CO zehirlenmesi, hipoksiye bağlı ölüm nedenleri arasında en sık görülenlerden biridir
Özellikle: Kapalı ortam , yanma kaynakları (soba, kombi, egzoz)
ADLİ AÇIDAN ÖNEM
Ölüm şekli: Kaza (en sık) , İntihar,Nadiren cinayet
PATOFİZYOLOJİ (ADLİ VURGU)
CO Hb’ye bağlanır ve karboksihemoglobin (COHb) oluşur. Oksijen taşınamaz bu durumda doku hipoksisi kaçınılmazdır. Ayrıca Miyoglobin ve sitokromlara bağlanır
OTOPSİ BULGULARI (ÇOK KLASİK!)
En önemli bulgu Kiraz kırmızısı renk (cherry-red livor mortis)
Görüldüğü yerler; Deri, Kan , Kas dokusu
Ancak: HER ZAMAN görülmez
DİĞER OTOPSİ BULGULARI
Parlak kırmızı kan , Beyinde:Ödem ve**** Globus pallidus nekrozu (çok önemli!), Akciğer ödemi, Peteşiler
TANI (ADLİ)
Altın standart COHb düzeyi ölçümü dür.
COHb ve ölüm ilişkisi
| COHb (%) | Yorum |
| 10–20 | Hafif |
| 30–40 | Ağır |
| >50 | *** Ölüm riski yüksek |
Sigara içenlerde COHb %5–10 olabilir
OLAY YERİ İNCELEMESİ (ÇOK ÖNEMLİ!)
Şüpheli durumlar; Kapalı ortam, Yanıcı cihaz, Birden fazla kişi etkilenmiş, Hayvan ölümleri
AYIRICI TANI
Kiraz kırmızısı renk görülen durumlar; CO zehirlenmesi, Siyanür zehirlenmesi, Soğuk maruziyet (nadiren)
GEÇ ETKİLER (ADLİ ÖNEM)
Gecikmiş nörolojik sendrom; Hafıza kaybı, Parkinsonizm, Demans
Kiraz kırmızısı livor mortis = CO
Globus pallidus nekrozu = spesifik bulgu
COHb ölçümü = tanı
“CO = cherry red + hipoksi” “Globus pallidus → CO hasarı”
—————————–
Soru 1
Kapalı ortamda soba zehirlenmesi sonrası ölen bir hastada aşağıdaki bulgulardan hangisi en spesifiktir?
A) Akciğer ödemi
B) Peteşiler
C) Globus pallidus nekrozu**
D) Parlak kırmızı kan
E) Hipoksi
Cevap: C) Globus pallidus nekrozu
Açıklama: En spesifik bulgu: Globus pallidus hasarı, Diğerleri nonspesifik hipoksi bulguları
Soru 2
CO zehirlenmesinde “kiraz kırmızısı renk” ile ilgili hangisi doğrudur?
A) Her zaman görülür
B) Sadece deride görülür
C) Tanı koydurucudur
D) Her zaman bulunmaz**
E) Sadece canlıda görülür
Cevap: D) Her zaman bulunmaz
Açıklama: En klasik tuzak; Kiraz kırmızısı renk her zaman görülmez
Soru 3
Sigara içen bir bireyde COHb düzeyi için hangisi doğrudur?
A) %0
B) %1–2
C) %5–10**
D) %20
E) %30
Cevap: C) %5–10
Açıklama: Sigara içenlerde bazal COHb yüksek
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi CO’nun toksik etkilerinden biri değildir?
A) Hemoglobine bağlanma
B) Sitokrom oksidaz inhibisyonu
C) Miyoglobine bağlanma
D) Methemoglobin oluşumu**
E) Doku hipoksisi
Cevap: D) Methemoglobin oluşumu
Açıklama: Methemoglobin → nitrit/ilaç zehirlenmesi, CO → karboksihemoglobin
Soru 5
CO zehirlenmesinde aşağıdaki dokulardan hangisi en duyarlıdır?
A) Kas
B) Karaciğer
C) Böbrek
D) Globus pallidus**
E) Dalak
Cevap: D) Globus pallidus
Soru 6
Bir aile kapalı ortamda soba yanarken ölü bulunuyor. Olay yeri incelemesinde aşağıdakilerden hangisi CO zehirlenmesini destekler?
A) Açık pencere
B) Tek kişi etkilenmiş
C) Hayvanların da ölü bulunması**
D) Yüksek sıcaklık
E) Dış travma bulguları
Cevap: C) Hayvanların da ölü bulunması
Açıklama: Çok önemli adli ipucu
Soru 7
COHb %55 bulunan bir hastada en olası klinik durum:
A) Hafif baş ağrısı
B) Halsizlik
C) Konfüzyon
D) Koma / ölüm**
E) Normal
Cevap: D) Koma / ölüm
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi CO zehirlenmesi ile karışabilir (ayırıcı tanı)?
A) Metanol zehirlenmesi
B) Siyanür zehirlenmesi**
C) Kurşun zehirlenmesi
D) Arsenik zehirlenmesi
E) Etil alkol
Cevap: B) Siyanür zehirlenmesi
Açıklama:İkisi de: kiraz kırmızısı renk vehipoksi
Soru 9
CO zehirlenmesinde tanı için en güvenilir yöntem:
A) Pulse oksimetre
B) Kan gazı
C) COHb ölçümü**
D) Laktat düzeyi
E) EKG
Cevap: C) COHb ölçümü
Açıklama: Pulse oksimetre yanıltıcıdır
Soru 10
CO zehirlenmesi sonrası haftalar sonra gelişen hafıza kaybı ve parkinsonizm için en uygun tanım:
A) Akut hipoksi
B) Ensefalit
C) Gecikmiş nöropsikiyatrik sendrom**
D) Demans
E) İnme
Cevap: C) Gecikmiş nöropsikiyatrik sendrom