Katalitik Triad
| Aminoasit | Görevi |
|---|---|
| Serin | Nükleofilik saldırıyı yapar |
| Histidin | Proton alıp verir (genel asit-baz katalizi) |
| Aspartat | Histidini stabilize eder |
Triad
Serin – Histidin – Aspartat
Mekanizma
1. Aspartat
Negatif yüklü aspartat:
- Histidinin pozitif yükünü stabilize eder.
- Histidinin bazik gücünü artırır.
2. Histidin
Histidin:
- Serinden H⁺ çeker.
- Serini güçlü bir nükleofile dönüştürür.
3. Serin
Aktive olmuş serin:
- Peptid bağındaki karbonil karbona saldırır.
- Geçici asil-enzim kompleksi oluşturur.
Serin Proteazlar
| Enzim | Katalitik Triad |
|---|---|
| Tripsin | Ser-His-Asp |
| Kimotripsin | Ser-His-Asp |
| Elastaz | Ser-His-Asp |
| Trombin | Ser-His-Asp |
| Faktör Xa | Ser-His-Asp |
| Plazmin | Ser-His-Asp |
Substrat Farklılıkları
Triad aynı olmasına rağmen özgüllük cepleri farklıdır.
| Enzim | Tercih Ettiği Aminoasit |
|---|---|
| Tripsin | Lizin, Arjinin |
| Kimotripsin | Fenilalanin, Triptofan, Tirozin |
| Elastaz | Glisin, Alanin |
Bu nedenle:
Katalitik mekanizma aynı, substrat seçimi farklıdır.
TUS / YDUS İncileri
Tripsin, kimotripsin ve elastazın ortak katalitik triadı nedir? Serin – Histidin – Aspartat
Katalitik triadın nükleofilik aminoasidi hangisidir? Serin
Proton transferinden sorumlu aminoasit hangisidir? Histidin
Histidinin bazik gücünü artıran aminoasit hangisidir? Aspartat
Ezber Şifresi
“SHA”
Serin → saldırır
Histidin → H⁺ taşır
Aspartat → aktive eder
Yani:
Serin – Histidin – Aspartat = Serin proteazların klasik katalitik triadı.