2026 Güncel TUS Denemesi
Dahili Küçük Stajlar 11 Soru + Cerrahi Küçük Stajlar 11 Soru
Sorular; klinik akıl yürütme, acil yaklaşım, ayırıcı tanı, görüntüleme, ilaç seçimi ve güncel kılavuz değişikliklerini birlikte ölçecek biçimde hazırlanmıştır. Güncel bölümlerde GOLD 2026, GINA 2026, ESC, EULAR, IDSA, EAU, AAO ve ilgili uzmanlık kılavuzları esas alınmıştır.
I. DAHİLİ KÜÇÜK STAJLAR — 11 SORU
Soru 1 — Göğüs Hastalıkları: KOAH
Altmış sekiz yaşındaki erkek hasta son bir yılda üç kez orta şiddette, bir kez hastaneye yatış gerektiren KOAH alevlenmesi geçirmiştir. Postbronkodilatör FEV₁/FVC 0,54’tür. LABA–LAMA tedavisine rağmen alevlenmeleri sürmektedir. Kan eozinofil sayısı 420 hücre/µL’dir. Astım öyküsü yoktur.
GOLD 2026 yaklaşımına göre en uygun tedavi değişikliği aşağıdakilerden hangisidir?
A) LABA–LAMA kesilerek yalnız kısa etkili β₂-agonist verilmesi
B) LABA–LAMA tedavisine inhale kortikosteroid eklenmesi
C) İnhale kortikosteroid yerine oral prednizolonun sürekli kullanılması
D) Yalnız roflumilast başlanması
E) İnhaler tedavi kesilerek uzun süreli antibiyotik verilmesi
Doğru cevap: B
Açıklama
LABA–LAMA tedavisine rağmen alevlenmeleri süren KOAH hastasında kan eozinofil sayısı, inhale kortikosteroidden beklenen yararı öngörmede kullanılır. Eozinofil sayısı ≥300 hücre/µL olduğunda üçlü tedaviye geçişten beklenen alevlenme azaltıcı etki daha belirgindir.
Bu hastada:
- Sık ve ağır alevlenme vardır.
- İkili uzun etkili bronkodilatör kullanmaktadır.
- Eozinofil 420/µL’dir.
Bu nedenle LABA–LAMA–İKS üçlü tedavisi uygundur.
İnhale kortikosteroid tek başına KOAH temel tedavisi değildir. Sürekli sistemik kortikosteroid kullanımı yarardan çok miyopati, osteoporoz, enfeksiyon ve metabolik komplikasyon oluşturur. GOLD 2026, farmakolojik tedavinin semptom ve alevlenme paternine göre yeniden değerlendirilmesini sürdürmektedir. (Altın Standart KOPD)
Soru 2 — Göğüs Hastalıkları: Ağır astım
Kırk iki yaşındaki kadın hasta yüksek doz inhale kortikosteroid–formoterol ve uzun etkili muskarinik antagonist kullanmasına rağmen yılda dört kez sistemik kortikosteroid gerektiren astım atağı geçirmektedir. Eozinofil sayısı 70/µL, total IgE normal, FeNO düşük bulunmuştur. Alerjik duyarlanma gösterilememiştir.
Hastaya epitelyal kökenli, tip 2 inflamasyonun daha üst basamağını hedefleyen bir biyolojik ilaç başlanması planlanıyor.
Aşağıdakilerden hangisi en uygundur?
A) Mepolizumab
B) Benralizumab
C) Omalizumab
D) Tezepelumab
E) Reslizumab
Doğru cevap: D
Açıklama
Tezepelumab, timik stromal lenfopoietini—TSLP’yi hedefler. TSLP, hava yolu epitelinden salınan ve tip 2 inflamasyonun birçok aşağı akım yolunu aktive eden bir “alarmin”dir.
Mepolizumab ve reslizumab IL-5’i, benralizumab IL-5 reseptörünü hedefler; yüksek eozinofilli fenotipte daha uygundur. Omalizumab için alerjik duyarlanma ve uygun IgE düzeyi gerekir.
