikleri, kompresyon tedavisi ve bazı durumlarda liposuction, hastalığın yönetiminde kullanılan özel tedavi yöntemleridir.

Obezite (şişmanlık) ise, alınan kalorinin harcanan kaloriden fazla olması sonucunda ortaya çıkar ve vücudun genelinde eşit yağ birikmesine va fazla kilolara neden olur. Çoğunlukla yaşam tarzı seçimleriyle ilişkilendirilen obezite, başlı başına ağrıya neden olmasa da, artan ağırlık nedeniyle eklemlerde ağrı gibi ek sağlık problemlerini tetikleyebilir. Bu durumun yönetimi, genellikle sağlıklı beslenme, diyet, düzenli egzersiz, belki ilaç kullanımı ve bazı durumlarda cerrahi müdahaleyi içerir.

Ne yazık ki, lipödem sıklıkla yanlış anlaşılan ve teşhisi konulması zor bir durumdur. Bu, lipödemi olan birçok kişinin yanlışlıkla obezite teşhisi almasına ve tedaviye yönelik yanlış yönlendirilmelerine neden olabilir. Lipödem ve obezitenin her ikisi de yaşam kalitesini önemli ölçüde etkileyebilir ve her durum için uygun ve özelleştirilmiş tedavi planları gerektirmektedir.

Lenfödem ve lipödem, kollarda ve bacaklarda şişliğe neden olan iki farklı hastalıktır.

Lenfödem, kollarda veya alt bacaklarda aşırı sıvı birikmesidir. Bağışıklık sisteminizin bir parçası olan lenfatik sisteminizdeki bir tıkanıklık nedeniyle oluşmaktadır. Tıkanıklık, lenf sıvınızın düzgün şekilde akmasını engeller ve fazla sıvının birikmesi şişmeye neden olur. Genellikle bir kol veya bacağı etkilemektedir.

Lipödem ise cilt altında ağrılı yağ depolanması ve bağ doku hastalığıdır. Yağ depolanması özellikle bacaklarda ve kollarda belirgindir. Yaygın olarak kadınlarda görülen lipödem her iki bacağı ve/veya her iki kolu eşit şekilde etkilemektedir. Ayrıca lipödemin ilerleyen evrelerinde lenfödem de gelişebilmektedir.