Mikroskobik Bulgular ve Klinik İpuçları
Histopatolojik Bulgu İlişkili Tümör / Yapı Klinik Önem / Akılda Kalıcı Detay
1-Psammoma Cisimleri Seröz Over Tümörleri Distrofik kalsifikasyon (lameller tarzda)
2-Walthard / Coffee Bean (Kahve Çekirdeği) Brenner Tümörleri Transizyonel (mesane benzeri) epitel
3-Schiller–Duval Cisimcikleri Endodermal Sinüs (Yolk Sac) Tümörü Glomeruloid yapı, AFP yüksekliği
4-Call–Exner Cisimleri Granüloza Hücreli Tümör Folikül benzeri boşluklar, Estrojen (+)
5-Reinke Kristalleri Sertoli–Leydig Hücreli Tümör Çubuksu inklüzyonlar, Virilizasyon (+)
Spot Sınav Detayları ve Çeldirici Tuzaklar
- Psammoma Cisimleri (Konsantrik Kalsifikasyonlar): Sadece seröz over kanserinde görülmez. Sınavda çeldirici olarak Tiroid Papiller Karsinomu, Menenjiyom ve Mesotelyoma verilir. Bunların hepsinde ortak bulgudur.
- Walthard Hücre Adacıkları: Brenner tümörünün köken aldığı düşünülen, benign transizyonel epitel adacıklarıdır. Çekirdekteki uzunlamasına yarık nedeniyle “Kahve Çekirdeği” (Coffee Bean) görünümü verir. Sınavda kahve çekirdeği çekirdek yapısı sorulduğunda akla Brenner tümörü dışında Granüloza hücreli tümör de gelmelidir (ikisinde de görülebilir ancak Brenner ile özdeşleşmiştir).
- Schiller–Duval Cisimciği: Ortasında bir kan damarı ve etrafını saran tümör hücreleri ile ilkel bir glomerülü taklit eder. Malign bir germ hücreli tümör olan Endodermal Sinüs Tümörünün (Yolk Sac) patognomonik bulgusudur. Klinik vakada her zaman Alfa-Fetoprotein (AFP) yüksekliği ile birlikte verilir.
- Call–Exner Cisimleri: Tümör hücrelerinin pembe (asidofilik) bir materyal etrafında rozet tarzında dizilmesiyle oluşur. Granüloza hücreli tümörler östrojen salgıladığı için klinik vakada genellikle endometrial hiperplazi, anormal vajinal kanama veya çocukta psödopuberte prekoks ile kombine edilir. Inhibin en önemli tümör belirtecidir.
- Reinke Kristalleri: Sitoplazmada yer alan, dikdörtgen/prizmatik şekilli asidofilik kristallerdir. Sertoli-Leydig tümörleri (Androblastom) androjen salgıladığı için klinik vakada kıllanma (hirsutizm), seste kalınlaşma ve klitoromegali (virilizasyon) şikayetleriyle başvuran genç kadın hastalar şeklinde sorulur.
Soru: 24 yaşında nullipar kadın hasta, son 6 aydır giderek artan ses kalınlaşması, çene ve göğüs çevresinde erkek tipi kıllanma (hirsutizm) ve adet görememe (amenore) şikayetleriyle kadın hastalıkları ve doğum polikliniğine başvuruyor. Yapılan fizik muayenesinde klitoromegali saptanıyor. Pelvik ultrasonografide sağ overde 6 cm boyutunda, solid komponentleri olan kitle tespit ediliyor. Laboratuvar incelemelerinde serum total testosteron ve dehidroepiandrostendion sülfat (DHEA-S) düzeyleri belirgin olarak yüksek bulunuyor. Hastaya sağ adneksektomi uygulanıyor.
Yapılan histopatolojik incelemede tümör hücrelerinin sitoplazmasında dikdörtgen/prizmatik şekilli, asidofilik “Reinke kristalleri” izlendiğine göre, bu hasta için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Tümör kökenini yüzey epitelinden alır ve sıklıkla bilateral (çift taraflı) tutulum gösterir.
B) Bu tümörün serum takibinde en güvenilir tümör belirteci Alfa-Fetoprotein (AFP) düzeyidir.
C) Histopatolojik incelemede ayrıca ilkel glomerül yapılarını taklit eden Schiller-Duval cisimcikleri de beklenir.
D) Bu kitle benign transizyonel epitel adacıklarından köken alan Brenner tümörüdür.
E) Seks-kord stromal tümör grubunda yer alır ve cerrahi sonrası klinik tablodaki virilizasyon bulgularının gerilemesi beklenir.
Doğru Cevap ve Açıklamalı Çözüm
Doğru Cevap: E
- Açıklama (Neden E?): Vakada bahsedilen klinik (virilizasyon, ses kalınlaşması, hirsutizm, testosteron yüksekliği) ve histopatolojik bulgular (Reinke kristalleri), net bir şekilde Sertoli-Leydig Hücreli Tümör (Androblastom) tablosudur. Sertoli-Leydig tümörleri, overin Seks-Kord Stromal Tümörleri grubunda yer alır. Bu tümörler androjen salgıladığı için cerrahi olarak çıkarıldıktan sonra hastanın hormon seviyeleri normale döner ve virilizasyon bulgularının (ses kalınlaşması kalıcı kalabilse de kıllanma ve amenore gibi durumların) gerilemesi beklenir.
- Diğer Şıkların Analizi (Neden Yanlış?):
- A Şıkkı Yanlıştır: Sertoli-Leydig tümörü yüzey epitelinden değil, seks-kord stromal hücrelerden köken alır ve seröz tümörlerin aksine genellikle tek taraflıdır (unilateral).
- B Şıkkı Yanlıştır: Bu tümörün takibinde testosteron veya spesifik olarak Inhibin düzeyleri kullanılabilir. AFP, germ hücreli bir tümör olan Endodermal Sinüs (Yolk Sac) tümörünün belirtecidir.
- C Şıkkı Yanlıştır: Schiller-Duval cisimcikleri, yine Endodermal Sinüs (Yolk Sac) tümörünün patognomonik bulgusudur; Sertoli-Leydig tümöründe Reinke kristalleri görülür.
- D Şıkkı Yanlıştır: Brenner tümörü transizyonel epitel ve “kahve çekirdeği” (coffee bean) / Walthard adacıkları ile karakterizedir; androjen salgılayıp bu derece virilizasyon yapması beklenmez.