Tezepelumabın önemli özelliği, biyobelirteçleri düşük bazı ağır astım hastalarında da etkili olabilmesidir. Ancak biyolojik tedavi öncesinde tanı, inhaler teknik, uyum, maruziyetler ve komorbiditeler yeniden değerlendirilmelidir. GINA’nın güncel stratejisi, ağır astımda fenotipe dayalı biyolojik seçim ve tedavi yanıtının düzenli değerlendirilmesini vurgular. (Global Initiative for Asthma – GINA)
Soru 3 — Enfeksiyon Hastalıkları: Dirençli gram-negatif enfeksiyon
Yoğun bakım hastasının kan kültüründe NDM ve ESBL birlikte üreten Klebsiella pneumoniae saptanmıştır. İzolat meropenem-vaborbaktam ve imipenem-relebaktama dirençlidir.
En uygun hedefe yönelik tedavi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Seftazidim-avibaktam tek başına
B) Aztreonam tek başına
C) Seftazidim-avibaktam ile aztreonam kombinasyonu
D) Piperasilin-tazobaktam
E) Ertapenem ile kolistin kombinasyonu
Doğru cevap: C
Açıklama
NDM, sınıf B metallo-β-laktamazdır:
- Karbapenemleri hidroliz eder.
- Avibaktam, vaborbaktam ve relebaktam tarafından doğrudan inhibe edilmez.
- Monobaktam olan aztreonamı parçalayamaz.
Ancak NDM üreten bakteriler sıklıkla aztreonamı hidroliz eden ESBL veya AmpC de taşır. Avibaktam bu eşlik eden serin β-laktamazları inhibe ederek aztreonamı korur.
Bu nedenle NDM üreten Enterobacterales enfeksiyonlarında:
Aztreonam + avibaktam etkisi
seftazidim-avibaktam ile aztreonamın eş zamanlı verilmesiyle sağlanabilir. Güncel IDSA direnç rehberi ESBL, AmpC, CRE, dirençli Pseudomonas, CRAB ve S. maltophilia için mekanizmaya dayalı tedaviyi vurgular. (IDSA)
Soru 4 — Enfeksiyon Hastalıkları: Komplike üriner enfeksiyon
Yetmiş yaşındaki erkek hastada ateş, hipotansiyon ve kostovertebral açı hassasiyeti vardır. Bilgisayarlı tomografide hidronefroz ve proksimal üreterde taş saptanmıştır. Kan ve idrar kültürleri alındıktan sonra geniş spektrumlu antibiyotik başlanmıştır.
En uygun sonraki yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kültür sonucuna kadar yalnız antibiyotikle izlemek
B) Acil üriner sistem dekompresyonu sağlamak
C) Ateş düştükten sonra elektif sistoskopi planlamak
D) Yalnız alfa bloker başlamak
E) Taşın spontan düşmesini en az 72 saat beklemek
Doğru cevap: B
Açıklama
Enfekte ve obstrükte üriner sistem ürolojik acildir. Antibiyotik dokudaki enfeksiyonu kontrol etmeye yardımcı olsa da obstrüksiyon devam ettiği sürece kaynak kontrolü sağlanamaz.
Acil dekompresyon seçenekleri:
- Üreteral stent,
- Perkütan nefrostomi.
Kesin taş tedavisi sepsis kontrol altına alındıktan sonra yapılır. Obstrüktif piyelonefritte yalnız antibiyotikle beklemek septik şok ve ölüm riskini artırır. IDSA’nın 2025 komplike üriner enfeksiyon kılavuzu klinik şiddet, kaynak kontrolü ve uygun antibiyotik geçişini birlikte ele almaktadır. (IDSA)
Soru 5 — Nöroloji: Serebral venöz sinüs trombozu
Doğumdan iki hafta sonra şiddetli baş ağrısı ve fokal nöbetle başvuran kadının MR venografisinde superior sagittal sinüs trombozu saptanıyor. Görüntülemede küçük hemorajik venöz infarkt alanı vardır.
En uygun tedavi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Hemoraji nedeniyle antikoagülasyondan kaçınmak
B) Terapötik doz düşük molekül ağırlıklı heparin başlamak
C) Yalnız asetilsalisilik asit vermek
D) Profilaktik doz heparin vermek
E) İlk seçenek olarak dekompresif kraniektomi yapmak
Doğru cevap: B
Açıklama
Serebral venöz trombozda hemorajik venöz infarkt bulunması, terapötik antikoagülasyon için genellikle kontrendikasyon değildir. Hemoraji, venöz basınç artışı ve konjesyona bağlıdır; trombüsün ilerlemesini durdurmak gerekir.
Akut dönemde:
- Düşük molekül ağırlıklı heparin veya
- İntravenöz standart heparin
kullanılabilir.
