| Reaksiyon | THF (Folat) | Vitamin B12 | Açıklama |
|---|---|---|---|
| Glisin ⇄ Serin dönüşümü | ✓ | ✗ | Serin hidroksimetil transferaz |
| FIGLU → Glutamat | ✓ | ✗ | Histidin katabolizması |
| dUMP → dTMP | ✓ | ✗ | Timidilat sentaz |
| Pürin sentezi | ✓ | ✗ | C2 ve C8 karbonları THF’den gelir |
| Homosistein → Metiyonin | ✓ | ✓ | Metiyonin sentaz |
| Metilmalonil-CoA → Süksinil-CoA | ✗ | ✓ | Metilmalonil-CoA mutaz |
| DNA sentezi | ✓✓✓ | Dolaylı | B12 eksikliğinde folat tuzağı |
| SAM sentezi | Dolaylı | ✓ | Metiyonin üzerinden |
I. Glisinden serin sentezi
II. Homosisteinden metiyonin sentezi
III. Metil malonil-KoA’dan süksinil-KoA sentezi
IV. Deoksiüridilattan deoksitimidilat sentezi
Tetrahidrofolat türevlerinin koenzim olarak kullanıldığı reaksiyonlar aşağıdaki seçeneklerden hangisinde en doğru şekilde verilmiştir?
A) I, II
B) II, III
C) I, II, IV
D) II, III, IV
E) I, II, III, IV
Doğru cevap C
Folik asit; tek karbon metabolizmasında anahtar rol oynayan bir vitamindir.
Folik asidin kullanıldığı başlıca reaksiyonlar:
1-Glisin serin dönüşümü
2-Histidin katabolizması sırasında FIGLU’nun glutamata dönüşümü
3-dUMP’nin dTMP’ye çevriminde yer alan timidilat sentaz reaksiyonu
4-Homosisteinden metiyonin sentezi
5-Pürin sentezi olarak özetlenebilir.
Metil malonil-KoA’dan süksinil-KoA sentezini katalize eden metil malonil-KoA mutazın koenzimi vitamin B12’nin deoksiadenozil kobalamin formudur.
Tetrahidrofolat (THF) Bağımlı Reaksiyonlar
Tetrahidrofolat, “tek karbonlu” birimlerin taşınmasında (metil, metilen, formil grupları) kullanılan en temel koenzimdir. Verilen seçenekleri tek tek inceleyelim:
- I. Glisinden Serin Sentezi: Bu reaksiyon N5,N10-metilen THF gerektirir. (Doğrudur)
- II. Homosisteinden Metiyonin Sentezi: Bu reaksiyon, N5-metil THF (metil donörü) ve Vitamin B12 (koenzim) gerektirir. THF burada metil grubunu B12’ye aktarır. (Doğrudur)
- III. Metil malonil-KoA’dan süksinil-KoA sentezi: Bu reaksiyon Vitamin B12 (deoksiadenozilkobalamin formu) gerektirir, ancak THF (folat) gerektirmez. (Yanlıştır)
- IV. Deoksiüridilattan (dUMP) deoksitimidilat (dTMP) sentezi: Bu reaksiyon, N5,N10-metilen THF gerektirir (Timidilat sentaz enzimi aracılığıyla). (Doğrudur)
Sonuç: I, II ve IV numaralı reaksiyonlar THF türevlerini kullanır. III numaralı reaksiyon ise folat bağımlı değildir.
Doğru Cevap: C (I, II, IV)
Özet Not: Vitamin B12 ve Folat İlişkisi
Bu soruyu hatasız çözmek için şu tabloyu zihninizde tutmanızda fayda vardır:
| Reaksiyon | Gereken Koenzim |
| Glisin ↔ Serin | Tetrahidrofolat (THF) |
| Homosistein → Metiyonin | B12 + N5-Metil THF |
| dUMP → dTMP | Tetrahidrofolat (THF) |
| Metil malonil-KoA → Süksinil-KoA | Sadece B12 (Folat yok!) |
Bu mekanizmalar,