Larinks Kasları (Laryngeal Muscles)
Larinks kasları intrinsik (iç) ve ekstrinsik (dış) kaslar olarak ikiye ayrılır.
1. İntrinsik Larinks Kasları
Ses tellerinin (vokal kordların) hareketlerini kontrol eder. Tüm intrinsik kaslar n. laryngeus recurrens tarafından innerve edilir. Tek istisna M. cricothyroideus → n. laryngeus superior’un ramus externus’udur.********
İntrinsik Kaslar Tablosu
| Kas | Görevi | Klinik Önemi |
|---|---|---|
| M. cricothyroideus | Vokal kordları gerer ve uzatır | Ses incelir (yüksek frekans) |
| M. thyroarytenoideus | Vokal kordları gevşetir | Kalın ses |
| M. vocalis | İnce ses ayarı yapar | Fonasyon kontrolü |
| M. cricoarytenoideus posterior | Vokal kordları abdukte eder | Tek abduktör kas |
| M. cricoarytenoideus lateralis | Vokal kordları addukte eder | Fonasyon |
| M. arytenoideus transversus | Arytenoidleri yaklaştırır | Glottisi kapatır |
| M. arytenoideus obliquus | Arytenoidleri yaklaştırır | Sfinkter etkisi |
| M. aryepiglotticus | Larenks girişini kapatır | Yutma |
| M. thyroepiglotticus | Larenks girişini açar | Solunum |
Vokal Kordları Açan Kas Hangisidir?; M. cricoarytenoideus posterior
Larinksin “hayat kurtaran kası” dır. Çünkü Tek vokal kord abdüktörü, Bilateral paralizisinde akut hava yolu obstrüksiyonu gelişebilir
Fonksiyonel Sınıflama
Abduktör
- M. cricoarytenoideus posterior
Addüktörler
- M. cricoarytenoideus lateralis
- M. arytenoideus transversus
- M. arytenoideus obliquus
Tensorler
- M. cricothyroideus
Gevşeticiler
- M. thyroarytenoideus
- M. vocalis
Sinir İnnervasyonu Şeması
N. vagus (X)
├── N. laryngeus superior
│ ├─ Ramus internus → duyu
│ └─ Ramus externus → M. cricothyroideus *****
│
└── N. laryngeus recurrens
└─ Diğer tüm intrinsik kaslar
Sık Sorulan Klinikler
1-N. laryngeus recurrens yaralanması
Tek taraflı:
- Ses kısıklığı
- Zayıf fonasyon
Çift taraflı:
- Stridor
- Solunum sıkıntısı
- Acil trakeostomi gerekebilir
2-N. laryngeus superior (ramus externus) yaralanması
Özellikle:
- Tiroidektomi sırasında
Bulgular:
- Yüksek notalara çıkamama
- Ses yorgunluğu
- Profesyonel şarkıcılarda belirgin performans kaybı
YDUS / TUS İnci Bilgisi
“Posterior cricoarytenoid kas, larinksin tek abdüktör kasıdır.”
Bu nedenle:
Bilateral rekürren laringeal sinir hasarında en kritik fonksiyon kaybı, posterior cricoarytenoid kas paralizisine bağlı gelişen hava yolu obstrüksiyonudur.
Gırtlak kasları iç (intrinsik) ve dış (ekstrinsik) olmak üzere iki gruba ayrılır .
Gırtlağın iç kasları, ses üretimini, perdeyi ve nefes almayı kontrol etmekle görevlidir. Dış kaslar ise gırtlağı çevreleyen yapılara bağlayarak yutma sırasında gırtlağın bir bütün olarak hareket etmesini ve dengelenmesini sağlar..
1-İç (İntrinsik) Gırtlak Kasları
İç kaslar, ses tellerinin gerilimini, uzunluğunu ve konumunu ayarlar. Tamamen gırtlakta bulunurlar ve şunları içerirler:
- Krikotiroid: Tiroid kıkırdağını öne doğru eğerek ses tellerini uzatır ve gerer (ses perdesini yükseltir).
- Tiroaritenoid (Vokalis): Gerçek ses tellerinin büyük kısmını oluşturur, onları kısaltır ve gevşetir.
- Posterior krikoid kası: Nefes almayı sağlamak için ses tellerini açan (abduksiyon) tek kas .
- Lateral Krikoaritenoid: Ses tellerini kapatarak ses oluşumunu sağlar.
- Enine ve Eğik Aritenoidler: Aritenoid kıkırdakları bir araya getirerek ses tellerinin arkasını kapatırlar.
Sinirsel uyarım: Krikotiroid kası hariç tüm iç kaslar tekrarlayan laringeal sinir tarafından kontrol edilir; krikotiroid kası ise üst laringeal sinirin dış dalı tarafından sinirsel olarak uyarılır.
2-Dış (Ekstrinsik) Laringeal Kaslar
Dış kasların gırtlağın dışında en az bir bağlantı noktası bulunur. Yutma ve ses çıkarma sırasında gırtlağın tamamını yükseltmek veya alçaltmak için birlikte çalışırlar. İki ana gruba ayrılırlar:
- Suprahyoid (Yükseltici) Kaslar: Hiyoid kemiğinin üzerinde yer alan bu kaslar, yutma sırasında gırtlağı yukarı doğru çeker. Örnek olarak digastrik, stylohyoid, mylohyoid ve geniohyoid kasları verilebilir. [1, 2]
- İnfrahyoid (Depresör) Kaslar: Hiyoid kemiğinin altında yer alan bu kaslar, yutma işleminden sonra gırtlağı aşağı doğru çeker. Örnek olarak sternohyoid, omohyoid, sternothyroid ve thyrohyoid kasları verilebilir