Gebelik ve lohusalıkta LMWH uygun bir seçenektir. Klinik kötüleşme, herniasyon veya malign ödem gelişirse dekompresif cerrahi gündeme gelebilir; fakat rutin ilk tedavi değildir.
Soru 6 — Nöroloji: Miyastenik kriz
Jeneralize miyastenia gravisli hasta pnömoni sonrası giderek artan disfaji ve solunum güçlüğüyle başvuruyor. Zorlu vital kapasite 14 mL/kg, negatif inspiratuvar kuvvet −18 cmH₂O’dur. Arter kan gazında PaCO₂ henüz normaldir.
En uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
A) PaCO₂ yükselinceye kadar beklemek
B) Elektif entübasyon ve plazma değişimi veya intravenöz immünglobulin
C) Yüksek doz benzodiazepin başlamak
D) Yalnız piridostigmin dozunu artırmak
E) Noninvaziv ventilasyonu her durumda sürdürmek
Doğru cevap: B
Açıklama
Miyastenik krizde solunum kası yetersizliği gelişebilir. PaCO₂’nin yükselmesi geç bulgudur; solunum arrestine kadar normal kalabilir.
Yaklaşan solunum yetmezliği lehine:
- Vital kapasitenin yaklaşık 15–20 mL/kg’ın altına inmesi,
- Negatif inspiratuvar kuvvetin mutlak değerinin azalması,
- Bulber disfonksiyon,
- Sekresyon temizleyememe
bulunur.
Bu hastada gecikmeden hava yolu güvenliği sağlanmalı ve hızlı etkili immünomodülasyon için IVIG veya plazma değişimi uygulanmalıdır. Piridostigmin sekresyonları artırabileceğinden entübe ağır kriz hastasında geçici olarak azaltılabilir veya kesilebilir.
Soru 7 — Romatoloji: Dev hücreli arterit
Yetmiş dört yaşındaki kadın hasta yeni başlayan temporal baş ağrısı, çene kladikasyonu ve sağ gözde geçici görme kaybıyla başvuruyor. ESR ve CRP yüksektir. Temporal arter biyopsisi iki gün sonra yapılabilecektir.
En uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
A) Biyopsi sonucuna kadar tedaviyi bekletmek
B) Yalnız asetilsalisilik asit başlamak
C) Görme tehdidi nedeniyle hemen yüksek doz glukokortikoid başlamak
D) İlk olarak metotreksat monoterapisi başlamak
E) Normal göz muayenesi varsa tedavi vermemek
Doğru cevap: C
Açıklama
Dev hücreli arteritte çene kladikasyonu ve geçici görme kaybı, kalıcı iskemik optik nöropati riskini gösterir. Tedavi temporal arter biyopsisini beklememelidir.
Görme tehdidi olan hastada genellikle:
- İntravenöz yüksek doz metilprednizolon,
- Ardından oral glukokortikoid
düşünülür.
Temporal arter biyopsisi tedavi başladıktan sonraki günlerde hâlâ tanısal olabilir. Ultrason ve diğer damar görüntüleme yöntemleri de uygun uzmanlık bulunan merkezlerde kullanılabilir. EULAR, büyük damar vaskülitlerinde görüntülemenin tanısal rolünü güncel önerilerinde vurgulamaktadır. (EULAR)
Soru 8 — Romatoloji: Antifosfolipid sendromu
Üç kez erken gebelik kaybı ve geçirilmiş derin ven trombozu bulunan kadında lupus antikoagülanı ile yüksek titre antikardiyolipin ve anti-β₂-glikoprotein-I antikorları kalıcı olarak pozitiftir. Warfarin tedavisi altında INR 2,5’tir.
Aşağıdaki tedavilerden hangisi uzun dönem tromboz profilaksisi için en uygundur?
A) Rivaroksaban
B) Apiksaban
C) Warfarin tedavisinin sürdürülmesi
D) Yalnız düşük doz aspirin
E) Antikoagülasyonun kesilmesi
Doğru cevap: C
Açıklama
Üçlü antikor pozitifliği, antifosfolipid sendromunda yüksek riskli profildir. Trombotik APS’de özellikle üçlü pozitif veya arteriyel trombozlu hastalarda direkt oral antikoagülanların etkinliği warfarine göre yetersiz olabilir.
Venöz trombozlu hastada genellikle hedef INR 2–3 olacak şekilde vitamin K antagonisti sürdürülür. Tek başına aspirin, daha önce tromboz geçirmiş bir hastada yeterli değildir.
