Rickettsia prowazekii; Gram-negatif, zorunlu hücre içi yaşayan, tifüs grubu riketsiya üyesidir.
Neden Olduğu Hastalıklar
1. Epidemik Tifüs (Louse-borne Typhus)
Klasik hastalıktır.
Etken Rickettsia prowazekii
Vektör ise; İnsan vücut biti-Pediculus humanus corporis
Bulaş; Bit dışkısının kaşınan deriye inokülasyonu
Klinik:
- Yüksek ateş
- Şiddetli baş ağrısı
- Miyalji
- Gövdeden başlayıp ekstremitelere yayılan döküntü
- Vaskülit
- Ensefalit
- Mortalite yüksek olabilir
2. Brill–Zinsser Hastalığı
Daha önce geçirilmiş epidemik tifüsün yıllar sonra latent enfeksiyonun reaktivasyonu ile tekrar ortaya çıkması.
Özellikleri:
- Rekürren tifüs
- Daha hafif seyreder
- Yeni bit teması gerekmez
- İnsan rezervuar görevi görebilir
Klasik soru:
“Riketsiyal enfeksiyonun yıllar sonra reaktivasyonu sonucu gelişen hastalık?”
Brill–Zinsser hastalığı
3. Uçan Sincap Tifüsü (Flying Squirrel Typhus)
Özellikle Northern flying squirrel ve Southern flying squirrel ile ilişkilidir.
ABD’de görülür.
Etken yine Rickettsia prowazekiidir.
Uçan sincap tifüsü ≠ farklı riketsiya
Aynı etken R. prowazekii
Tifüs Grubu Karşılaştırması
| Özellik | Epidemik Tifüs | Endemik (Murin) Tifüs |
|---|---|---|
| Etken | R. prowazekii | Rickettsia typhi |
| Vektör | Vücut biti | Pire |
| Rezervuar | İnsan | Sıçan |
| Şiddet | Daha ağır | Daha hafif |
| Rekürrens | Brill-Zinsser | Yok |
Aşağıdakilerden hangisi Rickettsia prowazekii enfeksiyonunun yıllar sonra reaktivasyonu sonucu ortaya çıkar?
A) Rocky Mountain spotted fever
B) Boutonneuse fever
C) Brill-Zinsser hastalığı
D) Q fever
E) Scrub typhus
Cevap: C