Beckwith-Wiedemann Sendromu (BWS), genetik ve epigenetik mekanizmalarla gelişen, doğumsal aşırı büyüme (overgrowth) ve tümör gelişme riski ile karakterize epigenetik bir sendromdur.
Tanım:
Beckwith-Wiedemann Sendromu, genetik ve epigenetik bozukluklara bağlı olarak gelişen; makrozomi, organomegali, omfalosel, hemihipertrofi, hipoglisemi ve tümör riskinin arttığı bir doğumsal sendromdur.
Genetik Temel:
- Kromozom 11p15.5 bölgesindeki imprinting (gen damgalanması) bozukluklarına bağlıdır.
- Bu bölgede büyüme düzenleyici genler (örneğin: IGF2 → büyümeyi artırır, CDKN1C → büyümeyi baskılar) bulunur.
- Paternally expressed IGF2 geninde artış veya maternally expressed CDKN1C geninde azalma görülebilir.
- En sık görülen genetik mekanizmalar:
- ICR1 hipermetilasyonu → IGF2 artar → büyüme artar
- ICR2 hipometilasyonu → CDKN1C azalır
- Paternal uniparental disomi (UPD) (paternale ait 11p15.5’un iki kopyası)
Klinik Bulgular:
| Bulgular | Açıklama |
|---|---|
| Makrozomi | Doğumda yüksek doğum ağırlığı, hızlı postnatal büyüme |
| Hemihipertrofi | Vücudun bir yarısında belirgin büyüme |
| Omfalosel / Göbek fıtığı | Karın duvarı defektleri |
| Makroglossi | Büyük dil, solunum ve beslenme güçlüğü |
| Neonatal hipoglisemi | Özellikle ilk günlerde, insülin fazlalığına bağlı |
| Organomegali | Karaciğer, böbrek, pankreas |
| Wilms tümörü, hepatoblastom | Tümör riski yüksek; düzenli tarama önerilir |
| Kulak kıvrım anomalileri | Çarpıcı olabilir |
| Yüzde nevüs flammeus (port-wine stain) | Özellikle alında |
Tanı:
- Klinik bulgularla ön tanı
- Metilasyon analizi (MS-MLPA): 11p15’te epigenetik değişiklikler
- Genetik testler: UPD, CDKN1C mutasyonu, gen kopya değişiklikleri
Tümör Riski & İzlem
- %7-10 oranında çocukluk çağı tümörü gelişebilir
- En sık: Wilms tümörü, hepatoblastom, nöroblastom, rabdomiyosarkom
- Tarama Önerileri:
- Abdominal USG: 3-4 ayda bir, 7-8 yaşına kadar
- Alfa-fetoprotein (AFP): 2-3 ayda bir, 4 yaşına kadar (hepatoblastom için)
Tedavi / Yönetim:
- Semptomatik ve multidisipliner
- Hipoglisemi → glukoz infüzyonu / tedavi
- Makroglossi → cerrahi gerekebilir
- Omfalosel → cerrahi düzeltme
- Tümör gelişimi açısından yakın takip
Notlar:
| Özellik | Detaylar |
|---|---|
| Genetik bozukluk | 11p15.5 imprinting bozukluğu |
| Makroglossi | Ayırt edici bulgu |
| Hipoglisemi | Neonatal dönemde insüline bağlı |
| Tümör riski | Wilms, hepatoblastom yüksek risk |
| Takip | USG + AFP |