Soru 9 — Dermatoloji: Büllöz pemfigoid
Yetmiş sekiz yaşındaki hastada gövde ve fleksural yüzlerde şiddetli kaşıntılı, gergin büller vardır. Mukozal tutulum minimaldir. Histolojide subepidermal ayrışma ve eozinofiller; direkt immünfloresanda bazal membran boyunca lineer IgG ve C3 birikimi görülüyor.
Hedef antijenlerden biri aşağıdakilerden hangisidir?
A) Desmoglein 1
B) Desmoglein 3
C) BP180
D) Tip VII kollajen
E) Transglutaminaz 3
Doğru cevap: C
Açıklama
Büllöz pemfigoidde otoantikorlar hemidesmozomal proteinlere karşı gelişir:
- BP180—Tip XVII kollajen
- BP230.
Klinik olarak gergin büller görülür çünkü ayrışma subepidermaldir.
Ayırıcı hedefler:
- Pemfigus foliaseus → Desmoglein 1
- Pemfigus vulgaris → Desmoglein 3 ± 1
- Epidermolizis bülloza acquisita → Tip VII kollajen
- Dermatitis herpetiformis → Epidermal transglutaminaz.
Güncel dermatoloji kılavuzları topikal ve sistemik tedavilerin yanı sıra biyolojik ve hedefe yönelik tedavi seçeneklerini giderek daha fazla içermektedir. (AAD)
Soru 10 — Psikiyatri: Katatoni
Şizofreni öyküsü olan hasta son iki gündür konuşmamakta, hareketsiz durmakta, verilen pozisyonu korumakta ve muayene girişimlerine amaçsız direnç göstermektedir. Ateş, rijidite, otonom instabilite veya kreatin kinaz yüksekliği yoktur.
Tanısal ve terapötik ilk yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
A) Haloperidol yüklemesi
B) Lorazepam testi
C) Lityum başlanması
D) Fluoksetin başlanması
E) Yalnız fiziksel kısıtlama
Doğru cevap: B
Açıklama
Hastada:
- Mutizm,
- Stupor,
- Katalepsi veya balmumu esnekliği,
- Negativizm
gibi katatoni bulguları vardır.
İlk yaklaşım lorazepam testidir. Belirgin ve hızlı düzelme tanıyı destekler. Benzodiazepine yanıtsız, ağır veya yaşamı tehdit eden katatonide elektrokonvülsif tedavi oldukça etkilidir.
Antipsikotiklerin özellikle katatoni kontrol edilmeden yüksek doz verilmesi malign katatoni veya nöroleptik malign sendrom benzeri kötüleşmeye yol açabilir.
Soru 11 — Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon: Kauda equina sendromu
Kırk dokuz yaşındaki hastada ani şiddetli bel ağrısı sonrası bilateral siyatalji, eyer tarzı duyu kaybı, idrar retansiyonu ve anal tonus azalması gelişiyor.
En uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
A) Dört hafta konservatif tedavi ve fizik tedavi
B) Elektromiyografi sonucunu beklemek
C) Acil lumbosakral MR ve cerrahi değerlendirme
D) Epidural steroid enjeksiyonu
E) Yalnız oral kortikosteroid
Doğru cevap: C
Açıklama
Kauda equina sendromunun kırmızı bayrakları:
- İdrar retansiyonu veya taşma inkontinansı,
- Eyer anestezisi,
- Bilateral radiküler bulgular,
- Anal tonus kaybı,
- Cinsel işlev bozukluğu.
Bu bulgular acil MR ve cerrahi dekompresyon değerlendirmesi gerektirir. Elektromiyografi akut acil kararı geciktirmemelidir. Gecikme kalıcı mesane, bağırsak ve motor işlev kaybına neden olabilir.
II. CERRAHİ KÜÇÜK STAJLAR — 11 SORU
Soru 12 — Ortopedi: Kompartman sendromu
Tibia kırığı nedeniyle alçıya alınan hastada giderek artan ağrı, pasif parmak ekstansiyonuyla şiddetli ağrı ve gergin şişlik gelişiyor. Nabızlar alınmaktadır. Diyastolik kan basıncı 70 mmHg, kompartman basıncı 45 mmHg ölçülüyor.
En uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
A) Nabızlar alındığı için gözlem
B) Alçıyı sıkılaştırmak
C) Acil fasyotomi
D) Yalnız analjezik vermek
E) Ertesi gün basıncı tekrar ölçmek
Doğru cevap: C
Açıklama
Akut kompartman sendromunda en erken ve duyarlı bulgular:
- Beklenenden fazla ağrı,
- Pasif germe ile ağrı,
- Gergin kompartman.
Nabız kaybı geç bulgudur; nabızların bulunması tanıyı dışlamaz.
Perfüzyon basıncı farkı:
ΔP = Diyastolik basınç − Kompartman basıncı
70 − 45 = 25 mmHg
ΔP’nin 30 mmHg’nin altında olması, klinik bulgularla birlikte acil fasyotomi endikasyonunu destekler.
Soru 13 — Ortopedi: Çocuk kalça patolojisi
On üç yaşında obez erkek çocukta birkaç haftadır kalça ve diz ağrısı, dış rotasyonla yürüyüş ve kalça iç rotasyonunda belirgin kısıtlılık vardır. Direkt grafide femur başının epifiz plağı üzerinden posteroinferiora kaydığı görülüyor.
En uygun ilk yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
A) Hastanın yürümeye devam etmesini sağlamak
B) Kapalı kuvvetli redüksiyon
C) Yük vermeyi durdurup acil in-situ vida tespiti planlamak
D) Yalnız fizik tedavi
E) Total kalça protezi
Doğru cevap: C
Açıklama
Tanı slipped capital femoral epiphysis—SCFE’dir.
Şüphelenildiği anda:
- Hasta etkilenen ekstremiteye yük vermemelidir.
- Acil ortopedik değerlendirme yapılmalıdır.
- Standart tedavi çoğunlukla in-situ tek vida tespitidir.
Kuvvetli kapalı redüksiyon, femur başı kanlanmasını bozarak avasküler nekroz riskini artırabilir. Diz ağrısıyla başvurabilmesi önemli TUS tuzağıdır.
Soru 14 — Üroloji: Testis torsiyonu
On altı yaşındaki erkek hasta iki saat önce başlayan ani sol skrotal ağrı ve kusmayla başvuruyor. Sol testis yukarıda ve horizontal duruşlu, kremaster refleksi alınamıyor.
En uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
A) Önce skrotal MR
B) Antibiyotik başlayıp 24 saat gözlem
C) Görüntülemeyle gecikmeden acil cerrahi eksplorasyon
D) Yalnız manuel detorsiyon ve taburculuk
E) Elektif orşiopeksi için bir hafta sonra kontrol
Doğru cevap: C
Açıklama
Klinik testis torsiyonu olasılığı yüksekse görüntüleme cerrahiyi geciktirmemelidir. Tedavi:
- Acil skrotal eksplorasyon,
- Detorsiyon,
- Testis canlılığının değerlendirilmesi,
- Etkilenen ve karşı testisin orşiopeksisidir.
Manuel detorsiyon cerrahiye kadar geçici bir girişim olabilir; başarılı görünse bile cerrahi tespit gereklidir. Testis kurtarılma olasılığı ilk altı saat içinde en yüksektir. EAU, genç erkeklerde akut skrotumun en önemli ayırıcı tanısının spermatik kord torsiyonu olduğunu vurgular. (Uroweb)
Soru 15 — Üroloji: Fournier gangreni
Kontrolsüz diyabetli erkek hastada perinede ağrı, ödem, ciltte nekroz ve krepitasyon vardır. Hipotansif ve laktatı yüksektir.
En uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kültür sonucuna kadar cerrahiyi ertelemek
B) Yalnız geniş spektrumlu antibiyotik
C) Resüsitasyon, geniş spektrumlu antibiyotik ve acil radikal debridman
D) Lokal antiseptik pansuman
E) Hiperbarik oksijeni tek tedavi olarak uygulamak
Doğru cevap: C
Açıklama
Fournier gangreni perineal nekrotizan yumuşak doku enfeksiyonudur. Tedavinin üç temel bileşeni:
- Hızlı hemodinamik resüsitasyon,
- Gram pozitif, gram negatif ve anaeropları kapsayan antibiyotik,
- Acil ve geniş cerrahi debridman.
Tek debridman yeterli olmayabilir; seri eksplorasyonlar gerekebilir. Hiperbarik oksijen yardımcı olabilir ancak cerrahiyi geciktirmemelidir.
