Görsel, bel ağrısında kullanılan fizik muayene testlerini ve sonuçlarının nasıl yorumlandığını özetliyor.
Sinir kökü basısı
- Düz bacak kaldırma (SLR/Lasègue): Hasta sırtüstü yatarken etkilenmiş bacak kalçadan kaldırılır. Bacağa yayılan radiküler ağrının oluşması testin pozitifliğini düşündürür. L5–S1 kök basısına duyarlılığı yaklaşık %80’dir; daha üst köklerde duyarlılığı düşer.
- Çapraz SLR: Sağlam bacak kaldırıldığında ağrı etkilenmiş bacağa yayılırsa test pozitif kabul edilir. Duyarlılığı düşük, özgüllüğü yüksektir; pozitifliği anlamlı olabilir.
- Femoral germe testi: Yüzüstü pozisyonda bacak geriye doğru uzatılır. Uylukta ağrı oluşması L2–L4 sinir köklerinin etkilenmesini düşündürebilir.
Sakroiliak eklem testleri
Kompresyon, uyluk itme (thigh thrust/POST), distraksiyon, FABER ve Gaenslen testleri sakroiliak eklem kaynaklı ağrıyı araştırır. Tek bir test güvenilir tanı koydurmaz. Genellikle birkaç testten oluşan bir test kümesi birlikte değerlendirilir; görsel, üç veya daha fazla testin birlikte kullanılmasını öneriyor.
- FABER: Kalça bükülür, yana açılır ve dışa döndürülür; diz üzerinden aşağı doğru bası uygulanır.
- Gaenslen: Bir kalça ve diz karına doğru bükülürken diğer bacak geriye doğru uzatılır.
Sakroiliak eklem hareketi ve hizalanması
- Ayakta kalça fleksiyon testi (Gillet/Stork): Hasta ayakta tek dizini göğsüne doğru kaldırır. Sakrum çevresindeki hareket gözlenir. Hareketin asimetrik olması eklem hareket bozukluğunu düşündürebilir; tek başına kesin tanı koydurmaz.
Derin gluteal/piriformis sendromu
- Freiberg testi: Kalça içe döndürülür; kalça veya baldırda ağrı oluşması siyatik sinirin çevre dokular tarafından etkilenmesini düşündürebilir.
- FAIR testi: Kalça bükülür, içe yaklaştırılır ve içe döndürülür. Piriformis ve çevre kasları gererek ağrı oluşturup oluşturmadığına bakılır.
- Pace testi: Otururken kalçayı yana açma ve dışa döndürme istenir; ağrı veya güçsüzlük değerlendirilir.
- Beatty testi: Yan yatışta üstteki bacak kaldırılır; kalçada ağrı oluşması değerlendirilir.
Spondiloartrit/ankilozan spondilit
- Schober testi: Bel omurgasının öne eğilme hareket açıklığını ölçer. L5 ve üzerindeki noktalar işaretlenir; hasta öne eğilir. İşaretler arasındaki mesafenin 5 cm’den az artması hareket kısıtlılığına işaret edebilir. Ancak dejeneratif bel hastalıkları da sonucu etkileyebilir.
Organik olmayan bulgular ve işlevsel bozukluklar
- Hoover belirtisi: Bir bacakla kalçayı bükmeye karşı direnç uygulanırken diğer bacakta istemsiz itme yanıtı gözlenir. Yanıtın beklenenden farklı olması işlevsel nörolojik bulguları düşündürebilir; tek başına tanı koydurmaz.
- Tripod belirtisi: Otururken bacak kaldırıldığında ağrı oluşursa hastanın geriye yaslanınca elleriyle destek alması beklenir. Bu pozisyonda ağrının azalması beklenir.
- Waddell bulguları: Beş grupta değerlendirilir: anatomik dağılıma uymayan hassasiyet, sahte yükleme ağrısı, dikkat dağılınca değişen bulgular, anatomik örüntüye uymayan nörolojik bulgular ve muayeneye aşırı tepki. Sayı arttıkça tedavi başarısızlığı riskiyle ilişki görülebilir; tek başına simülasyon veya malingering kanıtı değildir.