SLEDAI-2K (Systemic Lupus Erythematosus Disease Activity Index 2000), lupus hastalarında son 10-30 gün içindeki hastalık aktivitesini nesnel bir şekilde ölçmek için kullanılan küresel bir değerlendirme indeksidir. Toplamda 24 klinik ve laboratuvar kriterinden oluşur ve her kritere sabit bir ağırlık puanı verilir. En yüksek puan 105‘tir; ancak klinik pratikte 0 puan “aktif hastalık yok”, 8-10 puanın üzeri ise “şiddetli aktivite/atak” olarak kabul edilir.
Sistemik Lupus, tüm vücudu etkileyebilen çok yönlü bir hastalık olduğu için SLEDAI-2K kriterleri de sistemlere göre gruplandırılır:
- Merkezi Sinir Sistemi (En Yüksek Puanlar – Her biri 8 Puan):
- Nöbetler: Yeni başlayan veya kontrol edilemeyen sara benzeri nöbetler.
- Psikoz: Lupusa bağlı gelişen gerçeklikle bağın kopması, halüsinasyonlar.
- Organik Beyin Sendromu: Oryantasyon bozukluğu, hafıza kaybı, zihinsel fonksiyonlarda ani gerileme.
- Görsel Bozukluklar: Lupus retinopatisi, çift görme veya ani görme kayıpları.
- Kranial Sinir Bozuklukları: Yüz felci veya göz hareketlerini kontrol eden sinirlerin felci.
- Lupus Baş Ağrısı: Şiddetli, sürekli ve ağrı kesicilere yanıt vermeyen migren benzeri baş ağrıları.
- Vasküler ve Eklem Sistemleri (Her biri 4 Puan):
- Vaskülit: Damar iltihabına bağlı ciltte ülserler, parmak uçlarında nekrozlar (gangren öncüsü yapılar).
- Artrit: En az iki veya daha fazla eklemde inflamasyon (şişlik, hassasiyet ve efüzyon).
- Böbrek Tutulumu (Lupus Nefriti – Her biri 4 Puan):
- Proteinüri: İdrarda 24 saatte 0.5 gramdan fazla protein sızması.
- Hematüri: İdrarda mikroskop altında 5’ten fazla alyuvar (RBC) görülmesi.
- Silindirler: İdrar sedimentinde eritrosit veya granüler silindirlerin varlığı.
- Piüri: Enfeksiyon olmaksızın idrarda lökosit (iltihap hücresi) bulunması.
- Deri ve Mukoza Bulguları (Her biri 2 Puan):
- Malar Raş: Yüzde, burun ve yanakları kaplayan kelebek tarzı döküntü.
- Alopesi: Lupusa bağlı gelişen yaygın veya yama tarzı saç dökülmesi.
- Mukozal Ülserler: Ağızda veya burunda genellikle ağrısız yaralar.
- Serozit ve Sistemik Bulgular (Her biri 2 Puan):
- Plevrit / Perikardit: Akciğer veya kalp zarlarında sıvı toplanması, göğüs ağrısı.
- Ateş: Enfeksiyon dışı nedenlerle 38°C’nin üzerine çıkan ateş.
- Laboratuvar / İmmünolojik Parametreler (Her biri 2 Puan):
- Anti-dsDNA Pozitifliği: Çift sarmallı DNA antikor düzeyinde artış (lupusa özgüdür).
- Düşük Komplement: C3 veya C4 protein düzeylerinin düşmesi (vücutta aktif inflamasyon tüketimi).
- Trombositopeni: Kan pulcuklarının <100.000/mm³ olması.
- Lökopeni: Beyaz kan hücrelerinin <3.000/mm³ olması.