F+ hücre → F plazmidi bağımsızdır
Hfr hücre → F plazmidi kromozoma entegre olur
Eğer bu entegre F faktörü yanlış (imprecise) eksizyon ile ayrılırsa, yanında bakteriyel kromozomdan gen parçaları da alır. Bu yeni yapıya F’ (F prime) plazmidi ismi verilir.
Klinik önemi; F’ hücre merozigot (kısmi diploid) oluşturur. Bu, bakterilerde parsiyel diploidi ve genetik analiz için çok önemlidir
Karşılaştırma
| Tip | Özellik |
|---|---|
| F- | F faktörü yok |
| F+ | F plazmidi serbest |
| Hfr | F plazmidi kromozoma entegre |
| F’ | F plazmidi + kromozomal gen taşır |
Hfr → entegrasyon
F’ → hatalı eksizyon + gen taşıma
———————–
F’ (F prime) oluşumunun özü
Hfr hücre, F plazmidi kromozoma entegredir. Normalde F faktörü kromozomdan düzgün (precise) eksizyon ile ayrılır ve tekrar F+ olur. Ama bazen Hatalı (imprecise) eksizyon oluşur.
Bu sırada F plazmidi yanında bakteriyel kromozomdan gen parçaları koparır. Sonuç F’ plazmidi oluşumudur.
Kritik kavramlar
F’ hücre ne yapar?; Konjugasyonla DNA aktarır. Aktardığı şey F faktörü + bakteriyel genlerdir.
Alıcı hücre ne olur? F’ → F’ dönüşür (çok önemli!). Yani Hfr’de olduğu gibi parsiyel transfer değil, Direkt plazmid transferidir.
Genetik sonuç; Merozigot (parsiyel diploid) oluşur. Aynı genin biri kromozomda biri F’ plazmidindedir.
| Sistem | Ne olur? | Sonuç |
|---|---|---|
| F+ → F- | F plazmid transferi | Alıcı F+ olur |
| Hfr → F- | Kromozom parçaları transfer | Alıcı genelde F- kalır |
| F’ → F- | F + kromozomal gen transfer | Alıcı F’ olur (merozigot) |
TUS TUZAĞI
- “Kromozomdan parça kopararak ayrılan F” → ❗ F’
- “Kromozoma entegre olmuş F” → Hfr
- “En hızlı genetik rekombinasyon / mapping” → Hfr
- “Merozigot oluşturur” → F’
Klinik/akademik ileri bilgi
F’ sistemi:
- lac operon gibi genlerin çalışılmasında klasik modeldir
- Jacob & Monod deneyleri burada yapılmıştır