Pasif sağ atriyum dolması sonucu oluşan juguler venözdalda; v dalgasıdır

Juguler venöz nabız dalgalarının oluşum mekanizmaları ve kardiyak siklus (kalp döngüsü) evreleri dikkate alındığında, klinik seyrinde koordineli atriyum kasılması kaybolan bir Atriyal Fibrilasyon (AF) hastasında juguler venöz trasede aşağıdaki değişikliklerden hangisinin gerçekleşmesi beklenir?

A) ‘c’ dalgasının genliğinde aşırı artış (dev c dalgası)
B) ‘a’ dalgasının tamamen kaybolması
C) ‘x’ dalgasının (inişinin) derinleşmesi
D) ‘v’ dalgasının tamamen ortadan kalkması
E) ‘y’ dalgasının (inişinin) dikleşmesi ve kısalması

Açıklamalı Cevap

Doğru Cevap: B

Açıklama:
Görseldeki tanımda da belirtildiği üzere, ‘a’ dalgası diyastol sonunda atriyum kasılması (sistolü) ile oluşur.

• Atriyal Fibrilasyon (AF) tablosunda atriyumlar koordineli bir şekilde kasılamaz, sadece fonksiyonel olmayan mekanik bir titreme (fibrilasyon) gösterirler.
• Etkin bir atriyum kasılması gerçekleşmediği için, juguler venöz trasenin ilk pozitif dalgası olan ‘a’ dalgası atriyal fibrilasyonda tamamen kaybolur. Bu durum sınavlarda sıkça sorulan klasik bir spot bilgidir.

Diğer Şıkların Analizi:

• c dalgası: İzovolümetrik ventrikül kasılması sırasında triküspit kapağın sağ atriyuma bombeleşmesi ile oluşur, AF’den doğrudan etkilenip kaybolmaz.
• x dalgası: Atriyum gevşemesi ve ventrikül sistolünde kapağın aşağı çekilmesiyle oluşur.
• v dalgası: Ventrikül sistolü sürerken sağ atriyumun pasif dolması ile oluşur. Triküspit yetmezliğinde devleşir (Dev v dalgası).
• y dalgası: Diyastol başında triküspit kapak açılınca atriyumun ventriküle hızlı boşalmasıyla oluşur. Konstrüktif perikarditte belirginleşir.

Juguler Venöz Dalgalar Detaylı Konu Anlatımı

Juguler venöz basınç (JVP) muayenesi, sağ atriyum içindeki basınç değişikliklerini ve kardiyak siklus evrelerini invaziv olmayan bir yolla doğrudan gözlemlememizi sağlar. Üç pozitif (a, c, v) ve iki negatif (x, y) dalgadan oluşur.

1. Pozitif Dalgalar (Yukarı Yönlü Sapmalar)

a Dalgası (Atrial Contraction)

• Mekanizma: Diyastolün sonunda sağ atriyumun aktif olarak kasılması ve kanı sağ ventriküle pompalamasıyla oluşur.
• Klinik İpuçları:
  • Kaybolduğu Durum: Atriyal Fibrilasyon (AF).
  • Dev (Devasa) a Dalgası: Triküspit stenozu (darlık), pulmoner stenoz veya sağ ventrikül hipertrofisi gibi atriyumun kanı ileri itmekte zorlandığı (basıncın arttığı) durumlarda görülür.
  • Top (Cannon) a Dalgası: Atriyum ve ventrikülün tamamen bağımsız kasıldığı (AV tam blok, ventriküler taşikardi) durumlarda, atriyum kapalı bir triküspit kapağa karşı kasıldığında kan geriye doğru juguler vene vurur ve devasa ani dalgalar oluşturur.

c Dalgası (Carotid / Closing)

• Mekanizma: Ventrikül kasılmasının başında (izovolümetrik faz), triküspit kapağın kapanıp sağ atriyum boşluğuna doğru yukarı yönlü bombeleşmesiyle oluşur.

v Dalgası (Venous Filling)

• Mekanizma: Ventrikül sistolü devam ederken ve triküspit kapak henüz kapalıyken, sistemik venlerden gelen kanın *********sağ atriyumu pasif olarak doldurmasıyla oluşur.
• Klinik İpucu: Triküspit Yetmezliğinde (TY) ventrikül kasılırken kan sağ atriyuma kaçtığı için “Dev v dalgası” oluşur ve x dalgası silinir.

2. Negatif Dalgalar / İnişler (Aşağı Yönlü Sapmalar)

x Dalgası / İnişi (Atrial Relaxation)

• Mekanizma: Ventrikül sistolü başlarken sağ atriyumun gevşemesi ve ventrikül kasılmasıyla triküspit kapağın aşağıya (ventriküle doğru) sarkması sonucu sağ atriyum içi basıncın düşmesiyle oluşur.
• Klinik İpucu: Kardiyak Tamponadda x inişi belirgin ve derin kalırken, y inişi kaybolur veya körelir.

y Dalgası / İnişi (Atrial Emptying)

• Mekanizma: Diyastolün başlamasıyla triküspit kapağın açılması ve sağ atriyumdaki kanın hızla sağ ventriküle boşalması (erken pasif doluş) sonucu oluşur.
• Klinik İpucu: Konstrüktif Perikarditte kalbin genişlemesi perikard tarafından engellendiği için ani ve çok derin bir y inişi görülür (Friedreich belirtisi / “M” veya “W” trasesi).

YDUS / TUS İçin Altın Özet Tablo