TCA intoksikasyonunda nöbet gelişirse ilk tercih tedavi hangisidir?
A) Fenitoin
B) Benzodiazepin
C) Fizostigmin
D) Haloperidol
E) Flumazenil
Doğru cevap B) Benzodiazepin seçeneğidir.
Trisiklik antidepresan (TCA) zehirlenmesine bağlı gelişen nöbetlerde (konvülsiyon) ilk basamak tedavi, standart status epileptikus protokolünde olduğu gibi benzodiazepinlerdir (Diazepam, Lorazepam veya Midazolam).
Klinik Önem ve İlaçların Mekanizmaları
- İlk Tercih (Benzodiazepinler): GABA reseptör aktivitesini artırarak beyindeki aşırı elektriksel aktiviteyi ve nöbeti güvenle sonlandırırlar. TCA zehirlenmesinde nöbet tedavisinin temel taşıdırlar.
- Fenitoin (A) Neden Yanlıştır / Kontrendikedir? Fenitoin, tıpkı TCA’lar gibi sodyum kanal blokajı yapan bir ilaçtır. TCA zehirlenmesinde fenitoin verilmesi, kalpteki sodyum kanallarının daha fazla kilitlenmesine yol açarak ölümcül aritmileri ve QRS genişlemesini şiddetlendirir. Bu nedenle TCA nöbetlerinde fenitoin kullanımı kesinlikle kontrendikedir.
- Fizostigmin (C) Neden Yanlıştır? TCA’ların antikolinerjik etkilerini geri çevirmek için teorik olarak düşünülebilir ancak TCA zehirlenmesinde fizostigmin kullanımı; asistoli, nöbetlerin tetiklenmesi ve ölümcül bradiaritmilere yol açabileceği için kesinlikle önerilmez.
- Haloperidol (D) Neden Yanlıştır? Antipsikotik bir ajan olan haloperidol, nöbet eşiğini düşürür ve QT mesafesini uzatır. TCA toksisitesindeki nöbet ve aritmi riskini daha da artıracağı için kontrendikedir.
- Flumazenil (E) Neden Yanlıştır? Flumazenil bir benzodiazepin antagonistidir. TCA ile birlikte benzodiazepin de almış (mikst aşırı doz) kronik kullanıcılarda flumazenil verilmesi, şiddetli ve geri döndürülemez nöbetleri doğrudan tetikler.