Tanım
Antegrad kardiyopleji: Aort kökü → Koroner ostium → Koroner arter → Kapiller → Koroner ven
Retrograd kardiyopleji: Koroner sinüs → Koroner ven → Kapiller → Arteriyol
Uygulama Tekniği
1. Kanülasyon
- Sağ atriyum açılır.
- Koroner sinüs ostiumu bulunur.
- Retrograd kardiyopleji kanülü yerleştirilir.
- Balon şişirilerek koroner sinüs oklüde edilir.
Alternatif olarak:
- Sağ atriyum açılmadan perkütan koroner sinüs kateterleri de kullanılabilir.
2. Basınç Takibi
En önemli parametre:
Koroner sinüs basıncı
İdeal:
20–40 mmHg ********************
Basınç yükselirse
- Koroner sinüs rüptürü
- Venöz diseksiyon
- Miyokard ödemi
Basınç düşükse
- Yetersiz miyokard perfüzyonu
Endikasyonları
Retrograd kardiyopleji özellikle şu durumlarda tercih edilir:
1. Ciddi koroner arter hastalığı
Özellikle:
- Sol ana koroner darlığı
- Üç damar hastalığı
- Diffüz ateroskleroz
Antegrad kardiyopleji lezyon distalini yeterince perfüze edemeyebilir.
2. Aort yetersizliği (En önemli endikasyon)
Antegrad kardiyopleji; Aorttan sol ventriküle kaçar. Miyokard korunamaz. Retrograd yöntem bu sorunu ortadan kaldırır.
3. Aort disseksiyonu
Koroner ostiumlara antegrad vermek zor olabilir.
4. Tekrar (Redo) cerrahiler
Patent greftlerin bulunduğu hastalarda antegrad uygulama yetersiz olabilir.
5. Uzun iskemi süresi beklenen operasyonlar
- Kompleks kapak cerrahileri
- Çoklu kapak operasyonları
- Aort kökü cerrahileri
- Bentall
- David prosedürü
6. Hipertrofik miyokard
Özellikle:
- HCM
- Ağır aort stenozu
Avantajları
Distal koroner stenozlardan etkilenmez. Diffüz KAH’da daha homojen dağılım sağlar. Aort yetmezliğinde etkilidir. CABG sırasında sürekli uygulanabilir. Tekrarlayan dozlar kolaydır.
Dezavantajları
Sağ ventrikül korunması daha zayıftır.
Çünkü Sağ ventrikül venöz drenajının önemli kısmı:
Thebesian venler ile Koroner sinüse uğramadan boşalır. Koroner sinüs yaralanabilir. Koroner sinüs perforasyonu gelişebilir. Venöz hipertansiyon oluşabilir. Anatomik varyasyonlardan etkilenebilir.
Sağ Ventrikülün Korunması
Retrograd kardiyoplejinin en önemli dezavantajıdır.
Nedeni; Sağ ventrikülün önemli kısmı; Anterior kardiyak venler ile *****Direkt sağ atriyuma boşalır.
Koroner sinüs üzerinden geçmez.
Bu nedenle retrograd kardiyopleji ↓ RV’yi daha az korur.
Kontrendikasyonlar
Göreceli kontrendikasyonlar:
- Koroner sinüs rüptürü
- Koroner sinüs trombozu
- Persistan sol vena cava (koroner sinüse drene olan)
- Koroner sinüs anomalileri
- Büyük koroner AV fistüller
Kullanılan Solüsyonlar
- Kan kardiyoplejisi (en sık) ****
- Kristalloid kardiyopleji
- Del Nido
- Buckberg
- St. Thomas
- Custodiol (HTK)
Retrograd veya antegrad olarak uygulanabilirler.
Antegrad ve Retrograd Kardiyopleji Karşılaştırması
| Özellik | Antegrad | Retrograd |
|---|---|---|
| Veriliş yolu | Aort kökü / koroner ostium | Koroner sinüs |
| Akış yönü | Arter → Ven | Ven → Arter |
| Sağ ventrikül korunması | Daha iyi | Daha zayıf |
| Sol ventrikül korunması | İyi | Çok iyi |
| Aort yetersizliği | Uygun değil | Tercih edilir |
| Ciddi koroner stenoz | Distal perfüzyon azalabilir | Avantajlı |
| CABG sırasında uygulanması | Greftlere bağlı olabilir | Daha kolay |
| Koroner sinüs yaralanma riski | Yok | Var |
Komplikasyonlar
- Koroner sinüs perforasyonu
- Koroner sinüs diseksiyonu
- Venöz hematom
- Yetersiz miyokard korunması
- Sağ ventrikül iskemisi
- Miyokard ödemi
- Kardiyak ileti sistemi yaralanması (nadir)
Kardiyovasküler Cerrahi Başasistanlık ve Board Sınavı İçin Yüksek Verimli Bilgiler
| Soru | Yanıt |
|---|---|
| Retrograd kardiyoplejinin uygulama yolu | Koroner sinüs |
| En önemli endikasyon | Ağır aort yetersizliği |
| En önemli dezavantaj | Sağ ventrikülün yetersiz korunması |
| En ciddi komplikasyon | Koroner sinüs rüptürü/perforasyonu |
| İdeal koroner sinüs perfüzyon basıncı | 20–40 mmHg |
| Diffüz koroner arter hastalığında tercih | Evet |
| Sol ana koroner darlığında avantajlı | Evet |
| Antegrad ve retrograd birlikte kullanılabilir mi? | Evet. Kombine kullanım kompleks cerrahilerde en iyi miyokard korumasını sağlayabilir. |
Klinik İpucu
Modern kardiyovasküler cerrahide, özellikle uzamış aort klemp süreleri, kompleks aort kökü operasyonları, redo cerrahiler, ciddi koroner arter hastalığı ve aort yetersizliği bulunan hastalarda antegrad + retrograd kardiyoplejinin kombine kullanımı, daha homojen miyokard perfüzyonu sağlayarak perioperatif miyokard hasarını azaltmada sık tercih edilen yaklaşımlardan biridir.