Soru 16 — Kulak Burun Boğaz: Ani sensörinöral işitme kaybı
Elli yaşındaki hasta sabah uyandığında sağ kulağında işitme kaybı ve tinnitus fark ediyor. Otoskopi normal, Weber testi sola lateralize, Rinne iki kulakta pozitiftir. Odyometride üç komşu frekansta 35 dB sensörinöral kayıp saptanıyor.
En uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
A) Seröz otitis media kabul edip antibiyotik vermek
B) Tedaviyi üç ay ertelemek
C) Ani sensörinöral işitme kaybı kabul ederek erken kortikosteroid tedavisini değerlendirmek
D) Yalnız işitme cihazı vermek
E) İlk inceleme olarak rutin kraniyal BT istemek
Doğru cevap: C
Açıklama
Ani sensörinöral işitme kaybı klasik olarak:
- 72 saat içinde gelişen,
- Üç ardışık frekansta en az 30 dB kayıp
olarak tanımlanır.
Erken dönemde sistemik veya uygun hastalarda intratimpanik kortikosteroid değerlendirilebilir. Retrokochlear patoloji için MR veya ABR kullanılabilir. Rutin baş BT’si ilk değerlendirmede yararlı değildir. AAO-HNS, ani işitme kaybının acil tıbbi değerlendirme gerektirdiğini ve rutin baş BT’sinin başlangıç yaklaşımında kullanılmamasını vurgular. (KBB Akademisi)
Soru 17 — Kulak Burun Boğaz: Erişkinde boyun kitlesi
Altmış yaşındaki sigara içen erkekte üç haftadır devam eden, sert ve ağrısız lateral boyun kitlesi vardır. Antibiyotik kullanımına rağmen küçülmemiştir. Ağız ve orofarenks muayenesi normaldir.
En uygun tanısal yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
A) Tekrar antibiyotik vermek
B) Açık eksizyonel biyopsiyi ilk işlem olarak yapmak
C) Kontrastlı boyun görüntülemesi ve ince iğne aspirasyon biyopsisi
D) Altı ay klinik izlem
E) Kitleyi konjenital brankiyal kist kabul etmek
Doğru cevap: C
Açıklama
Erişkinde iki haftadan uzun süren, sert, fikse veya açıklanamayan boyun kitlesi aksi kanıtlanana kadar malign kabul edilmelidir.
Önerilen yaklaşım:
- Baş-boyun mukozasının ayrıntılı değerlendirilmesi,
- Kontrastlı BT veya MR,
- İnce iğne aspirasyon biyopsisi.
Açık biyopsi ilk işlem olmamalıdır; tümör ekimine ve daha sonraki boyun diseksiyonunun zorlaşmasına yol açabilir. Özellikle HPV ilişkili orofarenks karsinomları kistik boyun metastazıyla ortaya çıkabilir. (KBB Akademisi)
Soru 18 — Göz Hastalıkları: Santral retinal arter tıkanıklığı
Yetmiş iki yaşındaki hasta 45 dakika önce gelişen ağrısız, ani monoküler görme kaybıyla başvuruyor. Fundusta retinal solukluk ve kiraz kırmızısı makula görülüyor.
En uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
A) Bir hafta sonra retina kontrolü
B) Yalnız göz masajı yapıp taburcu etmek
C) Akut iskemik inme eşdeğeri kabul edip acil inme merkezine yönlendirmek
D) Topikal antibiyotik başlamak
E) Elektif katarakt cerrahisi planlamak
Doğru cevap: C
Açıklama
Semptomatik retinal arter tıkanıklığı oftalmik acil olmanın yanında akut iskemik inme eşdeğeridir. Hasta acilen:
- İnme merkezine,
- Serebrovasküler değerlendirmeye,
- Karotis ve kardiyak emboli kaynağı araştırmasına
yönlendirilmelidir.
Uygun zaman penceresinde sistemik tromboliz değerlendirmesi merkezin protokolüne göre yapılabilir. Göz masajı veya ön kamara parasentezi gibi geleneksel işlemlerin etkinliği kanıtlanmamıştır ve inme değerlendirmesini geciktirmemelidir. AAO kaynakları semptomatik retinal arter tıkanıklığında acil inme merkezi transferini vurgular. (EyeWiki)
Soru 19 — Göz Hastalıkları: Akut açı kapanması
Altmış beş yaşındaki hipermetrop kadın karanlık sinema salonundan çıktıktan sonra başlayan şiddetli göz ağrısı, baş ağrısı, bulantı ve bulanık görmeyle başvuruyor. Göz hiperemik, kornea ödemli, pupilla orta dilate ve fiksedir. Göz içi basıncı 54 mmHg’dir.
