28 yaşında, G1P0, gebeliğinin 11. haftasında olan bir kadın rutin antenatal kontrol için başvuruyor. Vücut kitle indeksi (VKİ) 31 kg/m²’dir ve annesinde tip 2 diyabet öyküsü bulunmaktadır. Açlık plazma glukozu 92 mg/dL, lökosit sayısı 8.500/mm³ olarak ölçülmüştür. Hekim, son yıllarda önerilen ve ilk trimesterde gestasyonel diyabet (GDM) riskini öngörmede kullanılabilecek Lökoglisemik İndeksi (Leukoglycemic Index, LGI) hesaplamasını yapmayı planlamaktadır.
Aşağıdakilerden hangisi Birinci Trimester Lökoglisemik İndeksi ile ilgili doğru ifadedir?
A) Lökoglisemik indeks yalnızca açlık glukoz düzeyini esas alır ve inflamasyon belirteçlerini içermez.
B) Lökoglisemik indeks, lökosit sayısı ile açlık plazma glukozunun çarpımına dayanan ve ilk trimesterde gestasyonel diyabet riskini öngörmede araştırılan yeni bir biyobelirteçtir.
C) Lökoglisemik indeks yalnızca ikinci trimesterde uygulanabilir ve OGTT’nin yerine geçmiştir.
D) Lökoglisemik indeks yalnızca pregestasyonel diyabet tanısı koymak amacıyla geliştirilmiştir.
E) Lökoglisemik indeks, HbA1c ile insülin düzeyinin oranı olarak hesaplanır.
Doğru Cevap; B
Açıklama
Lökoglisemik İndeks (Leukoglycemic Index, LGI)
Bu hastada:
LGI = 8500 × 92 /1000 = 782
Patofizyolojik temel
Gestasyonel diyabet gelişiminde iki temel mekanizma rol oynar:
- İnsülin direnci
- Düşük dereceli sistemik inflamasyon
Lökosit sayısı inflamasyonu,
açlık glukozu ise erken glukoz metabolizma bozukluğunu gösterir.
Bu nedenle iki parametrenin birlikte değerlendirilmesi GDM açısından daha güçlü öngörü sağlayabilir.
Güncel bilgiler
Çeşitli kohort çalışmalarında;
- Birinci trimesterde yüksek LGI
- İlerleyen haftalarda gelişecek GDM
- Makrozomi
- İnsülin tedavisi gereksinimi
ile ilişki gösterilmiştir.
Ancak; Henüz ACOG, ADA, FIGO veya WHO tarafından rutin tarama testi olarak önerilmemektedir.
OGTT’nin yerine geçmez.
Şık Analizi
A) Yanlış; LGI hem inflamasyonu (lökosit) hem glukozu içerir.
B) Doğru; Tanımı budur
C) Yanlış; İlk trimester biyobelirteci olarak araştırılmaktadır. OGTT’nin yerine geçmez.
D) Yanlış; Pregestasyonel diyabet tanısı için geliştirilmemiştir.
E) Yanlış; Bu HOMA-IR benzeri bir hesaplama değildir.
TUS Notu
Lökoglisemik İndeks = Lökosit × Açlık Glukozu /1000
Klinik kullanım alanı:
- İlk trimester GDM öngörüsü
- Düşük dereceli inflamasyonun göstergesi
- Araştırma amaçlı umut verici biyobelirteç
- Rutin klinik kullanımda değildir.
- OGTT’nin yerine kullanılmaz.
Sınav ipucu: TUS’ta soru gelirse, asıl vurgu büyük olasılıkla “erken dönemde GDM riskini öngörmede araştırılan kombine inflamasyon-metabolizma indeksi” olduğu ve “rutin kılavuzlara henüz girmediği” bilgisi üzerinde olacaktır.