Tip 3 Glikojen metabolizma bozukluğu yada Cori Hastalığı

Tip III (Cori hastalığı): Cori Hastalığı, Debrancher Eksikliği, Forbes Hastalığı olarak da bilinir.

Bu tipte dallanmayı kırıcı (amilol-6-glukozidaz) enzim eksiktir. Taş bebek yüzü, hepatomegali, büyüme geriliği, kanama bozuklukları, ksantomlar başlıca bulgulardır.

EKG bozuklukları ve orta derecede kardiomegali sıktır. Başlangıçta diyare de sık bir bulgudur.

Tip la (Von Gierke) den farkları;

KC’de inflamatuar değişiklik ve nadiren siroz

Kardiyomyopati olabilir.

Laktik asit ve ürik asit düzeyleri genellikle normaldir.

—————————

Glikojen depo hastalığı (GDH) Tip 3, yaklaşık her 100000 canlı doğumda 1 sıklıkta görülen, glikojenin yıkımını sağlayan enzimlerde defektle karakterize otozomal resesif kalıtılan bir metabolizma hastalığıdır. Klinik bulgularına göre dört ayrı gruba ayrılan bu hastalıkta kas ve karaciğer tutulumu izlenebilmektedir.

GDH tip 3a bu grupta en sık görülen alt tiptir ve öncelikle karaciğer, kalp kası ve iskelet kasını etkilemektedir. Tedavide proteinden zengin diyet ile glukoneogenez baskılanması amaçlanmaktadır. 

————————–

Glikojen depo hastalığı tip III (GSD III), glikojen dallarını ayıran enzimlerdeki bir eksiklik ile karakterize edilen, otozomal resesif bir metabolik bozukluktur ve doğuştan metabolizma hatasıdır (özellikle karbonhidratlarda ) . Aynı zamanda 1947 Nobel ödüllü Carl Cori ve Gerty Cori’nin onuruna Cori hastalığı olarak da bilinir . Diğer isimler arasında, bozukluğun özelliklerini daha ayrıntılı olarak tanımlayan Amerikalı bir doktor olan klinisyen Gilbert Burnett Forbes’in (1915–2003) onuruna verilen Forbes hastalığı veya sitozoldeki dekstrin benzeri yapıların limiti nedeniyle dekstrinozu sınırlandırması yer alır . Limit dekstrin , glikojenin hidrolizi sonrasında üretilen kalan polimerdir . Bu dallanmış glikojen polimerlerini glikoza daha fazla dönüştürecek glikojen dallarını gideren enzimler olmadan, dekstrinozun sitoplazmada anormal şekilde birikmesini sınırlandırır.

Glikojen, vücudun karbonhidrat enerjisini depolamak için kullandığı bir moleküldür . GSD-III semptomları, amilo-1,6 glukozidaz enziminin veya dal ayırıcı enzimin eksikliğinden kaynaklanır . Bu, aşırı miktarda anormal glikojenin karaciğerde, kaslarda ve bazı durumlarda kalpte birikmesine neden olur.

Glikojen depo hastalığı tip III, bebeklik döneminde hipoglisemi ve gelişme geriliği ile ortaya çıkar . Klinik muayenede genellikle hepatomegali ortaya çıkar . Hipotoni ve kardiyomiyopati dahil kas hastalıkları genellikle daha sonra ortaya çıkar. Karaciğer patolojisi, kişi ergenliğe girdiğinde tipik olarak geriler ve kişide bu durumun gelişmesi durumunda splenomegali de geriler.

Genetik; GSD III OR’dir

Genetik açısından glikojen depo hastalığı tip III, otozomal resesif bir şekilde kalıtılır (bu, her iki ebeveynin de taşıyıcı olması gerektiği anlamına gelir) ve yaklaşık her 100.000 canlı doğumdan 1’inde görülür. Glikojen depo hastalığı tip III’ün en yüksek görülme sıklığı, muhtemelen kurucu etkisi nedeniyle her 3.600 doğumdan 1’inde meydana geldiği Faroe Adaları’ndadır .

Ekson 3’te (c.17_18delAG) iki mutasyon var gibi görünüyor ve bunlardan biri de alt tip IIIb ile bağlantılı.

Amilo-alfa-1, 6-glukosidaz, 4-alfa-glukanotransferaz geni ve ona ait mutasyonlar bu durumun kökenindedir. Gen , glikojenin dallara ayrılmasını sağlayan enzimin oluşturulmasından sorumludur ve bu da glikojenin ayrışmasına yardımcı olur.

Glikojen depo hastalığı tip III tanısı açısından, bireyin bu duruma sahip olup olmadığını belirlemek için aşağıdaki testler/muayeneler yapılır:

Biyopsi (kas veya karaciğer)

CBC

Ultrason

DNA mutasyon analizi (GSD III alt tipinin belirlenmesine yardımcı olur)

Tanı  

Glikojen depo hastalığı tip III’ün ayırıcı tanısında GSD I , GSD IX ve GSD VI yer alır . Ancak bu, diğer glikojen depo hastalıklarının da ayırt edilmemesi gerektiği anlamına gelmez.

Sınıflandırma

Glikojen depo hastalığı tip III’ün klinik belirtileri dört sınıfa ayrılır:

1-GSD IIIa , en sık görülenidir (GSD IIIb ile birlikte) ve klinik olarak kas ve karaciğer tutulumunu içerir.

2-Klinik olarak karaciğer tutulumu olan ancak kas tutulumu olmayan GSD IIIb

3-Klinik olarak karaciğeri ve kasları etkileyen GSD IIIc .

4-GSD IIId yalnızca karaciğeri etkiler (kası etkilemez)

Tedavi

Glikoz

Glikojen depo hastalığı tip III’ün tedavisi, glukoneogenezi kolaylaştırmak için yüksek proteinli bir diyeti içerebilir . Ek olarak bireyin aşağıdakilere ihtiyacı olabilir:

IV glukoz (oral yol tavsiye edilmiyorsa)

Beslenme uzmanı

D Vitamini (osteoporoz/ikincil komplikasyon için)

Karaciğer nakli (komplikasyon meydana gelirse)

——————–

Cori hastalığında, karaciğer ve kasta dallı glikojen (Limit dekstrinler) miktarında artma görülür. Buna göre aşağıdaki enzimlerden hangisi eksiktir… Amilo-1, 6-glikozidaz