En uygun başlangıç yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?
A) İlk işlem olarak pilokarpin damlatmak ve başka tedavi vermemek
B) Göz içi basıncını sistemik ve topikal ajanlarla hızla düşürmek, ardından lazer periferik iridotomi
C) Yalnız topikal steroid
D) Elektif trabekülektomi için bir ay beklemek
E) Pupillayı atropinle genişletmek
Doğru cevap: B
Açıklama
Akut açı kapanması krizinde önce göz içi basıncı düşürülür:
- Topikal β-bloker,
- α₂-agonist,
- Karbonik anhidraz inhibitörü,
- Gerektiğinde hiperozmotik ajan.
Pilokarpin çok yüksek göz içi basıncında iskemik iris sfinkteri nedeniyle başlangıçta etkisiz olabilir; basınç bir miktar düştükten sonra uygulanır. Kornea açıldıktan ve akut kriz kontrol edildikten sonra kesin tedavi genellikle lazer periferik iridotomidir; karşı göze de profilaktik iridotomi gerekebilir. AAO, akut krizde önce medikal olarak basıncın düşürülmesini önerir. (AAO)
Soru 20 — Anesteziyoloji: Malign hipertermi
Genel anestezi sırasında sevofluran ve süksinilkolin verilen genç hastada hızla yükselen end-tidal CO₂, taşikardi, masseter spazmı, metabolik asidoz ve hipertermi gelişiyor.
Özgül tedavi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Bromokriptin
B) Dantrolen
C) Siproheptadin
D) Pralidoksim
E) Flumazenil
Doğru cevap: B
Açıklama
Malign hipertermi çoğunlukla iskelet kası riyanodin reseptörü—RYR1 ile ilişkili aşırı kalsiyum salınımıdır.
Tetikleyiciler:
- Uçucu inhalasyon anestezikleri,
- Süksinilkolin.
Erken bulgular:
- Hızla yükselen end-tidal CO₂,
- Taşikardi,
- Kas rijiditesi,
- Asidoz.
Hipertermi geç bulgu olabilir.
Tedavi:
- Tetikleyicileri kesmek,
- %100 oksijen,
- Dantrolen,
- Aktif soğutma,
- Hiperkalemi ve asidoz tedavisi,
- Yoğun bakım izlemi.
Dantrolen riyanodin reseptöründen kalsiyum salınımını azaltır.
Soru 21 — Anesteziyoloji: Lokal anestezik sistemik toksisitesi
İnterskalen blok sırasında yanlışlıkla intravasküler bupivakain verilen hastada ağız çevresinde uyuşma, tinnitus, nöbet ve ardından geniş kompleksli ventriküler aritmi gelişiyor.
Standart resüsitasyona ek olarak verilmesi gereken özgül tedavi aşağıdakilerden hangisidir?
A) İntravenöz lipid emülsiyonu
B) Metilen mavisi
C) N-asetilsistein
D) Protamin
E) İdarucizumab
Doğru cevap: A
Açıklama
Lokal anestezik sistemik toksisitesi—LAST, özellikle bupivakain gibi lipofilik ve kardiyotoksik ajanlarla görülebilir.
Erken nörolojik bulgular:
- Perioral uyuşma,
- Metalik tat,
- Tinnitus,
- Ajitasyon,
- Nöbet.
Kardiyak bulgular:
- İletim yavaşlaması,
- Geniş QRS,
- Ventriküler aritmi,
- Kardiyovasküler kollaps.
Tedavide hava yolu ve nöbet kontrolüne ek olarak %20 intravenöz lipid emülsiyonu uygulanır. Yüksek doz epinefrin ve vazopressinden kaçınılması; dirençli olgularda ekstrakorporeal destek düşünülmesi gerekebilir.
Soru 22 — Beyin ve Sinir Cerrahisi: Epidural hematom
Yirmi iki yaşındaki motosiklet kazası hastasında kısa süreli bilinç kaybından sonra geçici iyilik dönemi, ardından hızla bilinç bozulması gelişiyor. Sağ pupilla dilate, sol hemiparezi vardır. BT’de temporal bölgede bikonveks hiperdens koleksiyon görülüyor.
