Hunter Serotonin Toksisite Kriterleri, bir hastada serotonin toksisitesini (serotonin sendromu) klinik olarak teşhis etmek için kullanılan, oldukça duyarlı ve özgül bir skorlama sistemidir. Bu kriterlere göre tanı konulabilmesi için hastanın serotonerjik bir ajana maruz kalmış olması ve aşağıdaki belirtilerden birinin mevcut olması gerekir:
1-Spontan klonus.
2-İndüklenebilir klonus ile birlikte ajitasyon veya diaforez (terleme).
3-Oküler klonus (göz kürelerinde istemsiz hareket) veya opsoklonus ile birlikte ajitasyon veya diaforez.
4-Tremor (titreme) ile birlikte hiperrefleksi.
5-Hipertoni (kas sertliği) ile birlikte hipertermi (vücut ısısının artması) ve oküler klonus veya indüklenebilir klonus.
Hunter kriterleri, serotonin sendromu tanısında günümüzde en duyarlı ve özgül klinik kriterlerdir.
Ön koşul: Hastanın son dönemde serotonerjik bir ilaç kullanıyor olması
Örneğin:
- Sertralin****
- Fluoksetin
- Essitalopram
- Venlafaksin
- Tramadol
- Linezolid
- Dextromethorphan
- MAOI’ler
- Triptanlar
Tanı Koyduran Durumlar
Serotonerjik ilaç kullanan hastada aşağıdakilerden birinin varlığı serotonin sendromu tanısı koydurur:
1. Spontan klonus
Tek başına yeterlidir. Örnek; Ayakta veya elde istemsiz ritmik kasılmalar.
2. İndüklenebilir klonus + ajitasyon veya terleme
Örnek; Ayak bileği dorsifleksiyona getirilince klonus oluşuyor. Hasta huzursuz veya aşırı terli; Tanı konur.
3. Oküler klonus + ajitasyon veya terleme
Oküler klonus:Gözlerde ritmik horizontal veya vertikal sıçrayıcı hareketler ve Ajitasyon veya diyaforez; Tanı konur.
4. Tremor + hiperrefleksi
En sık görülen kombinasyonlardan biridir. Özellikle; Alt ekstremitede hiperrefleksi, Yaygın tremor; Tanı konur.
5. Hipertoni + Ateş (>38°C) + Klonus
Klonus; Spontan, Oküler, İndüklenebilir olabilir. Bu tablo ağır serotonin sendromunu düşündürür.
Kriterlerin Şematik Özeti
Serotonerjik ilaç kullanımı ve aşağıdakilerden biri varsa
1. Spontan klonus
VEYA
2. İndüklenebilir klonus + ajitasyon/terleme
VEYA
3. Oküler klonus + ajitasyon/terleme
VEYA
4. Tremor + hiperrefleksi
VEYA
5. Hipertoni + ateş (>38°C) + klonus
En önemli bulgu
***** Klonus; Hunter kriterlerinin merkezinde yer alır. Bu nedenle “SSRI kullanan hastada klonus varsa serotonin sendromunu düşün.”
Nöroleptik Malign Sendrom ile Farkı
| Özellik | Serotonin Sendromu | NMS |
|---|---|---|
| Başlangıç | Saatler | Günler |
| Refleksler | ↑ Hiperrefleksi | Normal veya ↓ |
| Klonus | +++ | Yok |
| Tremor | Sık | Nadir |
| Diyare | Sık | Nadir |
| Barsak sesleri | Artmış | Azalmış |
| İlaç | SSRI, MAOI, tramadol | Antipsikotikler |
| Rijidite | Daha az | Kurşun boru rijiditesi |
Sınavda Altın Cümle
“Serotonerjik ilaç kullanan hastada klonus (özellikle ayak bileği klonusu) ve hiperrefleksi saptanması, serotonin sendromu lehine en güçlü fizik muayene bulgusudur.”