Karşılaştırma
| Özellik | Reactive Arthritis (ReA) | Juvenile Idiopathic Arthritis (JIA) |
|---|
| Temel mekanizma | Enfeksiyon sonrası steril inflamasyon | Otoimmün / otoinflamatuar kronik artrit |
| Başlangıç | Akut | Subakut-kronik |
| Tetikleyici | GI veya GU enfeksiyon | Genellikle belirgin tetik yok |
| Yaş | Daha büyük çocuk/adolesan | <16 yaş |
| Süre | Haftalar-aylar | ≥6 hafta şart |
| Artrit tipi | Asimetrik | Alt tipe göre değişir |
| Eklem sayısı | Oligoartiküler sık | Oligo/poli/sistemik |
| Alt ekstremite tutulumu | Çok tipik | Oligoda olabilir |
| Diz-ayak bileği | Çok sık | Sık |
| Küçük eklem | Daha az | Poliartiküler tipte sık |
| Sakroiliit | Olabilir | Entezit ilişkili tipte olabilir |
| Entezit | Sık | Sadece ERA alt tipinde |
| Daktilit | Olabilir | Psöriatik tipte olabilir |
| Sabah tutukluğu | Hafif-orta | Belirgin |
| Ateş | Hafif olabilir | Sistemik tipte yüksek |
| Döküntü | Keratoderma/blenoreik | Sistemik JIA’da somon döküntü |
| Üveit | Konjonktivit sık | Kronik anterior üveit önemli |
| Konjonktivit | Klasik | Daha nadir |
| Üretrit | Klasik triad parçası | Beklenmez |
| GIS semptomları | Öncesinde sık | Spesifik değil |
| Enfeksiyon öyküsü | Çok önemli | Şart değil |
| HLA-B27 | Sık pozitif | ERA tipinde olabilir |
| CRP/ESR | Yüksek olabilir | Yüksek olabilir |
| Ferritin | Genelde normal | Sistemik JIA’da çok yüksek |
| RF | Negatif | Bazı poliartiküler tiplerde pozitif |
| ANA | Genelde negatif | Oligo JIA’da sık pozitif |
| ASO | Bazen enfeksiyonla ilişkili | Spesifik değil |
| Sinovit | Hafif-orta | Persistan belirgin |
| US bulguları | Minimal effüzyon olabilir | Kronik sinovit/plastik değişiklik |
| Kronisite | Genelde kendini sınırlar | Kronik progresif olabilir |
| Erozyon | Nadir | Uzun dönemde olabilir |
| Tedavi | NSAID ± kısa steroid | DMARD/biolojik gerekebilir |
| Metotreksat | Nadiren | Çok sık |
| Anti-TNF | Dirençli olgularda | Sık kullanılır |
| Prognoz | Çoğu düzelir | Alt tipe bağlı değişken |
Reactive Arthritis klasik özellikleri
En tipik triad
“Can’t see, can’t pee, can’t climb a tree”
| Bulgular | Açıklama |
|---|
| Konjonktivit | göz |
| Üretrit | GU |
| Artrit | alt ekstremite |
Reaktif artriti tetikleyen enfeksiyonlar
| Etken | Kaynak |
|---|
| Salmonellosis | GIS |
| Shigellosis | GIS |
| Campylobacter infection | GIS |
| Yersiniosis | GIS |
| Chlamydia infection | GU |
Çocukta:
- viral enfeksiyon sonrası da olabilir.
JIA alt tipleri
1. Oligoartiküler JIA
- En sık tip
- ≤4 eklem
- ANA sık +
- Üveit riski yüksek
2. Poliartiküler JIA
- ≥5 eklem
- RF ± olabilir
- Simetrik küçük eklem tutulumu olabilir
3. Sistemik JIA
- Ateş
- Ferritin çok yüksek
- Somon döküntü
- MAS riski
4. ERA (Entezit ilişkili artrit)
- HLA-B27
- Sakroiliit
- Erkek çocuk