Kuzey Amerika Semptomatik Karotis Endarterektomi Çalışması (NASCET), internal karotis arter (ICA) darlığı derecesini hesaplamak için en yaygın kullanılan yöntemdir. Normal distal ICA çapına (C) kıyasla en sıkı darlığın (S) çapını kullanır.
Avrupa Karotis Cerrahisi Denemesi (ECST) alternatif bir yöntemdir. Ayrıca en sıkı darlığın (S) çapını kullanır, ancak bunu darlık bölgesindeki karotis ampulün (B) tahmini “orijinal” çapıyla karşılaştırır.
Bu görsel, karotis arter darlığının (carotid stenosis) iki farklı ölçüm yöntemini karşılaştırmaktadır: ECST ve NASCET. Klinik uygulamada günümüzde NASCET yöntemi standart kabul edilir.
1. ECST (European Carotid Surgery Trial)
Soldaki şekil ECST yöntemini göstermektedir.
Formül:
\% \text{Stenoz}=\frac{B-S}{B}\times100
Burada:
- B (Bulb) = Hastalık olmasaydı karotis bulbusunun tahmini normal çapı
- S (Stenosis) = En dar lümen çapı
ECST’de referans olarak karotis bulbusunun tahmini orijinal çapı kullanılır.
Avantajı
- Anatomik olarak gerçek damar çapını tahmin etmeye çalışır.
Dezavantajı
- “Tahmini normal çap” operatöre bağlıdır.
- Gözlemciler arasında farklılık olabilir.
2. NASCET (North American Symptomatic Carotid Endarterectomy Trial)
Sağdaki şekil NASCET yöntemidir.
Formül:
\% \text{Stenoz}=\frac{C-S}{C}\times100
Burada:
- C = Darlığın distalindeki normal ICA çapı
- S = En dar lümen çapı
Referans olarak distaldeki normal internal karotis arter alınır.
Avantajları
- Daha objektiftir.
- Ölçümler tekrarlanabilir.
- Güncel ESC, ESVS, SVS ve AHA/ASA kılavuzlarında standart yöntemdir.
Aynı lezyon için neden farklı sonuç çıkar?
Bulbus normalde distal ICA’dan daha geniştir.
Bu nedenle:
- ECST büyük referans çapı kullandığından stenoz yüzdesi daha yüksek çıkar.
- NASCET daha küçük referans çap kullandığından stenoz yüzdesi daha düşük hesaplanır.
Örneğin aynı lezyon:
- ECST %80
- NASCET yaklaşık %65–70
olarak raporlanabilir.
Yaklaşık dönüşüm tablosu
| ECST | NASCET |
| %50 | %30 |
| %60 | %40 |
| %70 | %50 |
| %80 | %65 |
| %90 | %80 |
| %95 | %90 |
Cerrahi kararlarında kullanılan değerler (NASCET)
Karotis endarterektomi veya stent kararı verilirken genellikle NASCET ölçümü esas alınır:
- Semptomatik hastalar
- %70–99: Güçlü cerrahi endikasyonu
- %50–69: Seçilmiş hastalarda faydalı olabilir.
- <%50: Genellikle medikal tedavi tercih edilir.
- Asemptomatik hastalar
- Genellikle ≥%60–70 NASCET darlıkta ve perioperatif risk düşükse girişim düşünülebilir; karar bireyselleştirilir.
Akılda kalıcı özet
- ECST = Bulbusu referans alır → darlık oranı daha yüksek görünür.
- NASCET = Distal normal ICA’yı referans alır → günümüzde standart yöntemdir.
- Klinik çalışmalar ve güncel kılavuzlar büyük ölçüde NASCET yüzdesini kullanır.