GLOMUS TÜMÖRLERİ
1-Glomus Caroticum (Karotis Cisim Tümörü): Bifurkasyonda (karotis çatalında) yerleşir. Karakteristik olarak karotis arterlerini birbirinden uzaklaştırır (Lyre işareti).
Klinik: Boyunda ağrısız, yanlara hareket edebilen ancak dikey hareket etmeyen kitle (Fontaine belirtisi).
2-Glomus Jugulare: Temporal kemikte, juguler bulbus yerleşimlidir.
Klinik: Nabızla uyumlu (pulsatil) tinnitus ve işitme kaybı. Kranyal sinir (IX, X, XI) tutulumu yapabilir.
3-Glomus Tympanicum: Orta kulakta promontoryum üzerinde yerleşir.
Klinik: Otoskopide kulak zarı arkasında kırmızı/mor refle veren kitle (Brown işareti).
4-Glomus Vagale: Kafa tabanına yakın, nervus vagus boyunca yerleşir.
CERRAHİ VE KLİNİK YÖNETİM
Bir kardiyovasküler cerrah olarak, özellikle Glomus Caroticum vakalarında damar kontrolü ve rezeksiyon stratejisi önceliğinizdir:
Shamblin Sınıflaması: Tümörün karotis arterlerini sarma derecesine göre cerrahi zorluğu belirler:
a-Grup I: Damara yapışık değil.
b-Grup II: Damarı kısmen sarmış.
c-Grup III: Damarı tamamen çevrelemiş (Sıklıkla arteriyel rezeksiyon ve greftleme gerektirir).
Pre-operatif Embolizasyon: Ameliyat sırasında kanamayı azaltmak ve cerrahi alanı daha net görmek için operasyondan 24-48 saat önce besleyici arterlerin tıkanması yaygın bir uygulamadır.
Fonksiyonel Tümörler: Vakaların yaklaşık %1-3’ü katekolamin salgılar. Bu hastalarda cerrahi öncesi mutlaka idrar/kan katekolamin seviyelerine bakılmalı ve gerekirse alfa-bloker hazırlığı yapılmalıdır (Feokromositoma gibi).
KLİNİK NOTLAR
Soru: “Karotis bifurkasyonunu genişleten, tuz-biber görünümlü kitle?”; Glomus Caroticum.
Soru: “Pulsatil tinnitus ile başvuran hastada kulak zarı arkasında izlenen kırmızı kitle?”; Glomus Tympanicum.
Genetik: Vakaların %10-30’u aileseldir ve Suksinat Dehidrogenaz (SDH) gen mutasyonları (özellikle SDHB ve SDHD) ile ilişkilidir.
Glomus tumor
Glomus tümörleri, temporal kemik ve jugulotimpanik bölgede görülen hipervasküler, yavaş büyüyen, nöroendokrin kökenli paragangliomalardır. Baş-boyun bölgesinin en sık paragangliomaları arasında yer alırlar.
Köken aldıkları yapı
Paraganglia özellikle; juguler bulb çevresi orta kulak promontoriumudur.
Temel tipleri
| Tip | Köken |
|---|---|
| Glomus tympanicum | orta kulak promontoriumu |
| Glomus jugulare | juguler foramen |
Glomus tympanicum
En sık görülen orta kulak tümörü olup Küçük ve daha sınırlıdır.
Glomus jugulare
Daha agresiftir, kemik destrüksiyonu, kraniyal sinir tutulumu, intrakraniyal yayılım yapabilir.
Klinik bulgular
En klasik iki bulgu
| Bulgular | Özellik |
|---|---|
| Pulsatil tinnitus | çok klasik |
| İletim tipi işitme kaybı | sık |
Diğer bulgular
| Bulgular | Özellik |
|---|---|
| Kulakta dolgunluk | olabilir |
| Otalji | olabilir |
| Vertigo | olabilir |
| Alt kraniyal sinir defisitleri | ileri olguda |
Otoskopide
Çok klasik görünüm
“Kırmızı-retrotympanik kitle” Pulsasyon görülebilir.
Brown sign
Pnömotik otoskopide: tümör pulsasyonunun azalması
Radyoloji
BT
Temporal bone CT de özellikle kemik erozyonu, juguler foramen genişlemesi için önemlidir.
Çok klasik BT bulgusu
“Moth-eaten destruction” özellikle glomus jugulare’de.
MRI
Tuz-biber görünümü yani “Salt and pepper appearance”
Neden oluşur?
| Görünüm | Sebep |
|---|---|
| Salt | yavaş akım/hemoraji |
| Pepper | flow void |
Anjiografi
Hipervasküler yapı gösterilebilir. Preop embolizasyon planlanabilir.
Kraniyal sinir tutulumu
Özellikle:
| Sinir | Bulgular |
|---|---|
| IX | disfaji |
| X | ses kısıklığı |
| XI | omuz düşüklüğü |
| XII | dil deviasyonu |
Tedavi
| Yöntem | Kullanım |
|---|---|
| Cerrahi | temel tedavi |
| Radyoterapi | yaşlı/inoperabl |
| Stereotaktik RT | seçilmiş olgu |
| Embolizasyon | preoperatif |
Histoloji
Zellballen paterni; Nested neuroendocrine cell pattern (Zellballen)
İmmünohistokimya
| Marker | Pozitif |
|---|---|
| Chromogranin | + |
| Synaptophysin | + |
| S100 | sustentaküler hücrelerde |
Çok kritik ayırıcı tanılar
| Hastalık | Ayırıcı özellik |
|---|---|
| Kolesteatom | destrüksiyon ama hipervasküler değil |
| Hemanjiyom | vasküler |
| Schwannom | sinir kökenli |
| Menenjiom | farklı lokalizasyon |
Önemli noktalar
| Bilgi | Kritik |
|---|---|
| En sık semptom | pulsatif tinnitus |
| En sık orta kulak tümörü | glomus tympanicum |
| MRI görünümü | salt & pepper |
| Histoloji | Zellballen |
| BT bulgusu | moth-eaten erosion |
| Köken | paraganglion |