Özellikle düz grafi, bilgisayarlı tomografi (BT) ve manyetik rezonans görüntülemede (MRG) en sık başvurulan temel ölçüm kriterleri şunlardır:
1. Baziler İnvajinasyon (Yükselim) Ölçümleri
- Chamberlain Hattı: Sert damağın arka kenarı ile foramen magnumun arka dudak kenarı (opisthion) arasında çizilen çizgidir. Dens (odontoid çıkıntı) tepesinin bu hattı 3 mm’den fazla aşması patolojik kabul edilir.
- McGregor Hattı: Sert damağın arka kenarı ile oksipital kemiğin en alt kavisli taban noktası arasına çizilir. Dens tepesinin bu çizgiyi 4.5 mm’den fazla aşması baziler invajinasyon göstergesidir.
- McRae Hattı: Foramen magnumun ön kenarı (basion) ile arka kenarı (opisthion) arasını birleştiren çizgidir. Normal şartlarda dens tepesi bu hattın tamamen altında kalmalıdır.
2. Atlantoaksiyel ve Oksipitoservikal İlişki Ölçümleri
- Anterior Atlanto-Dens Aralığı (ADI / Atlantoaksiyel Mesafe): C1’in anterior arkusunun arka kenarı ile densin ön kenarı arasındaki mesafedir. Bir önceki soruda bahsettiğimiz üzere, erişkinlerde üst sınır 3 mm, çocuklarda ise bağ dokusu gevşekliği nedeniyle 4.5 mm olarak alınır. Artışı atlantoaksiyel instabiliteyi gösterir.
- Powers Oranı: Basion ile C1 arka arkusu arasındaki mesafenin (BC), opisthion ile C1 ön arkusu arasındaki mesafeye (AO) oranıdır (BC/AO). Oranın 1.0’den büyük olması atlantoksipital dislokasyon (çıkık) lehinedir.
- Wackenheim Hattı (Klivus Hattı): Klivusun arka yüzü boyunca aşağı doğru uzatılan çizgidir. Normalde bu çizgi densin tepe noktasından teğet geçmeli veya dens bu çizginin arkasında kalmalıdır. Dens’in bu çizginin önüne taşması dislokasyon veya instabiliteye işaret eder.
3. Açısal Ölçümler
- Klivokanal Açı (Klivus-Vertebral Cismi Açısı): Klivus boyunca uzanan hat ile C2 vertebra gövdesinin arkasından geçen hat arasındaki açıdır. Normalde 150° – 180° arasındadır. Açının 150°’nin altına düşmesi kraniyoservikal bileşkede kifotik açılanmayı (kraniyoservikal kifoz) ve dolayısıyla beyin sapı basısı riskini gösterir.