En olası kanama kaynağı ve yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
A) Köprü venleri; konservatif izlem
B) A. meningea media; acil cerrahi boşaltma
C) A. cerebri media; yalnız tromboliz
D) V. cerebri magna; lomber ponksiyon
E) Kortikal ven; yalnız kortikosteroid
Doğru cevap: B
Açıklama
Epidural hematom çoğunlukla temporal kemik kırığına bağlı a. meningea media yırtılmasıyla oluşur.
Klasik bulgular:
- İlk bilinç kaybı,
- Lucid interval,
- Hızlı kötüleşme,
- İpsilateral III. sinir basısına bağlı dilate pupilla,
- Kontralateral hemiparezi.
BT’de sütürlerle sınırlı, bikonveks—lentiform hiperdens koleksiyon görülür.
Nörolojik kötüleşme ve herniasyon bulgularında acil kraniyotomi ve hematom boşaltılması gerekir. Lomber ponksiyon herniasyonu kötüleştirebilir ve kontrendikedir.
CEVAP ANAHTARI
Dahili küçük stajlar
| Soru | Cevap | Alan |
|---|---|---|
| 1 | B | Göğüs hastalıkları — KOAH |
| 2 | D | Göğüs hastalıkları — Ağır astım |
| 3 | C | Enfeksiyon — NDM |
| 4 | B | Enfeksiyon — Obstrüktif piyelonefrit |
| 5 | B | Nöroloji — Serebral venöz tromboz |
| 6 | B | Nöroloji — Miyastenik kriz |
| 7 | C | Romatoloji — Dev hücreli arterit |
| 8 | C | Romatoloji — Antifosfolipid sendromu |
| 9 | C | Dermatoloji — Büllöz pemfigoid |
| 10 | B | Psikiyatri — Katatoni |
| 11 | C | FTR — Kauda equina sendromu |
Cerrahi küçük stajlar
| Soru | Cevap | Alan |
|---|---|---|
| 12 | C | Ortopedi — Kompartman sendromu |
| 13 | C | Ortopedi — SCFE |
| 14 | C | Üroloji — Testis torsiyonu |
| 15 | C | Üroloji — Fournier gangreni |
| 16 | C | KBB — Ani işitme kaybı |
| 17 | C | KBB — Erişkin boyun kitlesi |
| 18 | C | Göz — Retinal arter tıkanıklığı |
| 19 | B | Göz — Akut açı kapanması |
| 20 | B | Anestezi — Malign hipertermi |
| 21 | A | Anestezi — LAST |
| 22 | B | Nöroşirürji — Epidural hematom |
YÜKSEK VERİMLİ 2026 TEKRAR NOTLARI
| Klinik durum | Kritik yaklaşım |
|---|---|
| KOAH + sık alevlenme + eozinofil ≥300/µL | LABA–LAMA’ya İKS eklenmesi |
| Ağır astım + düşük eozinofil/IgE | TSLP hedefli tezepelumab düşünülebilir |
| NDM + ESBL | Aztreonamın avibaktamla korunması |
| Enfekte obstrükte üriner sistem | Antibiyotik + acil dekompresyon |
| Serebral venöz tromboz + hemorajik infarkt | Terapötik antikoagülasyon |
| Miyastenik kriz | Erken hava yolu güvenliği + IVIG/plazmaferez |
| Görme tehdidi olan dev hücreli arterit | Biyopsiyi beklemeden glukokortikoid |
| Üçlü pozitif trombotik APS | Warfarin tercih edilir |
| Büllöz pemfigoid | BP180 ve BP230 |
| Katatoni | Lorazepam testi; yanıtsızsa EKT |
| Kauda equina | Acil MR ve cerrahi değerlendirme |
| Kompartman sendromu | Nabız olsa da acil fasyotomi |
| SCFE | Yük vermeyi kes; in-situ tespit |
| Testis torsiyonu | Görüntülemeyle gecikmeden eksplorasyon |
| Fournier gangreni | Resüsitasyon + antibiyotik + debridman |
| Ani sensörinöral işitme kaybı | Erken steroid değerlendirmesi |
| Erişkinde kalıcı boyun kitlesi | Kontrastlı görüntüleme + İİAB |
| Retinal arter tıkanıklığı | Akut inme eşdeğeri |
| Akut açı kapanması | Önce GİB düşür; sonra iridotomi |
| Malign hipertermi | Dantrolen |
| Lokal anestezik toksisitesi | İntravenöz lipid emülsiyonu |
| Epidural hematom | A. meningea media; acil boşaltma |