İnhalasyon yolu ile uygulanan genel anesteziklerden yağ/kan partisyon katsayısı en yüksek olan ajan
aşağıdakilerden hangisidir?
a-N20
b-Halotan
c-Ketamin
d-Desfluran
e-Sevofluran
Kan / gaz partisyon katsayısı (Oswald); Halotan>Enfluran>>>N20>Desfluran
Yağ / Kan partisyon katsayısı; Halotan>İzofluran>>>Desfluran>N2O
Buhar basıncı; N2O>Desfluran>>>Sevofluran
1. Kan/Gaz Partisyon Katsayısı (Blood/Gas Partition Coefficient)
Bu katsayı anesteziğin kanda çözünürlüğünü gösterir. Ne kadar yüksekse kanda o kadar fazla çözünür, alveolden kana geçiş daha fazla olur, alveoler parsiyel basınç daha yavaş yükselir, indüksiyon ve derlenme daha yavaş olur.
Doğru genel sıra
| Yüksek → düşük |
|---|
| Halotan > Enfluran > İzofluran > Sevofluran > Desfluran > N₂O |
Yaklaşık değerler:
| Ajan | Kan/Gaz |
|---|---|
| Halotan | ~2.4 |
| Enfluran | ~1.9 |
| İzofluran | ~1.4 |
| Sevofluran | ~0.65 |
| Desfluran | ~0.42 |
| N₂O | ~0.47 |
Burada Desfluran ve N₂O birbirine çok yakındır. En düşüklerden biri desflurandır.
Klinik Anlam
Düşük kan/gaz katsayısı
→ hızlı indüksiyon
→ hızlı uyanma
Bu nedenle:
- Desfluran
- Sevofluran
özellikle günübirlik cerrahide avantajlıdır.
2. Yağ/Kan Partisyon Katsayısı
Bu lipid çözünürlüğünü, dokuda birikimi, potentliği yansıtabilir.
Genel sıra
| Yüksek → düşük |
|---|
| Halotan > İzofluran > Sevofluran > Desfluran > N₂O |
Yaklaşık:
| Ajan | Yağ/Kan |
|---|---|
| Halotan | ~60 |
| İzofluran | ~45 |
| Sevofluran | ~48 civarı |
| Desfluran | ~27 |
| N₂O | ~1.4 |
Burada N₂O çok düşüktür. Halotan oldukça lipofiliktir.
Klinik Sonuç
Yüksek yağ çözünürlüğü
→ dokuda birikim
→ uzamış eliminasyon
Özellikle:
- obez hastalarda
- uzun operasyonlarda
önemlidir.
3. Buhar Basıncı (Vapor Pressure)
Bu sıvının uçuculuğunu gösterir.
Genel sıra
| Yüksek → düşük |
|---|
| Desfluran > İzofluran > Enfluran > Sevofluran > Halotan |
N₂O ise oda sıcaklığında gazdır:
- klasik volatil sıvılarla birebir karşılaştırılmaz.
Yaklaşık değerler:
| Ajan | Buhar basıncı (mmHg) |
|---|---|
| Desfluran | ~669 |
| İzofluran | ~238 |
| Enfluran | ~175 |
| Sevofluran | ~157 |
| Halotan | ~243 civarı |
Desfluran:
- çok yüksek vapor pressure’a sahiptir.
- özel vaporizatör gerekir.
Desfluran’ın Özelliği
Çok düşük kaynama noktası
(~22.8°C)
Bu nedenle:
- oda sıcaklığına yakın kaynar,
- standart vaporizatör uygun değildir.
MAC ile İlişki
Potens ile ters ilişki vardır:
MAC yüksek → potens düşük
| Ajan | MAC |
|---|---|
| N₂O | Çok yüksek (~104) |
| Desfluran | ~6 |
| Sevofluran | ~2 |
| İzofluran | ~1.2 |
| Halotan | ~0.75 |
Süper Özet
| Özellik | En yüksek |
|---|---|
| Kan/gaz çözünürlüğü | Halotan |
| En hızlı indüksiyon | Desfluran |
| En potent | Halotan |
| En yüksek MAC | N₂O |
| En yüksek vapor pressure | Desfluran |
| Özel vaporizatör gereken | Desfluran |
Ezber Mantığı
“Halotan çözünür ve yavaş”
- yüksek kan/gaz
- yüksek yağ çözünürlüğü
- düşük MAC
“Desfluran uçucu ve hızlı”
- düşük kan/gaz
- yüksek vapor pressure
- hızlı uyanma
“N₂O güçsüz ama hızlı”
- çok yüksek MAC
- düşük çözünürlük
- hızlı etki başlangıcı