Hemosuccus pancreaticus (HP), pankreas kanalına (Wirsung kanalı) olan kanamadır ve kanın duodenuma papilla Vater aracılığıyla boşalmasıyla karakterizedir. İlk kez 1931 yılında tanımlanmış olup, üst gastrointestinal sistem kanamalarının son derece nadir (%0.1–0.2) ancak hayatı tehdit edebilen bir nedenidir.

Hemosuccus pancreaticus = Pankreatik kanal içine arteriyel kanama → Papilla Vater’den duodenuma kanama

Diğer adı; Wirsungorrhagia

Patofizyoloji

Kronik pankreatit
        ↓
Psödokist oluşumu
        ↓
Peripankreatik arter erozyonu
        ↓
Psödoanevrizma gelişimi
        ↓
Rüptür
        ↓
Kan pankreas kanalına dolar
        ↓
Papilla Vater'den duodenuma akar
        ↓
Aralıklı üst GIS kanaması

En Sık Nedenler

Neden	Yaklaşık sıklık
Kronik pankreatit	%70–80 ******
Pankreatik psödokist	%50–60
Splenik arter psödoanevrizması	En sık damar
Pankreas tümörleri	Daha nadir
Travma	Nadir
İyatrojenik girişimler	Nadir

En Sık Kanayan Arter

Arter	Sıklık
Splenik arter	%50–60 ********
Gastroduodenal arter	%20–25
Pankreatikoduodenal arter	%10–15
Hepatik arter	Daha az
Sol gastrik arter	Çok nadir

Sınav bilgisi: En sık kanayan damar splenik arterdir.

Klinik Bulgular

Klasik Triad

Aralıklı üst gastrointestinal kanama
- Hematemez
- Melena
Epigastrik ağrı
- Kanın pankreas kanalında basınç oluşturmasına bağlı
- Kanama başladıktan sonra ağrı azalabilir
Hiperamilazemi (veya lipaz yüksekliği)

Klinik Özellikler

Aralıklı kanama
Tekrarlayan melena
Demir eksikliği anemisi
Hemodinamik instabilite (masif kanamalarda)

Tanıda Zorluk

Kanama intermitan olduğundan:

Endoskopi sırasında aktif kanama olmayabilir.
Hastaların önemli bir kısmında ilk endoskopi normaldir.

Tanı

1. Üst GIS Endoskopisi

Bulgu:**** Papilla Vater’den aktif kanama görülmesi

Tanısal olsa da her zaman yakalanamayabilir.

2. BT Anjiyografi

İlk tercih edilen görüntüleme yöntemidir.

Gösterir:

Psödoanevrizma
Psödokist
Aktif ekstravazasyon

3. Selektif Anjiyografi (Altın standart**************)

Hem tanı koyar hem de tedavi sağlar.

Gösterir:

Kanayan arter
Psödoanevrizma

4. Endoskopik Ultrasonografi (EUS)

Psödokist
Anevrizma
Kitle

değerlendirilmesinde faydalıdır.

Tedavi

1. Endovasküler Tedavi (İlk tercih***********)

Coil embolizasyon
Stent-greft
Embolizasyon ajanları

Başarı oranı: %80–90

2. Cerrahi

Endikasyonları:

Embolizasyon başarısızlığı
Devam eden masif kanama
Tekrarlayan kanama
Pankreas tümörü
Enfekte psödokist

Cerrahi Seçenekler

Distal pankreatektomi
Splenektomi
Psödokist rezeksiyonu
Arter ligasyonu

Prognoz

Tedavi edilmezse mortalite yüksektir.

Tedavisiz mortalite: %25–40
Embolizasyon sonrası başarı: >%80

Ayırıcı Tanı

Hastalık	Özellik
Peptik ülser	En sık üst GIS kanaması
Hemosuccus pancreaticus	Papilla Vater’den kanama
Hemobilia	Safra yollarından kanama
Mallory-Weiss	Özofagogastrik bileşke yırtığı
Dieulafoy lezyonu	Büyük submukozal arter

Hemosuccus Pancreaticus ve Hemobilia Karşılaştırması

Özellik	Hemosuccus pancreaticus	Hemobilia
Kanama kaynağı	Pankreas kanalı (Wirsung)	Safra yolları
Papilla Vater	Kan gelir	Kan gelir
En sık neden	Kronik pankreatit + psödoanevrizma	Karaciğer travması, biyopsi, girişimler
Ağrı	Epigastrik	Sağ üst kadran
Bilirubin	Genellikle normal	Sıklıkla yüksek
Amilaz/Lipaz	Artabilir	Genellikle normal
En sık damar	Splenik arter	Hepatik arter

TUS / Başasistanlık İçin Yüksek Verimli Bilgiler

Soru	Cevap
Diğer adı	Wirsungorrhagia
En sık neden	Kronik pankreatit
En sık ilişkili lezyon	Pankreatik psödokist
En sık kanayan arter	Splenik arter
Klinik	Aralıklı melena + epigastrik ağrı
Endoskopik bulgu	Papilla Vater’den kanama
Tanıda altın standart	Selektif anjiyografi
İlk tercih tedavi	Anjiyografik coil embolizasyon

HemoSUCCUS → Kan succus pancreaticus (pankreas özsuyu) ile birlikte Wirsung kanalından akar.
HEMOBILIA → Kan safra ile birlikte koledoktan akar.

Sınav püf noktası: Kronik pankreatitli, tekrarlayan epigastrik ağrısı, aralıklı melenası olan ve endoskopide belirgin kanama odağı saptanmayan bir hastada hemosuccus pancreaticus mutlaka düşünülmelidir. En olası neden splenik arter psödoanevrizmasının pankreas kanalına rüptürüdür.