NMDA Reseptör Blokerleri: Klinik ve Deneysel Perspektif

NMDA reseptörü, glutamat aracılı eksitatör iletimin merkezinde yer alır ve eksitotoksisite üzerinden birçok nörolojik ve psikiyatrik sürece katkı sağlar.

1-Ketamin ve Esketamin; Dissosiyatif anestezi ve analjezi sağlar; tedaviye dirençli depresyonda hızlı etki gösterir. Emergence reaksiyonu: Ketamin anestezisinden uyanırken görülebilen halüsinasyon, ajitasyon ve konfüzyon tablosudur.

2-Memantin; Orta-ağır Alzheimer’da unkompetitif NMDA antagonisti.

3-Amantadin; Parkinson ve L-DOPA ilişkili diskinezilerde yararlı olabilir.

4-Dekstrometorfan; Antitüssif; yüksek dozda dissosiyatif etki.

5-Deneysel ve güçlü antagonistler: Xenon, Nitrik oksit, Dizlosilpin ve PCP (Fensiklidin “psikomimetik)

6-Fizyolojik blok: Magnezyum (Mg²⁺) → voltaj bağımlı kanal “bekçisi”.

7-Dolaylı etki: Riluzol, glutamat salınımını azaltarak eksitotoksisiteyi düşürür (ALS) ve Felbamat “antiepileptik”